बी. एच. यू. कृषि-विज्ञान-संस्थानस्य वार्षिकदिवसस्य उत्सवः

वाराणसी, 15मेमासः (हि.स.)। काशीहिन्दुविश्वविद्यालयस्य कुलपतिः प्रो. अजितकुमारचर्तुवेदीः अवदत् यत् युव-वैज्ञानिकानां छात्राणां च ऊर्जायाः, नवान्वेषणस्य, समर्पणस्य च महत्त्वपूर्णा भूमिका विकसितभारत-1947 इत्यस्य संकल्पं साधयितुं भविष्यति इति। कुलपतिः शुक्रवासरे कृषिविज्ञानसंस्थानस्य वार्षिकदिवसस्य समारोहं सम्बोधयन् आसीत्।

उपकुलपतिः प्रो. अजितकुमारचर्तुवेदी संस्थायै वार्षिकदिवसस्य शुभाशयाः प्रार्थयन् अवदत् यत् कृषिः न केवलं जीविकायास्साधनरूपेण अपितु राष्ट्रनिर्माणस्य, समाजसेवायाः च प्रबल-साधनरूपेण अपि स्वीकर्तव्यम् इति। सः संकायान्, विभागान्, छात्रान् च विश्वविद्यालयस्य कार्यप्रवृत्तिं अधिकप्रभावयुतं कर्तुं नवीनसूचनानां प्रस्तावानां च कृते प्रेरयत्। सः अवदत् यत् विश्वविद्यालयेषु दृढः प्रशासनिकः शैक्षणिकः च व्यवस्था अस्ति यस्य माध्यमेन अधिकांशाः निर्णयाः स्वतन्त्रतया स्वीकर्तुं शक्नुवन्ति।

कुलपतिः अवदत् यत् विश्वविद्यालयसदृशे विशालव्यवस्थायां प्रभावी-संवादः महत्त्वपूर्णः अस्ति इति। अध्यापकैः, छात्रैः, कर्मचारिभिः च सह औपचारिकं तथा प्रतिक्रियाशीलं सम्प्रेषणं कर्तुं आधिकारिकक्षेत्रस्य ईमेल्-पत्रस्य अधिकः उपयोगः भवेत् इति सूचितम्। सः अवदत् यत् यद्यपि वाट्सप् इत्यादीनि माध्यमाः अनौपचारिक-सम्प्रेषणार्थं उपयोगी सन्ति, तथापि ई-मेल-द्वारा सम्प्रेषणं अधिकं सुव्यवस्थितं, पारदर्शकं च सातत्यं साधयति। तत्पूर्वं संस्थानस्य निर्देशकः प्राध्यापकः च प्रो. यू. पी. सिंहः स्वागत भाषणम् अकरोत्। शैक्षणिक-सत्रस्य उपलब्धीः प्राकाशयत् । सः सूचितवान् यत् कृषि-संस्थानां एन्. ऐ. आर्. एफ़्. श्रेणीसु संस्था चतुर्थस्थानं प्राप्तवती इति। सः अपि सूचितवान् यत् कृषि-संशोधने उत्कृष्ट-योगदानस्य कृते संस्थानम् क्लैरिवेट् इण्डिया रिसर्च् एक्सिलेन्स् सैटेशन् अवार्ड् 2025 इत्यनेन सह अनेकान् सम्मानान् प्राप्नोत्। 2025-2026 वर्षे, 312 शोधपत्राणि, 77 पुस्तक-अध्यायानि, 11 पुस्तकानि च संस्थायाः वैज्ञानिकैः संशोधकैः च प्रकाशितानि। संस्थया प्रायः ₹35 कोटिरूप्यकाणि मूल्यानि 20 शोधपरियोजनाः प्राप्ताः, 10 पेटेण्ट-पत्राणि च दत्तानि, येषु सप्त दत्तानि सन्ति।

सः सूचितवान् यत् संस्थया मालवीयनिधिः, सर्षकम्, मालवीय-मनीला-सिञ्चित-धान्यम्-1, मालवीय-धान्यम्-105 उप-1 इत्यादीनि अनेकानि नूतनानि उन्नतानि च सस्यप्रकाराणि विकसितानि सन्ति। पशुपालकानां कृते गोट्-गुरु तथा क्याटल्-गुरु इति द्विभाषीय-मोबैल्-उपयोजनानि अपि विकसितानि सन्ति, ययोः माध्यमेन पशुपालनसम्बद्धानि महत्त्वपूर्णानि विवरणानि उपलभ्यन्ते। अपि च, साहिवाल्-वंशस्य षट् स्वस्थ-शावकाः उन्नत-भ्रूण-प्रतिरोपण-तन्त्रस्य माध्यमेन सफलतया प्रसृताः। उद्यान-विभागस्य डा. अनिलकुमारसिङ्घेन लिखितं पुष्पाणां वैज्ञानिक-कृषिः इति पुस्तकम् अपि अस्मिन् अवसरे लोकार्पितम्। पुस्तकस्य विमोचनं उपकुलपतिना प्रो. अजितकुमारचर्तुवेदिना लिखितम्।

कार्यक्रमस्य समये, प्रो अमितव रक्षितः, प्रो. पुरस्कार-वितरण-समारोहः अभिषेकसिंहः तथा डा. पुष्यमित्र त्रिवेदी इत्येतयोः सहयोगेन आयोजितः, यस्मिन् छात्राः, अध्यापकाः, कर्मचारिणः च उपलब्धीः पुरस्कृताः। दुग्ध-विज्ञान-खाद्य-तन्त्रज्ञान-विभागस्य डा. अङ्किता हूडा, पादप-शरीरविज्ञान-विभागस्य डा. विजय् पाण्डुरङ्गम् च कार्यवाहिनां सञ्चालनं कृतवन्तः।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani