Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
उज्जयिनीनगरम्, १७ मे-मासः (हि.स.)। हिन्दू-पञ्चाङ्गानुसारम् अद्य रविवासरात् ज्येष्ठ-अधिकमासः प्रारभ्यते। अयं १५ जूनमास-पर्यन्तं भविष्यति। मध्यप्रदेशस्य उज्जयिनी-नगरे पुष्टिमार्गीय-सम्प्रदायस्य विविधाः प्रासादाः सन्ति, यत्र प्रतिदिनं विविध-मनोरथाः सम्पन्नाः भविष्यन्ति। ढाबा-मार्गस्थितायां श्रीनाथजी-प्रासादे सम्पूर्णमासं ३०-दिवसीयः पुरुषोत्तम-मास-महोत्सवः आयोज्यते। प्रतिदिनं प्रातः तथा सायंकाले ठाकुरजी-सम्बद्धाः विविध-मनोरथाः भविष्यन्ति।
ज्योतिषाचार्यः पण्डितः हरिहर-पण्ड्या इत्यस्य अनुसारं एतत् वैज्ञानिक-सत्यम् अस्ति यत् पृथिवी सूर्यस्य परिक्रमा ३६५ दिनानि ६ होराः च मध्ये पूर्णयति, किन्तु चन्द्रमसि आधारितं कालचक्रं ३५५ दिनात्मकं भवति। अस्य खगोलीय-स्थितेः कारणात् प्रत्येकं सार्धद्वि-त्रिवर्षयोः मध्ये प्रायः ३० दिनात्मकः एकः अतिरिक्त-मासः भवति, यः अधिकमासः अथवा पुरुषोत्तममासः इति कथ्यते। हिन्दू-पञ्चाङ्गे अस्य अधिकमासस्य काचित् निश्चित-स्थितिः न भवति। अयं वैशाखे, श्रावणे, भाद्रपदे, आषाढे वा कदाचित् आगच्छति। पौराणिक-कथानुसारं स्वयं भगवान् एतं अधिमासम् अङ्गीकृतवान् तथा च तस्य माहात्म्यं नियमाश्च शास्त्रेषु ग्रन्थेषु च वर्णिताः सन्ति।
राग-भोग-शृङ्गार-आधारिताः भविष्यन्ति मनोरथाः
अधिकमासे विवाहः, उपनयन-संस्कारः इत्यादयः सांसारिक-माङ्गलिक-शुभकार्याणि वर्जितानि भवन्ति। पुष्टिमार्गीय-सम्प्रदाये अयं कालः प्रभोः विशेष-आराधनायै समर्पितः अस्ति। जगद्गुरोः श्रीमद्वल्लभाचार्यस्य पूर्ण-कृपया अस्मिन् मासे ठाकुरजी-तनुसुखस्य विचारं कुर्वता वर्षपर्यन्तं आयोज्यमानानां उत्सवानां, मनोरथानां, सत्सङ्गादीनां च भव्य-आयोजनं राग-भोग-शृङ्गार-आधारितरूपेण सर्वासु पुष्टिमार्गीय-प्रासादेषु भवति। अस्याः परम्परायाः निर्वहणं कुर्वता श्रीनाथजी-प्रासादे ३० दिवसपर्यन्तं मनोरथ-महोत्सवाः आयोज्यन्ते।
तिथ्यनुसारम् उत्सवाः एवम् भविष्यन्ति—
• १७ मे-दिनाङ्के प्रातः संवत्सर-पुष्प-बङ्गला, सायं पुष्प-शृङ्गारः। • १८ मे-दिनाङ्के प्रातः रथयात्रा, सायं पुष्प-शृङ्गारः। • १९ मे-दिनाङ्के प्रातः काच-निर्मित-बङ्गला, सायं काच-हिण्डोला। • २० मे-दिनाङ्के प्रातः रमणरेती, सायं पुष्प-शृङ्गारः। • २१ मे-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं हिण्डोला। • २२ तः २६ मे-मास-पर्यन्तं प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं पुष्प-शृङ्गारः। • २७ मे-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं दानघाट्यां पुष्प-मण्डली। • २८ मे-दिनाङ्के प्रातः राजभोगे छाकलीला, सायं हिण्डोला। • २९ मे-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं सांझी-उत्सवः। • ३० मे-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं शरद्-उत्सवः। • ३१ मे-दिनाङ्के प्रातः चन्दन-चोली, सायं हिण्डोला। • १ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं हिण्डोला। • २ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं गोचारणम्। • ३ तः ५ जूनमास-पर्यन्तं प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं नौका-विहारः। • ६ जून-दिनाङ्के प्रातः राजभोगे नौका-विहारः, सायं यमुनाजी-तीरे पुष्प-मण्डली। • ७ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं चुनरी-मनोरथः। • ८ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला-भोजन-थाली, सायं यमुनाजी-तीरे हिण्डोला। • ९ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं केसरिया-घाटा। • १० जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं श्याम-सगाई। • ११ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं चवरी। • १२ जून-दिनाङ्के प्रातः राजभोगे छाकलीला, सायं चत्वारः हिण्डोलाः। • १३ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं पुष्प-वितानम्। • १४ जून-दिनाङ्के प्रातः पुष्प-बङ्गला, सायं हटड़ी-मनोरथः। • १५ जून-दिनाङ्के सायं विशेष-मनोरथः, अन्नकूटं गोवर्धन-पूजा च भविष्यतः।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan