काठमांडूः, 29 मईमासः (हि.स.)।

नेपालस्य राष्ट्रपतिः रामचन्द्रपौडेलः उक्तवान् यत् गणतन्त्रव्यवस्थया देशवासिभ्यः सर्वेषां राजनैतिकाधिकाराणां गारण्टी प्रदत्ता अस्ति। अस्याः व्यवस्थायाः माध्यमेन अस्मभ्यं स्वकीयजातिः, भाषा, धर्मः, समुदायः, सभ्यता तथा भूमेः स्वामित्वाधिकारः प्राप्तः। अतः एषा अस्माकं कृते राष्ट्रनिर्माणस्य महान् प्रेरणास्रोतः दायित्वं च अस्ति।

नेपालराष्ट्रस्य १९तमगणतन्त्रदिवसस्य अवसरः उपलक्ष्य शुक्रवासरे टुंडीखेलस्थिते सैनिकमञ्चे आयोजितं समारोहं सम्बोधयन् राष्ट्रपतिः पौडेलः उक्तवान् यत् गणतन्त्रेण अस्मभ्यं सर्वेषां राजनैतिकाधिकाराणां गारण्टी प्रदत्ता। एतत् अस्मभ्यं समृद्धभविष्यनिर्माणार्थं एकतया अग्रे गन्तुं अवसरं प्रदत्तवान्। एतेन देशवासिनः परस्परं सम्बद्धाः अभवन् तथा साझा राष्ट्रनिर्माणसंकल्पाय प्रेरिताः अभवन्। तेन उक्तं यत् गणतन्त्रस्य गरिमारक्षणार्थं तथा तस्य अधिकसमृद्धिकरणार्थं सर्वैः राजनैतिकनिष्ठायां, मूल्यमान्यतासु, आचरणे च परिवर्तनं कृत्वा संयुक्तरूपेण कार्यं करणीयम्। राष्ट्रपतिना उक्तं यत् गणतन्त्रं केवलं शासनव्यवस्था नास्ति, अपितु एषा अनुशासिता राजनैतिकआर्थिकसामाजिकजीवनपद्धतिरपि अस्ति।

तेन उक्तं यत् अस्याः स्वकीयमूल्यानि नैतिकसीमाश्च सन्ति। तानि विस्मृत्य वयं इतिहासस्य प्रति स्वकीयदायित्वं पूर्णतया निर्वहर्तुं न शक्नुमः। अद्यतनः दिवसः अस्मान् सामाजिकन्यायस्य, विकासस्य, समृद्धेः तथा संघीयलोकतान्त्रिकगणतन्त्रस्य सार्थकाभ्यासस्य दिशि अग्रे गन्तुं प्रेरयतु तथा राजनीति, राज्यं शासनं च नैतिकता, निष्ठा, मूल्यानां मर्यादायां स्थापयितुं प्रेरणां ददातु। राष्ट्रपतिः पौडेलः उक्तवान् यत् देशे उत्पन्नानां विषमपरिस्थितीनां समाधानार्थं प्रतिनिधिसभायाः निर्वाचनं सफलतया सम्पन्नम् अभवत् तथा सुदृढजनादेशयुक्ता सरकारः निर्मिता। तेन उक्तं यत् सरकारेण जनतायाः आकाङ्क्षानुसारं सुशासनम्, सार्वजनिकसेवासुधारः, आर्थिकपुनरुत्थानम्, भ्रष्टाचारविरुद्धं शून्यसहनशीलता तथा सामाजिकउन्नतिः मूलनीतिरूपेण स्वीकृता।

तेन एतदपि विश्वासः व्यक्तः यत् शासनसुधारसम्बद्धानां शतकार्यसूचीनां पूर्णकार्यान्वयनात् तथा सीमाहीनार्थव्यवस्था भाररहितव्यापारस्य कृते संरचनात्मककानूनीयसुधाराणां कार्यान्वयनात् जनसामान्येषु नूतना आशा उत्पत्स्यते। राष्ट्रपतिना उक्तं यत् अस्माभिः अवगन्तव्यं यत् केवलं राजनैतिकव्यवस्थायाः शासकीयसंरचनायाश्च परिवर्तनमात्रेण युगस्य अपेक्षाः पूर्णाः न भवन्ति। तदर्थं राज्यसत्तायाः चरित्रे, आचरणे, राजनैतिकनिष्ठायां मूल्यमान्यतासु च परिवर्तनम् आवश्यकम्, अन्यथा व्यवहारः राजनैतिकपरिवर्तनस्य प्रमाणं दातुं न शक्नोति।

तेन उक्तं यत् अद्य देशस्य महान् शत्रुः काचित् बाह्यशक्तिः नास्ति, अपितु शैथिल्यम्, अनियमितता, अव्यवस्था च अस्ति। तेन विशेषतया उक्तं यत् लोकतान्त्रिकगणतन्त्रस्य सुन्दरस्वप्नं पश्यन्तः नागरिकाः एताभिः विकृतिभिः निराशाः न भवेयुः, एषा अस्माकं महान् चिन्ता भवेत्। राष्ट्रपतिना उक्तं यत् यावत् प्रत्येकनागरिकस्य जीवने आशायाः दीपः न प्रज्वलिष्यति, तावत् रक्तस्वेदाभ्यां प्राप्तस्य संघीयलोकतान्त्रिकगणतन्त्रस्य लक्ष्यं पूर्णं न भविष्यति।

तेन उक्तं यत् अद्य नागरिकाः सुशासनेन सह समृद्धिं इच्छन्ति तथा तदर्थं देशस्य संसाधनानां अधिकतमोपयोगः आवश्यकः। तदा एव कृषि, पर्यटनम्, ऊर्जा, उद्योगः, सेवाक्षेत्रं च सुदृढीकर्तुं शक्यते। तेन उक्तं यत् तदा एव आर्थिकविकाससमृद्ध्योः माध्यमेन शासनव्यवस्था नागरिकजीवनेन सह सम्बद्धा कर्तुं शक्यते। एषा एव अद्यतनकालस्य अस्माकं ऐतिहासिकदायित्वम् अस्ति। मम आशा अस्ति यत् वयं एतद्दायित्वं न विस्मरिष्यामः। राष्ट्रपतिः पौडेलः उक्तवान् यत् केवलाः राजनैतिकउपलब्धयः परिवर्तनं नागरिकजीवनेन सह सम्बद्धं कर्तुं पर्याप्ताः न सन्ति। तदर्थं शासनव्यवस्थायाः, राजनैतिकक्षेत्रस्य, राजनैतिकदलानां नेतॄणां च चरित्रे परिवर्तनम् आवश्यकम्।

तेन उक्तं यत् गणतन्त्रस्य श्रेष्ठतां सार्थकीकर्तुं अस्माकं राजनीति, शासनशैली, राजनैतिकदलानि जनप्रतिनिधिसंस्थाश्च पूर्णतया लोकतान्त्रिकाः, निष्पक्षाः, प्रतिस्पर्धात्मकाः, न्यायपूर्णाः प्रभावकारिणश्च करणीयाः। तेन संघीयलोकतान्त्रिकगणतन्त्रस्य स्थापनापर्यन्तं संघर्षं त्यागं च कृतवन्तः अग्रजनायकाः, नागरिकसमाजः, राजनैतिकदलानि च सम्मानपूर्वकं स्मृताः।

समारोहे उपराष्ट्रपतिः, प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीशः, सभामुखः, राष्ट्रियसभायाः अध्यक्षः, मन्त्रिपरिषदः सदस्याः, संवैधानिकनिकायानां प्रमुखाः, नेपालस्थितकूटनीतिकमिशनानां प्रमुखाः प्रतिनिधयश्च, उच्चशासकीयाधिकारिणः तथा समाजस्य विविधक्षेत्राणां प्रतिष्ठितव्यक्तयः उपस्थिताः आसन्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani