देहरादूनम्, 15मेमासः (हि.स.)। 'स्वामी विवेकानन्द-उत्तराखण्ड-ई-पुस्तकालय-योजना' उच्चशिक्षाविभागस्य अधीनेषु सञ्चालितेषु राज्यविश्वविद्यालयेषु, महाविद्यालयेषु, अशासकीय-अनुदान-प्राप्त-महाविद्यालयेषु च प्रवर्तिता अस्ति।

योजनायाः अन्तर्गतं, शैक्षणिकसंस्थासु अध्ययनेभ्यः छात्राणां कृते आन्लैन-एकीकृत-मञ्चे सर्वेभ्यः पाठ्यक्रमेभ्यः ई-पुस्तकानि सहितं डिजिटल-विषयवस्तु उपलभ्यते, येन छात्राणां कृते पुस्तकानां विषये किमपि समस्यां न भवेत्। सर्वकारीयस्तरेभ्यः सर्वेषां विश्वविद्यालयानां कुलपतिभ्यः, उच्चशिक्षानिर्देशकेभ्यः च योजनायाः दृढ-कार्यान्वयनार्थं निर्देशाः प्रदत्ताः सन्ति।

उच्चशिक्षामन्त्री डा. धनसिंहरावतः सूचितवान् यत् नूतनशिक्षानीतेः-2020 अनुरूपतया राज्यस्य उच्चशिक्षायां डिजिटल-शिक्षणस्य प्रोत्साहनं क्रियते इति। यस्य अन्तर्गतं 'स्वामी विवेकानन्द-उत्तराखण्ड-ई-पुस्तकालय-योजना' सर्वेषु राज्यविश्वविद्यालयेषु, सम्बद्ध-महाविद्यालयेषु, अशासकीय-अनुदान-प्राप्त-महाविद्यालयेषु च कार्यान्वितम् अस्ति। अस्याः योजनायाः अन्तर्गतं अध्ययनं कुर्वन्तः छात्राः शिक्षकाः च पाठ्यपुस्तकानि, उत्कृष्टलेखकाणां पुस्तकानि, शोधपत्राणि, अन्यानि डिजिटल्-विषयवस्तु-वृत्तपत्राणि, पत्रिकाः, प्रतिवेदनानि च एकीकृत-आन्लैन्-मञ्चे एकवारं नोदित्वा प्राप्नुयुः।

डा. रावतः अवदत् यत् ई-पुस्तकालयस्य उद्देश्यं राज्यस्य दूरस्थेषु क्षेत्रेषु गुणवत्तापूर्णां शिक्षां प्रदातुं भवति, येन आर्थिक-भौगोलिक-कारणैः किमपि छात्रः पुस्तकात् वंचितः न भवेत् इति। सः अवदत् यत् ई-पुस्तकालय-योजनायाः लाभाः ग्रामीण-नगरीय-क्षेत्रयोः छात्राणां कृते समानरूपेण उपलभ्यन्ते, तथा च छात्राः स्वसौख्यानुसारं विषयानुगुणं पुस्तकानि सरलतया अध्येतुं शक्नुवन्ति इति।

एतदतिरिच्य, अन्यविभागाः यथा तान्त्रिक-शिक्षा, आयुष् तथा चिकित्सा-शिक्षा अपि च स्वायत्त-विश्वविद्यालयाः महाविद्यालयाः च उक्त-योजनायाः लाभं प्राप्तुं शक्नुवन्ति, यस्य कृते ते विहितं शुल्कं भोक्तुं शक्नुवन्ति। डा. रावत्-वर्यः अवदत् यत् ई-पुस्तकालयस्य सुविधेः कृते प्रत्येकविश्वविद्यालये न्यूनतमं वार्षिकशुल्कं 5 लक्षरूप्यकाणि दातव्यानि भविष्यन्ति, अन्येषु विभागेषु, स्वायत्त-अशासकीय-अनुदान-प्राप्त-महाविद्यालयेषु च शोधसंस्थासु शुल्कं प्रतिवर्षं 1 लक्षरूप्यकाणि अथवा प्रतिभागधारके 500रूप्यकाणि भविष्यति इति। डा. रावत्-वर्यः विभागीय-अधिकारिभ्यः ई-पुस्तकालयं सरलं, उपयोगी, छात्र-अनुकूलं च कर्तुं निर्देशं दत्तवान्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani