Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
कोलकातानगरम्, ०९ मे-मासः (हि.स.)। कोलकाता-नगरस्य “नबान्नम्” अर्थात् “नवीन-उपजः”। एतत् नाम पश्चिम-बङ्गालस्य तस्याः चतुर्दश-तलयुक्तायाः विशाल-भवनस्य अस्ति, यत् गत-त्रयोदश-वर्षाणि यावत् राज्यस्य सत्तायाः प्रमुखं केन्द्रम् आसीत्। अत्रैव मुख्यमन्त्री, मन्त्रिणः, मुख्य-सचिवः, गृह-सचिवः तथा राज्य-सर्वकारस्य समस्ताः वरिष्ठ-अधिकारिणः विभागाश्च कार्यं सञ्चालयन्ति स्म। अधुना राज्ये सत्ता-परिवर्तनानन्तरं नूतन-सर्वकारेण निर्णयः कृतः यत् प्रशासनिक-कार्यं पुनः ऐतिहासिक-राइटर्स्-भवनात् एव सञ्चालितं भविष्यति।
नबान्न-भवनस्य निर्माणं मूलतः वस्त्र-उद्योगस्य गार्मेण्ट्-क्षेत्रस्य च विकासस्य उद्देश्येन कृतम् आसीत्। २०११ पर्यन्तं शासनं कुर्वत्या वाम-मोर्चा-सर्वकारेण अस्य निर्माणस्य दायित्वं एचआरबीसी (हुगली-रिवर्-ब्रिज्-कमिश्नर्स्) इत्यस्मै संस्थायै प्रदत्तम्। प्रायः ७५ कोटि-रूप्यकाणां व्ययेन निर्मिते अस्मिन् चतुर्दश-तलयुक्ते भवने गार्मेण्ट्-उद्योगेन सम्बद्धेभ्यः उद्यमिभ्यः विविध-प्रतिनिधि-संस्थाभ्यश्च स्थानं दातुं योजना आसीत्। सहैव अत्र वस्त्र-उत्पादनस्य गुणवत्तायाः अनुसन्धान-कार्यस्य च संवर्धनस्य योजना अपि आसीत्।
किन्तु २०११ तमे वर्षे ममता-बनर्जी-नेतृत्वे तृणमूल्-काङ्ग्रेस्-सर्वकारस्य गठनानन्तरं आरम्भे नूतन-सर्वकारेण राइटर्स-भवनात् एव कार्यं सञ्चालितम्। परन्तु २०१३ तमे वर्षे राइटर्स-भवने व्यापक-स्तरे मरम्मत-पुनर्निर्माणयोः आवश्यकता अनुभूता। ततः अनन्तरं सर्वकारेण वैकल्पिक-सचिवालयस्य अन्वेषणम् आरब्धं तथा नबान्न-भवनं प्रति तस्य दृष्टिः गता।
सर्वकारस्य कृते तत्कालं नूतन-सचिवालयस्य आवश्यकता आसीत्। लोक-निर्माण-विभागाय भवनं सचिवालयस्य अनुरूपं सज्जीकर्तुं आदेशः प्रदत्तः। विभागेन अभिलेख-कालावधौ अर्थात् केवलं सार्ध-मासेन नबान्न-भवनं आधुनिक-राज्य-सचिवालयरूपेण परिवर्तितम्। ५ अक्टूबरमासे २०१३ तमे दिने अस्य औपचारिक-उद्घाटनं जातम् तथा ततः परं राज्य-सर्वकारस्य सम्पूर्णं प्रशासनिक-कार्यं अत्रतः एव सञ्चालितम्।
कोलकाता-हावड़ा-नगरयोः मध्ये गङ्गा-नद्याः उपरि निर्मितस्य देशस्य प्रमुखस्य केबल-स्टे-सेतोः विद्यासागर-सेतोः सेवा-पथस्य समीपे स्थितं नबान्न-भवनं शीघ्रमेव राज्यस्य सत्तायाः नूतनं शक्ति-केन्द्रम् अभवत्। भवनस्य सर्वोच्चे चतुर्दशे तले मुख्यमन्त्रिणः कार्यालयः निर्मितः, त्रयोदशे तले च मुख्य-सचिवः अन्ये वरिष्ठ-अधिकारिणश्च उपविशन्ति स्म। पश्चात् अत्र विशाल-सर्वकारीय-कार्यक्रमाणां सभानां च कृते “नबान्न-सभागारः” नामकं सम्मेलन-केन्द्रम् अपि निर्मितम्।
प्रायः त्रयोदश-वर्षाणि यावत् पश्चिम-बङ्गालस्य राजनीति-प्रशासनयोः केन्द्ररूपेण स्थितस्य नबान्न-भवनस्य भूमिका अधुना परिवर्तिष्यते, यतः नूतन-सर्वकारेण प्रशासनं पुनः राइटर्स-भवनं प्रति स्थानान्तरयितुं निर्णयः कृतः।
हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता