Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नव दिल्ली, 20 मईमासः (हि.स.)। अनुसंधान- राष्ट्रिय-अनुसंधान-फाउंडेशनसंस्थादेशे बहुविषयक-अनुसन्धानस्य प्रोत्साहनस्य दिशि महत्त्वपूर्णं प्रयत्नं कुर्वन् “बहुविषयक-अनुसन्धान-उत्कृष्टता-केन्द्राणि ” कार्यक्रमस्य अन्तर्गतं दश प्रमुख-संस्थानानां चयनं कृतवान्। एतेषां केन्द्राणां माध्यमेन सामाजिक-विज्ञानम्, मानविकी, विज्ञानं प्रौद्योगिकी च एकत्र संयोज्य राष्ट्रीय-क्षेत्रीय-स्तरयोः जटिल-समस्यानां समाधानानि अन्वेष्यन्ते।
एएनआरएफ-संस्थया बुधवासरे प्रकाशित-जानकार्यानुसारम् एषा पहलः राष्ट्रीय-शिक्षा-नीति-२०२० तथा विकसित-भारत-२०४७ इत्यस्य परिकल्पनायाः अनुरूपेण निर्मिता अस्ति। कार्यक्रमस्य मुख्य-उद्देश्यं विविध-विषयेषु विशेषज्ञान् एकस्मिन् मञ्चे संयोज्य अनुसन्धानाधारित-व्यावहारिक-समाधानानां विकासः अस्ति, येन समाज-अर्थव्यवस्थयोः सम्बद्धानां चुनौत्यः प्रभावी-रीत्या सामनां कर्तुं शक्यन्ते।
सीओई-कार्यक्रमस्य कृते येषां संस्थानानां चयनं कृतम् तेषु भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् गान्धीनगरम्, भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् मद्रास्, भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् धारवाड्, भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् कानपुरम्, राष्ट्रिय-उन्नत-अध्ययन-संस्थानम्, राष्ट्रीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् अगरतला, भारतीय-प्रबन्धन-संस्थानम् जम्मू, इन्स्टिट्यूट्-फॉर्-ह्यूमन्-डेवलपमेण्ट्, चाणक्य-विश्वविद्यालयः तथा पीएसजीआर्-कृष्णम्मल्-महिला-महाविद्यालयः समाविष्टाः सन्ति।
एतेषु संस्थानेषु जलवायु-परिवर्तनम्, पारम्परिक-ज्ञान-प्रणाली, कृत्रिम-बुद्धिमत्ता (एआई), ग्रामीण-आजीविका, भाषा-अध्ययनम्, स्वास्थ्यं मनोविज्ञानं च, डिजिटल्-मानविकी तथा सूक्ष्म-लघु-मध्यम-उद्योगाः (एमएसएमई) इत्यादिषु विषयेषु अनुसन्धान-केन्द्राणि स्थापितानि भविष्यन्ति।
विशेषज्ञानां मतम् अस्ति यत् एतेषु क्षेत्रेषु समेकित-अनुसन्धानात् सामाजिक-अर्थिक-विकासाय नूतना दिशा प्राप्स्यते। सहैव, प्रौद्योगिक्याः सामाजिक-विज्ञानस्य च समन्वयेन तादृशानि समाधानानि विकसितुं शक्यन्ते, ये सामान्य-जनानां जीवनं प्रत्यक्षरूपेण परिवर्तयितुं समर्थानि स्युः।
फाउण्डेशनस्य अनुसारम्, अस्य कार्यक्रमस्य कृते देशस्य सर्वेभ्यः भागेभ्यः आहत्य९४५ प्रस्तावाः प्राप्ताः आसन्। विस्तृत-मूल्यांकनस्य विशेषज्ञ-समीक्षायाश्च अनन्तरं दश संस्थानानि चयनितानि। चयनित-परियोजनासु २० सहयोगी-संस्थानानि अपि समाविष्टानि सन्ति, येषु केन्द्रीय-विश्वविद्यालयाः, राज्य-विश्वविद्यालयाः, आईआईटी, एनआईटी, निजी-विश्वविद्यालयाः तथा विविध-अनुसन्धान-संस्थानानि अन्तर्भवन्ति।
एएनआरएफ-संस्थया उक्तं यत् वर्तमान-काले कृत्रिम-बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स् तथा विशाल-आंकडा-विश्लेषणम् इत्यादीनां आधुनिक-प्रौद्योगिकीनां तीव्र-विस्तारः भवति। तादृशे काले बहुविषयक-अनुसन्धानं सामाजिक-अर्थिक-विकासे, सतत-विकास-लक्ष्याणां प्राप्तौ तथा आत्मनिर्भर-भारत-अभियानस्य सुदृढीकरणे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहिष्यति।
फाउण्डेशनस्य अनुसारम्, एषा प्रयत्नो न केवलम् अनुसन्धान-संस्कृतेः सुदृढीकरणं करिष्यति, अपितु देशे नवाचारं, नीति-निर्माणं प्रौद्योगिकी-विकासं च नूतनां गतिम् अपि प्रदास्यति।-----------
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani