शिमला-नगरम्, १८ मे-मासः (हि.स.)। पूर्व-मुख्यमन्त्री तथा पूर्व-केन्द्रीय-मन्त्री शान्ता-कुमारः उक्तवान् यत् प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्र-मोदिना पश्चिम-एशिया-संकटस्य कारणेन देशवासिभ्यः सर्वेषु क्षेत्रेषु अवशेषं कर्तुं आह्वानं कृतम्। तेन हर्षः व्यक्तीकृतः यत् समग्र-देशे अवशेष-अभियानाय व्यापकं समर्थनं लभ्यते, येन तैल-गैस-संकटस्य समाधानं सुलभं भविष्यति।

तेन उक्तं यत् भारतम् अद्य विश्वस्य सर्वाधिक-समृद्ध-पञ्च-देशेषु समाविष्टम् अस्ति, किन्तु जनसङ्ख्या-विस्फोटस्य कारणेन देशे निर्धनता, बेरोजगारी तथा आर्थिक-विषमता निरन्तरं वर्धते। एकस्मिन् पक्षे समृद्धिः प्रकाशते, अपरस्मिन् पक्षे निर्धन-वर्गः मूलभूत-आवश्यकतानां पूर्त्यर्थं संघर्षं करोति। तेन चिन्ता व्यक्तीकृता यत् बेरोजगारिता-निर्धनतयोः कारणेन यूनेषु निराशा वर्धते, येन आत्महत्याः अपराध-घटनाश्च अपि वर्धन्ते।

शान्ता-कुमारः सोमवासरे प्रकाशिते एकस्मिन् वक्तव्ये आन्ध्र-प्रदेशस्य मुख्यमन्त्रिणः एन.-चन्द्रबाबू-नायडू-महोदयस्य तृतीय-सन्तानस्य कृते ३० सहस्र-रूप्यकाणि तथा चतुर्थ-सन्तानस्य कृते ४० सहस्र-रूप्यकाणि दातुं कृतायाः घोषणायाः विषये अपि प्रश्नान् उत्थापितवान्। तेन उक्तं यत् देशस्य कृते जनसङ्ख्यां वर्धयितुं न, अपितु जनसङ्ख्या-नियन्त्रणस्य दिशि कठोर-पदानि ग्रहीतुं आवश्यकता अस्ति।

तेन उक्तं यत् वर्षे १९४७ तमे भारतस्य जनसङ्ख्या प्रायः ३५ कोटि आसीत्, या अद्य वर्धमाना १४५ कोटि-समीपं प्राप्तवती अस्ति, प्रतिवर्षं च प्रायः २ कोटि-वृद्धिः भवति। अस्य परिणामस्वरूपं मार्गेषु सम्मर्द:, दुर्घटनाः, चिकित्सालयेषु दीर्घ-पङ्क्तयः तथा निर्धनता-बेरोजगारी-समस्याः निरन्तरं वर्धन्ते।

शान्ता-कुमारः उक्तवान् यत् दक्षिण-भारतस्य केषाञ्चन राज्येषु एषा आशङ्का वर्तते यत् न्यून-जनसङ्ख्यायाः कारणेन भविष्ये लोकसभा-स्थानानां सङ्ख्या प्रभावितुं शक्नोति। एतस्मात् कारणात् केचन नेतारः जनसङ्ख्या-वृद्धेः विषये वदन्ति। तेन उक्तं यत् केवलं एक-द्वयोः लोकसभा-स्थानयोः कृते देशं जनसङ्ख्या-विस्फोटस्य दिशि प्रेरयितुं न उचितम्।

---------------

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan