नवदेहली, १६ मे-मासः (हि.स.)। स्वापक-नियन्त्रण-ब्यूरो (एन.सी.बी.) इत्यनेन “ऑपरेशन-रेजपिल” इत्यस्य अन्तर्गतं महतः अन्ताराष्ट्रिय-मादक-द्रव्य-तस्करी-जालस्य उद्घाटनं कृत्वा २२७.७ किलोग्राम-परिमिताः कैप्टागॉन-गुटिकाः चूर्णं च गृहीतम्। गृहीतस्य मादक-द्रव्यस्य अनुमानितं मूल्यं १८२ कोटि-रूप्यकाणि इति कथ्यते। अस्मिन् प्रकरणे सीरियादेशस्य एकः नागरिकः गृहीतः, एषा वीजा-अवधिः समाप्ते सत्यपि अवैधरूपेण भारते निवसति स्म।

केन्द्रीय-गृह-सहकारिता-मन्त्री अमित-शाहः सामाजिक-माध्यम-मञ्चे “एक्स” इत्यत्र अस्याः कार्यवाह्याः कृते एन.सी.बी.-दलस्य अभिनन्दनं कृत्वा उक्तवान् यत् “ऑपरेशन-रेजपिल” इत्यस्य माध्यमेन भारते प्रथमवारं “कैप्टागॉन” नामकस्य मादक-द्रव्यस्य ग्रहणं कृतम्। मोदी-सर्वकारः “नशामुक्त-भारतम्” इति सङ्कल्पं प्रति प्रतिबद्धः अस्ति तथा च भारतं मादक-द्रव्याणां पारगमन-मार्गरूपेण उपयोगं कर्तुं न अनुमन्यते।

गृह-मन्त्रालयेन उक्तं यत् वैदेशीय-मादक-द्रव्य-निरोधक-संस्थायाः प्राप्त-सूचनायाः आधारेण एन.सी.बी.इत्यनेन ११ मे-मासे दक्षिण-देहल्याः नेब-सराय-प्रदेशे स्थिते एकस्मिन् गृहे निरीक्षणमभवत्। तस्मात् स्थानात् प्रायः ३१.५ किलोग्राम-परिमिताः कैप्टागॉन-गुटिकाः प्राप्ताः, याः व्यावसायिक-चपाती-छेदन-यन्त्रे गोपिताः आसन्। प्रारम्भिक-अन्वेषणेन ज्ञातं यत् एतत् सऊदी-अरब-देशस्य जेद्दा-नगरं प्रति प्रेषयितुं निश्चितासीत्।

अन्वेषणे ज्ञातं यत् ग्रहणं सीरियादेशीयः नागरिकः १५ नवम्बरमासे २०२४ तमे पर्यटक-वीजा-आधारेण भारतदेशम् आगतः आसीत्, किन्तु तस्य वीजा १२ जनवरीमासे २०२५ तमे समाप्तः अभवत्। तथापि सः अवैधरूपेण भारते निवसन् तस्मिन् एव गृहे भाटकेन निवसति स्म तथा तस्करी-क्रियाकलापेषु संलग्नः आसीत्।

पृच्छानन्तरं एन.सी.बी. इत्यनेन १४ मे-दिने गुजरात-राज्यस्य मुन्द्रा-स्थिते कन्टेनर-सुविधा-केन्द्रे अपरां कार्यवाहीं कृत्वा १९६.२ किलोग्राम-परिमितं कैप्टागॉन-चूर्णं गृहीतम्। एतत् कन्टेनर सीरियादेशात् प्रेषितः आसीत् तथा तस्मिन् मेष-ऊनम् इति घोषित-वस्तुरूपेण लिखितम् आसीत्। अन्वेषण-काले त्रिषु पुटकेषु गोपितं मादक-द्रव्यं प्राप्तम्।

मन्त्रालयस्य अनुसारं प्रारम्भिक-अन्वेषणे ज्ञातं यत् सर्वमपि खाडी-देशेषु, विशेषतः सऊदी-अरब-देशे तथा पश्चिम-एशिया-प्रदेशे प्रेषयितुं नियुक्ता आसीत्, यत्र कैप्टागॉन-द्रव्यस्य दुरुपयोगः गम्भीर-न्याय-व्यवस्था-जनस्वास्थ्य-स्पर्धारूपेण मन्यते।

एन.सी.बी. इत्यनेन उक्तं यत् कैप्टागॉन मुख्यतया फेनेटाइलीन-एम्फेटामीन-इत्यादिभिः मनःप्रभावी-द्रव्यैः निर्मितं भवति, ये मादक-द्रव्य-मनःप्रभावी-द्रव्य-अधिनियमस्य अन्तर्गतं प्रतिबन्धिताः सन्ति। संस्थया एषा भारते कैप्टागॉन-द्रव्यस्य प्रथमं महत् ग्रहणम् इति उक्त्वा कथितं यत् अन्ताराष्ट्रिय-तस्कर-जालानि भारतं पारगमन-केन्द्ररूपेण उपयोगं कर्तुं प्रयतन्ते।

एन.सी.बी. इत्यनेन अस्मिन् प्रकरणे धन-शोधनस्य, हवाला-जालस्य, आपूर्ति-शृङ्खलायाः, विदेशीय-सम्पर्काणां तथा अन्तराष्ट्रिय-तस्करी-जालस्य व्यापक-अन्वेषणं प्रारब्धम्। संस्थया उक्तं यत् सा राष्ट्रीय-अन्तराष्ट्रिय-संस्थाभिः सह समन्वयं कृत्वा मादक-द्रव्य-तस्करीं नार्को-आतङ्कवादं च प्रति कार्यवाहीं निरन्तरं करिष्यति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan