शिमलानगरम्, ३० मे-मासः (हि.स.)। हिमाचलप्रदेशे पञ्चायतीराज-संस्थानानां निर्वाचनस्य तृतीय-अन्तिमचरणाय शनिवासरे प्रातःकाले ११८९ ग्रामपञ्चायतेषु मतदानं प्रारब्धम्। अस्मिन् चरणे प्रधान-उपप्रधान-वार्डसदस्य-बीडीसी-जनपदपरिषद्-सदस्यपदानां कृते प्रायः १७ लक्षमतदातारः मतदानं करिष्यन्ति। तथापि मतदानेन सह वातावरणमपि स्वस्य प्रभावं दर्शितवान्। शिमलानगरेण सह प्रदेशस्य अधिकांशभागेषु प्रातःकालात् गर्जनयुक्ता वर्षा भवति, येन मतदानकेन्द्रेषु प्रारम्भिकघटीषु मतदातॄणां सम्मर्दः अपेक्षया न्यूनः दृष्टः तथा मतदानस्य गतिः मन्दीभूता।

नौतपा-उष्णतया पीडिते प्रदेशे वातावरणस्य आकस्मिकपरिवर्तनम् एकतः जनानां कृते सौविध्यं दत्तवान्, अपरतः निर्वाचनप्रक्रियायाः आरम्भेऽपि तस्य प्रभावः दृष्टः। अनेकेषु ग्रामीणप्रदेशेषु मतदातारः वर्षाया विरामस्य प्रतीक्षां कुर्वन्तः दृष्टाः। निर्वाचन-अधिकारिणः आशां कुर्वन्ति यत् वातावरणस्य सुधारेण सह मतदानप्रतिशते वृद्धिः भविष्यति तथा दिनोन्नतिसह मतदानकेन्द्रेषु सम्मर्दः वर्धिष्यते।

प्रदेशे पञ्चायतीराज-संस्थानानां निर्वाचनानि त्रिषु चरणेषु आयोज्यन्ते तथा शनिवासरे अन्तिमचरणस्य मतदानं भवति। अनेन सह राज्यस्य सर्वेषु ३७५४ ग्रामपञ्चायतेषु निर्वाचनप्रक्रिया पूर्णा भविष्यति तथा ग्रामाणां कृते अग्रिमपञ्चवर्षाणि यावत् नूतना शासनव्यवस्था भविष्यति।

अस्मिन् चरणे प्रधान-उपप्रधान-वार्डसदस्यपदानां कृते मतदानं प्रवर्तते। मतदानसमाप्तेः अनन्तरं अद्य सायंकालात् एव पञ्चायतस्तरीय-निर्वाचनपरिणामाः घोषिताः भविष्यन्ति। पञ्चायतसमितिः (बीडीसी) तथा जनपदपरिषद्-सदस्यनिर्वाचनपरिणामाः श्वः ३१ मे-मासे सम्बन्धित-ब्लॉक-मुख्यालयेषु घोषिताः भविष्यन्ति।

निर्वाचनायोगेन संवेदनशील-अतिसंवेदनशील-मतदानकेन्द्रेषु अतिरिक्तायुक्तबलं नियुक्तम्। द्वितीयचरणस्य मतदानकाले केषुचित् स्थानेषु चिन्ता-विवादयोः सूचनाः प्राप्ताः आसन्, तस्मात् प्रशासनाय विशेषसतर्कता पालनीयेत्यादेशः दत्तः। सर्वेषां जनपदानां उपायुक्तानां आरक्षक-अधिकारिणां च मतदानप्रक्रियायाः निरन्तरनिरीक्षणं कर्तुम् उक्तम्, येन निर्वाचनं शान्तिपूर्णतया निष्पक्षरूपेण च सम्पन्नं भवेत्।

अस्मिन् वर्षे पञ्चायतनिर्वाचनेषु मतदातॄणाम् उत्साहः अभिलेखस्तरे दृष्टः। प्रथमचरणे प्रायः ७९ प्रतिशतं तथा द्वितीयचरणे प्रायः ८० प्रतिशतं मतदानं अभिलेखितम्, यत् पूर्वनिर्वाचनानामपेक्षया अधिकम् आसीत्। ग्रामीणप्रदेशेषु यूनां, महिलानां, वृद्धमतदातॄणां च सक्रियसहभागिता एतानि निर्वाचनानि विशेषाणि अकरोत्। निर्वाचनायोगः आशां करोति यत् अन्तिमचरणे अपि बहुसंख्यया मतदातारः मतदानं करिष्यन्ति तथा मतदानप्रतिशतं नूतनाभिलेखं स्थापयिष्यति।

अस्मिन् मध्ये केन्द्रीयस्वास्थ्य-परिवारकल्याणमन्त्री तथा भाजपायाः पूर्वराष्ट्रीयाध्यक्षः जगतप्रकाशनड्डा अपि मतदानार्थं स्वगृहजनपदं बिलासपुरं प्राप्तवान्। सः परिवारेण सह विजयनगर-मतदानकेन्द्रे स्वमताधिकारस्य प्रयोगं करिष्यति।

मे-मासे प्रदेशव्यापि निर्वाचनपरिस्थितिः चरमसीमायाम् आसीत्। ग्रामपञ्चायतातः जनपदपरिषद्पर्यन्तं प्रत्याशिनः मतदातॄन् स्वपक्षे कर्तुं व्यापकजनसंपर्क-अभियानानि चालयामासुः। अधुना निर्वाचनप्रचारस्य कोलाहलः पूर्णतया विरतः अस्ति तथा निर्णयः मतपेटिकासु निबद्धः भवति।

तृतीयचरणस्य मतदानसमाप्त्या सह हिमाचलप्रदेशे नगरीयनिकाय-पञ्चायतीराज-संस्थानानां निर्वाचनानां दीर्घकालिकः क्रमः अपि समाप्तिं गमिष्यति। तदनन्तरं प्रदेशस्य ३७५४ ग्रामपञ्चायतेषु ३७५४ प्रधानाः, ३७५४ उपप्रधानाः तथा २१,६५४ वार्डसदस्याः इत्येतैः सह नूतनाः पञ्चायताः अस्तित्वं प्राप्स्यन्ति, याः आगामिवर्षेषु ग्रामविकासस्य दिशां निर्धारयिष्यन्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan