भोपाल-नगरम्, ०४ मे-मासः (हि.स.)। मध्यप्रदेशे शैक्षणिक-सत्रे २०२६–२७ अन्तर्गतं आरटीई-योजनायाः अधीनं वैयक्तिक-विद्यालयेषु निःशुल्क-प्रवेशार्थं द्वितीय-चरणस्य प्रक्रिया अद्य सोमवासरात् आरभ्यते। विद्यालय-शिक्षा-विभागस्य राज्य-शिक्षा-केन्द्रेण सर्वेषां जनपदानां उपायुक्तः तथा जनपद-परियोजना-समन्वयकान् प्रति निर्देशाः निर्गताः।

ज्ञातव्यं यत् दुर्बल-वर्गस्य वञ्चित-समूहस्य च बालकानां गुणवत्तापूर्ण-शिक्षा-प्राप्त्यर्थं राज्य-सर्वकारेण “निःशुल्क-अनिवार्य-बाल-शिक्षा-अधिकार-अधिनियमः, २००९” इत्यस्य धारा १२ (१) (ग) अन्तर्गतं पात्र-शिशुभ्यः अशासकीयेषु अनुदानरहित-वैयक्तिक-विद्यालयेषु निःशुल्क-प्रवेशः प्रदीयते।

प्रदेशे आरटीई-अन्तर्गतं प्रथम-चरणस्य प्रवेश-प्रक्रिया पूर्वमेव सम्पन्ना। यस्मिन् चरणे येषु विद्यालयेषु आसनानि रिक्तानि अवशिष्टानि, तानि सर्वाणि विद्यालयानि तेषां रिक्त-आसनैः सह द्वितीय-चरणस्य प्रवेशार्थं पटले प्रदर्शितानि सन्ति।

राज्य-शिक्षा-केन्द्रस्य सञ्चालकः हरजिन्दर-सिंहः उक्तवान् यत् द्वितीय-चरणे नूतन-पंजीकरणं न भविष्यति। केवलं ते एव आवेदकाः सम्मिलिताः भविष्यन्ति ये प्रथम-चरणे आवेदनं कृतवन्तः। सः अपि अवदत् यत् ३१ मार्च २०२६ अवकाशः घोषितः, अनन्तरं संशोधनात् ३० मार्चमासे अपि अवकाशः घोषितः, यस्मात् केचन अभिभावकाः स्वबालकानां प्रमाणपत्र-सत्यापन-समये कर्तुं न अशक्नुवन्। अतः तेषां बालकानां हितं दृष्ट्वा पुनः अवसरः प्रदत्तः। ये छात्राः आवेदनं कृतवन्तः किन्तु सत्यापनं न कृतवन्तः, ते चयनित-जनशिक्षा-केन्द्रे गत्वा सत्यापनं कर्तुं शक्नुवन्ति। पात्रत्वे सिद्धे सति ते द्वितीय-चरणे विद्यालय-चयनं अद्यतनं कर्तुं अर्हन्ति।

सत्यापन-केन्द्रेषु अधिकतमं द्वौ अधिकारी उपस्थितौ भविष्यतः। अस्य प्रक्रियायाः सुचारु-व्यवस्थापनार्थं जनशिक्षकाः अपि नियुक्ताः। यदि कस्यचित् पालकस्य जनशिक्षा-केन्द्रे सत्यापनं कर्तुं काचित् कठिनता भवति, तर्हि सः सम्बन्धित-विकासखण्ड-स्त्रोत-समन्वयक-कार्यालये अपि गत्वा सत्यापनं कर्तुं शक्नोति।

ये आवेदकाः प्रथम-चरणे आवेदनं कृत्वा सत्यापनानन्तरं पात्राः अभवन्, किन्तु किमपि विद्यालयं न प्राप्तवन्तः, ते द्वितीय-चरणे विद्यालय-चयनं परिवर्तयितुं शक्नुवन्ति। अपि च, येभ्यः विद्यालयः आवंटितः आसीत् किन्तु ते तत्र प्रवेशं न कृतवन्तः, तेऽपि पुनः स्व-इच्छया विद्यालय-चयनं कर्तुं शक्नुवन्ति।

द्वितीय-चरणस्य समय-सारिणी—४–९ मे २०२६: जनशिक्षा-केन्द्रेषु गत्वा सत्यापनम्।

११–१६ मे २०२६: रिक्त-आसनयुक्त-विद्यालयेषु चयन-परिवर्तनम्।२० मे २०२६: द्वितीय-चरणस्य अन्तर्जाल-लॉटरी।

२० मे–१० जून २०२६: आवंटनानन्तरं सम्बन्धित-विद्यालयेषु प्रवेश-प्रक्रिया तथा आरटीई-दूरभाष-अनुप्रयोगेन विवरण-लेखनम्।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता