जगदलपुरम्, 30 मईमासः (हि.स.)। बस्तरप्रदेशस्य आङ्गनबाडीकेंद्रेषु शनिवासरे तितलीसंस्थायाः दलद्वारा बालकानां कृते क्रीडया सह शिक्षणं प्रकृतिसंरक्षणं च आधारीकृत्य प्रेरणादायकः कार्यक्रमः आयोजितः, येन न केवलं बालकानां मुखेषु स्मितं प्रस्फुटितम्, अपितु तेषां मानसिकव्यावहारिककौशलानि अपि सशक्तानि अभवन्। सम्पूर्णदिनपर्यन्तं सञ्चालिता एषा गतिविधिः रचनात्मकतां गणितीयबोधनं पर्यावरणजागरूकतां च संयोज्य बालकानां कृते संस्मरणीयानुभवः अभवत्।

संस्थया आयोजितस्य अस्य विशेषकार्यक्रमस्य मुख्योद्देश्यः क्रीडया सह शिक्षणं प्रकृतेः प्रति संवेदनशीलतायाः संवर्धनं च आसीत्, यतः बालकाः केवलं पुस्तकीयज्ञानस्य भारात् दूरं स्थित्वा नवीनं स्थायि च ज्ञानं प्राप्तुं शक्नुयुः। एतस्यैव चिन्तनस्य आधारेण कार्यक्रमस्य प्रारम्भे बालकेभ्यः कागदेन कलाकौशलस्य सुन्दरा विद्या शिक्षिता।

कार्यक्रमस्य आरम्भे बालकेभ्यः कागदेन कलाकारी शिक्षिता। नानावर्णयुक्तान् कागदान् वक्रयित्वा क्रीडनकनिर्माणसमये बालकानां सूक्ष्मगतिक्षमता रचनात्मकचिन्तनशक्ति च प्रकटिता। स्वयंसेवकानां सरलमार्गदर्शनेन बालकानाम् उत्साहः वर्धितः तथा तेषाम् आत्मविश्वासः दृढीकृतः, यतः ते स्वहस्तनिर्मितानि क्रीडनकानि गर्वेण धारयन्तः आसन्। ततः अनन्तरं व्यावहारिकगणितसत्रम् आयोजितम्, यत्र पारम्परिकरटनपद्धतेः स्थाने शुष्कपत्राणि लघुकणाश्च उपयुज्य गणना शिक्षिता। अस्य अभिनवविधेः कारणेन संख्यात्मकावधारणाः बालकानां कृते सरलाः स्थायिन्यः च अभवन्।

दिवसस्य सर्वाधिकप्रेरणादायकः ‘प्लान्टेशन’ अभियानः आसीत्, यस्मिन् बालकेभ्यः सरलभाषया वृक्षाणां पर्यावरणस्य च महत्त्वस्य बोधनं कृतम्। बालकैः स्वयमेव पौधरोपणं कृतम् तथा लघुपादपानां संरक्षणस्य वचनं दत्तम्। तितलीसंस्थायाः सदस्यैः उक्तं यत् एतादृशाः कार्यक्रमाः न केवलं प्रारम्भिकशिक्षां रोचकां कुर्वन्ति, अपितु सामाजिकदायित्वबोधं पर्यावरणसंवेदनां च मूलतः विकसितवन्ति। आङ्गनबाडीकर्मचारिणः अभिभावकाश्च संस्थायाः अस्य पहलस्य प्रशंसां कृत्वा भविष्ये अपि एतादृशानाम् आयोजनानां वृद्धेः इच्छां प्रकटितवन्तः।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani