विरुधुनगर-जनपदः, २१ मे-मासः (हि.स.)। तमिलनाडु-राज्यस्य विरुधुनगर-जनपदस्य मरैयूर-ग्रामे स्थिते मसानम्-स्वामी-मन्दिरे प्रतिवर्षम् आयोज्यमानः उत्सवः अद्य प्रारब्धः। अस्य मन्दिरस्य विशेष-उत्सवेषु पूजासु च केवलं पुरुषाः एव भागं गृह्णन्ति। पुरुषाणामेव कृते आयोज्यमाने अस्मिन् अनूठे मन्दिरोत्सवे ते सक्रियतया सम्मिलन्ति। एषा परम्परा बहुवर्षेभ्यः प्रवहमानास्ति तथा च सामाजिक-एकतायाः प्रतीकरूपेण परिगण्यते।

जनपदस्य ग्रामीण-क्षेत्रेषु अद्यापि अनेकाः पारम्परिक-रीतयः वंशेभ्यः संरक्षिताः सन्ति। तासु एव नरिकुडी-समीपे मरैयूर-ग्रामे आयोज्यमानः मसानम्-स्वामी-मन्दिरोत्सवः अपि अस्ति। अत्र प्रतिवर्षं वैकासी-मासे आयोज्यमानः अयं उत्सवः स्थानीय-जनानां मध्ये धार्मिक-सामाजिक-दृष्ट्या अत्यन्तं महत्त्वपूर्णः मन्यते। स्वकीयया अनूठ-परम्परया अयं उत्सवः जनानाम् आकर्षणस्य केन्द्रं जातः अस्ति। अस्य मन्दिरोत्सवस्य प्रमुख-विशेषता एषा यत् केषुचित् विशेष-धार्मिक-अनुष्ठानेषु तदनन्तरं आयोजिते भोजने च केवलं पुरुषाणामेव सहभागितायाः अनुमतिः भवति। बहुवर्षेभ्यः प्रवर्तमानाम् एतां परम्परां स्थानीय-जनाः कठोरतया पालनं कुर्वन्ति।

स्थानीय-मान्यतानुसारं महिलाः अस्मिन् उत्सवे प्रत्यक्षतया भागं न गृह्णन्ति, न च अस्मिन् अवसरे सिद्धं विशेष-भोजनं गृहं नेतुं अनुमतिः अस्ति। एतत् ग्रामस्य प्राचीन-श्रद्धाया: परम्परायाश्च अङ्गरूपेण मन्यते।

विशेष-भोजनम् आकर्षणस्य केन्द्रम्अस्मिन् मन्दिरे उत्सव-अवसरे प्रातःकालात् एव विशाल-परिमाणेन भोजन-निर्माणकार्यं प्रारब्धम्। अत्र विशाल-पात्रेषु तण्डुलानि मांसाहारयुक्त-व्यञ्जनानि च पक्तानि तथा च श्रद्धालूनां कृते विशेष-भोजनस्य व्यवस्था कृता। मान्यता अस्ति यत् उत्सवस्य अन्तिम-चरणे आयोजितं सामूहिक-भोजनं ग्रामीण-जनानां मध्ये उत्साहस्य एकतायाश्च भावनां सुदृढां करोति। विविध-क्षेत्रेभ्यः आगताः श्रद्धालवः एकत्र उपविश्य भोजनं कृतवन्तः।

अनेक-जनपदेभ्यः आगताः श्रद्धालवःमरैयूर-ग्रामे आयोज्यमानम् एतद् अपूर्वम् उत्सवं द्रष्टुं तस्मिन् भागं ग्रहीतुं च समीपवर्ती-ग्रामेभ्यः अतिरिक्तं अन्येभ्यः अपि अनेक-जनपदेभ्यः श्रद्धालवः आगताः। विरुधुनगरस्य सह मदुरै-, रामनाथपुरम्-, शिवगङ्गा-, तूत्तुक्कुडी-जनपदेभ्यः अपि जनाः अस्मिन् उत्सवे सम्मिलिताः। ग्रामीण-जनानां मतानुसारम् अस्य आयोजनस्य कारणेन सम्पूर्णे ग्रामे उत्सव-सदृशं वातावरणं निर्मितं तथा च स्थानीय-अर्थव्यवस्थायाः अपि किञ्चित् लाभः अभवत्। परिवर्तनस्य कालेऽपि अनेक-ग्रामेषु एतादृशाः रीतयः अद्यापि सामाजिक-विश्वासस्य अङ्गत्वेन विद्यमानाः सन्ति। विशेषतः मन्दिरोत्सवाः तैः सम्बद्धाः परम्पराश्च स्थानीय-जनानां सांस्कृतिक-परिचयस्य प्रतीकाः मन्यन्ते। मरैयूरस्य अयं उत्सवः अपि परम्परायाः, श्रद्धायाः, सामाजिक-एकतायाश्च प्रतीकरूपेण स्थानीय-जनानां मध्ये चर्चायाः विषयः जातः अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan