शिमला, 29 मईमासः (हि.स.)।

हिमाचलप्रदेशे पञ्चायतनिर्वाचनस्य द्वितीयचरणे महिलाभिः मतदाने पुरुषान् अतिक्रम्य लोकतन्त्रस्य नूतना छविः प्रस्तुतिता। राज्यस्य १२७६ पञ्चायतेषु सम्पन्नेषु निर्वाचनिषु कुलं ७९.८६ प्रतिशतं मतदानं अभवत्, किन्तु सर्वाधिकचर्चा महिलानां सहभागितायाः अभवत्। महिला-मतदानं ८३.०४ प्रतिशतं आसीत्, यदा पुरुषाणां मतदानं ७६.७६ प्रतिशतं अभवत्। अर्थात् महिलाभिः पुरुषेभ्यः ६.२८ प्रतिशताधिकं मतदानं कृतम्।

ग्रामशासनस्य चयनार्थं प्रातःकालात् एव महिलाः गृहात् निर्गत्य मतदानकेन्द्राणि प्रति अगच्छन् तथा तीव्रोष्णतायाः मध्ये अपि बहुषु स्थलेषु दीर्घपङ्क्तिषु दृष्टाः। गत-रात्रौ एव १२७६ पञ्चायतेषु प्रतिनिधीनां चित्रं स्पष्टम् अभवत्। अधुना तृतीयः अन्तिमश्च निर्वाचनचरणः ३० मई दिनाङ्के भविष्यति।

१२ जनपदेषु ९ जनपदेषु महिलानां प्रभुत्वम्

राज्यनिर्वाचनायोगस्य आँकडानुसारं राज्यस्य १२ जिलेषु ९ जिलेषु महिलाभिः पुरुषेभ्यः अधिकं मतदानं कृत्वा विशेषं प्रदर्शनं कृतम्। कांगड़ाजनपदः सर्वाधिकरोचकः अभवत्, यत्र महिलानां मतदानं ८१.७२ प्रतिशतं तथा पुरुषाणां ७१.१९ प्रतिशतं अभवत्। अर्थात् अत्र महिलाभिः प्रायः १०.५३ प्रतिशताधिकं मतदानं कृतम्। ऊनाजनपदे अपि महिलाभिः पुरुषेभ्यः ८.६६ प्रतिशताधिकं मतदानं कृतम्। कुल्लूजिले महिलानां मतदानं ८६.२९ प्रतिशतं आसीत्, यत् राज्ये सर्वाधिकम् अभवत्। मण्डीजिले महिलाः ८४.७६ प्रतिशतं, चम्बाजनपदे ८४.०७, सोलनजनपदे ८४.५६ तथा बिलासपुरजनपदे ८२.५९ प्रतिशतमतदानेन अग्रे आसन्। सिरमौरजनपदे महिला-पुरुषयोः मतदानं प्रायः समतुल्यम् आसीत्, किन्तु अत्रापि महिलाः अल्पेन अन्तरा अग्रे आसन्।

जनजातीयक्षेत्रेषु पुरुषाः अग्रे, किन्तु स्पर्धा तीव्रा

लाहौल-स्पीति तथा किन्नौर इत्यादिषु जनजातीयजिलेषु पुरुषमतदातारः महिलाभ्यः अग्रे आसन्, किन्तु अन्तरं अत्यधिकं नासीत्। लाहौल-स्पीतिजनपदे पुरुषमतदानं ७०.८८ प्रतिशतं तथा महिलानां ६७.८८ प्रतिशतं अभवत्। किन्नौरजनपदे पुरुषाणां ७६.७८ प्रतिशतं तथा महिलानां ७५.८१ प्रतिशतं मतदानम् आसीत्। शिमलाजिलः अपि तेषु विरलप्रदेशेषु सम्मिलितः आसीत् यत्र पुरुषमतदातारः अल्पेन अन्तरा अग्रे आसन्। अत्र पुरुषमतदानं ८०.९६ प्रतिशतं तथा महिलानां ८०.४३ प्रतिशतं अभवत्। तन्नाम अन्तरं केवलं ०.५३ प्रतिशतस्य आसीत्।

हमीरपुरजनपदे महिला-पुरुषयोः मध्ये सर्वाधिकम् अन्तरम्

हमीरपुरजनपदोऽपि महिला-मतदानस्य विषयेषु चर्चायाम् आसीत्। अत्र महिलानां मतदानं ८०.९५ प्रतिशतं अभवत्, यदा पुरुषाणां मितिः ६८.८० प्रतिशतं आसीत्। तन्नाम प्रायः १२.१५ प्रतिशतस्य महदन्तरं दृष्टम्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani