Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नवदेहली, 22 मईमासः (हि.स.)।उपराष्ट्रपतिः सी.पी. राधाकृष्णनः युवकेषु न्यूनतां गच्छतः पठन-अभ्यासस्य विषये चिन्तां प्रकट्य अवदत् यत् यः समाजः पठनं त्यजति, सः क्रमशः आलोचनात्मकरूपेण चिन्तयितुम्, सर्जनात्मकरूपेण कल्पयितुम्, गहनतया च बोद्धुं स्वस्य सामर्थ्यं त्यजति।
उपराष्ट्रपतिः शुक्रवासरे उपराष्ट्रपति-भवने पी.पी. सत्यनेन लिखितस्य 'द लाइब्रेरी मैन ऑफ इण्डिया — द स्टोरी ऑफ पी.एन. पणिक्कर' इति पुस्तकस्य विमोचनम् अकरोत्। अस्मिन् अवसरे तेन पणिक्करं श्रद्धाञ्जलिं दत्त्वा तं तादृशं दूरदर्शि-व्यक्तित्वम् उक्तम् येन पुस्तकानां ज्ञानस्य च शक्त्या लक्षाणां जनानां जीवने परिवर्तनम् आनीतम्।
तेन उक्तम् यत् साधारणं जीवनं जीवतः पणिक्करस्य स्वप्नः आसीत् यत् जातेः, वर्गस्य, दारिद्र्यस्य, भौगोलिक-सीमानाञ्च परे प्रत्येकः जनः ज्ञानं प्राप्नुयात्। उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् पणिक्करेण केरले पुस्तकालय-साक्षरता-आन्दोलनम् आरभ्य सामाजिक-बौद्धिक-परिवर्तनस्य आधारः स्थापितः।
राधाकृष्णनः अवदत् यत् 'पठ च वर्धस्व' इति सन्देशेन पणिक्करः ग्रामे ग्रामे दूरवर्तिषु आदिवासी-क्षेत्रेषु च अगच्छत्, जनेषु च पठन-संस्कृतिं विकसितवान्। तेन पणिक्करः केरलस्य सांस्कृतिक-पुनर्जागरणस्य जनकः उक्तः।
उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् भारतस्य नालन्दा-तक्षशिला-सदृश्यः प्राचीनाः शिक्षण-परम्पराः विश्वस्य सर्वत्र विद्वांसः आकर्षयन्ति स्म, परन्तु अद्य दूरवावाण्याः, सामाजिक-माध्यमानां, लघु-मनोरञ्जन-सामग्र्याश्च वर्धमानेन प्रभावेन गहनस्य अध्ययनस्य चिन्तनस्य च संस्कृतिः दुर्बला भवति।
तेन उक्तम् यत् प्रौद्योगिक्या सुविधाः वर्धिताः सन्ति, परन्तु अनेन धैर्यम्, एकाग्रता, साहित्येन ज्ञानेन च सार्थकः सम्बन्धश्च न्यूनः जातः अस्ति। तेन उक्तम् यत् — पुस्तकानि युवकेषु पठन-चिन्तन-संस्कृतिं पुनर्जीवयितुम् महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वोढुं शक्नुवन्ति।
उपराष्ट्रपतिः प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदेः 'मन-की-बात' कार्यक्रमे व्यक्तायाः तस्याः दृष्टेः अपि उल्लेखम् अकरोत्, यस्यां पुस्तकालयानां सर्जनात्मकतायाः गतिशीलेषु केन्द्रेषु रूपेण विकसयितुम् उक्तम् अस्ति।
तेन 'वन-नेशन-वन-सब्स्क्रिप्शन' पहलस्य 'ज्ञान-भारतम्-मिशनस्य' च प्रशंसा अपि कृता। तेन उक्तम् यत् एताः उपक्रमाः छात्राणां, शोधकर्तॄणां, देशस्य पाण्डुलिपि-विरासतायाश्च संरक्षणस्य दिशि महत्त्वपूर्णाः पदक्षेपाः सन्ति।
कार्यक्रमे केन्द्रीय-राज्यमन्त्री सुरेशः गोपी, राज्यसभायाः पूर्व-उपसभापतिः पी.जे. कुरियनः, पी.एन. पणिक्कर-फाउण्डेशन इत्यस्य उपाध्यक्षः एन. बालगोपालः च सहितेभ्यः अनेकेभ्यः गणमान्येभ्यः उपस्थितेभ्यः सह कार्यक्रमः अभवत्।
---------------
Hindusthan Samachar / अंशु गुप्ता