Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
- 4 वर्षीयां बालाम् आरभ्य महिलाःयावदकुर्वन् शिवस्तुतिः
उज्जैनम्, 26 मईमासः (हि.स.) ।
मध्यप्रदेशस्य उज्जयिनी-जिले स्थिते भगवान् महाकालेश्वरस्य मन्दिरे गङ्गा-दशहरा-पावन-पर्वणि अत्यद्भुतस्य भक्तिमयस्य च आयोजनस्य प्रारम्भः अभवत्। मङ्गलवासरे प्रातःकाले मन्दिर-परिसरे ‘अखण्ड-नृत्य-आराधना’ प्रारब्धा, या निरन्तरं षोडश-घण्टापर्यन्तं निरवच्छिन्नरूपेण प्रवर्तिष्यते। श्रद्धालवः बाबा-महाकालस्य दर्शनैः सह अस्याः अद्वितीयायाः नृत्याञ्जलेः अपि साक्षिणः भवन्ति। कलाकाराः शयन-आरत्याः पर्यन्तं भगवान् महाकालं नृत्याञ्जलिं समर्पयिष्यन्ति।
अस्य विशेषस्य धार्मिक-सांस्कृतिक-आयोजनस्य प्रमुख-विशेषता एषा अस्ति यत् अस्मिन् नृत्यस्य प्रवाहः एकक्षणमपि न विरमति। एकस्य कलाकारस्य अथवा समूहस्य प्रस्तुतेः समाप्तौ जातायां तत्क्षणमेव अपरः समूहः मञ्चं स्वीकुरुते। व्यवस्थायाः सुचारु-पालनार्थं सहभागिनां प्रत्येकस्मै नृत्य-समूहाय पञ्चदशतः विंशति-मिनिट-पर्यन्तः समयः निर्दिष्टः अस्ति।
अस्यां नृत्याञ्जल्यां वयसो बन्धनं किमपि न दृश्यते। मञ्चे यत्र चतुर्वर्षीयाः बाल-कलाकाराः स्व-प्रस्तुत्या सर्वान् मन्त्रमुग्धान् कुर्वन्ति, तत्रैव चत्वारिंशद्वर्ष-पर्यन्ताः वरिष्ठ-महिला-कलाकाराः अपि पूर्ण-श्रद्धया शिव-साधनायां लीनाः दृश्यन्ते। कलाकाराः शास्त्रीय-लोक-कलाविधीनां माध्यमेन गणेश-वन्दना, शिव-स्तुति, मातृ-आराधना, शिव-भजनानि तथा पारम्परिक-लोकगीतानि च प्रस्तूय नृत्यन्तः दृश्यन्ते। अस्मिन् सम्पूर्णे महा-आयोजने पञ्चाशताधिकाः मुख्य-कलाकाराः सहभागं कुर्वन्ति। तेन सह सङ्गीतस्य युवा-विद्यार्थिभिः क्रियमाणं सामूहिक-तबल-वादनम् अपि अत्र आगच्छतां भक्तानां कृते विशेष-आकर्षणस्य केन्द्रं जातम् अस्ति।
अष्टात्रिंशद्वर्ष-प्राचीना अस्ति एषा परम्परा। महाकाल-मन्दिरे गङ्गा-दशहरा-पर्वणि अखण्ड-नृत्य-समर्पणस्य एषा परम्परा अत्यन्तम् अद्वितीया ऐतिहासिकी च अस्ति। ‘रसराज-प्रभात-नृत्य-संस्थानम्’ गत-अष्टात्रिंशद्वर्षेभ्यः निरन्तरम् एतस्याः परम्परायाः निर्वाहं कुर्वन् अस्ति। अस्य षोडश-घण्टात्मकस्य अखण्ड-कार्यक्रमस्य सफलतार्थं संस्थानस्य कलाकाराः गत-एक-मासात् कठोर-परिश्रमं अभ्यासं च कुर्वन्तः आसन्। कलाकारैः उज्जयिनी-नगरस्य विभिन्न-केन्द्रेषु अस्य सघन-अभ्यासः कृतः आसीत्।
अतिथीनां गरिमामयी उपस्थितिः। मङ्गलवासरे कार्यक्रमस्य प्रारम्भ-अवसरे रसराज-प्रभात-नृत्य-संस्थानस्य संस्थापकः राजकुमुद-ठोलिया, मुख्य-अतिथिः अर्पण-भारद्वाजः तथा गोविन्द-गन्धे विशेषरूपेण उपस्थितौ आस्ताम्। विशिष्ट-अतिथिरूपेण संजय-मिश्रः, पण्डित-विशाल-शुक्लः तथा भारती-सिंह-राजपूत् अपि उपस्थिताः भूत्वा कलाकारानाम् उत्साहवर्धनं कृतवन्तः। बाबा-महाकालस्य नगरी अद्य सम्पूर्णतया शिव-कल्पित-भजनानां नृत्य-झङ्कारस्य च निनादेन गुञ्जायमाना दृश्यते।
---------------
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani