Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
वाराणसी, 01 जूनमासः (हि.स.)। उत्तरप्रदेश राज्य ग्रामीण आजीविका मिशन इति योजना ग्रामीणमहिलानां आर्थिकसामाजिकसशक्तिकरणस्य प्रभावी माध्यमरूपेण उद्भूता अस्ति। अस्य मिशनस्य साहाय्येन अनेकाः महिलाः न केवलं स्वस्य आजीविकां सुदृढां कृतवन्त्यः अपितु आत्मनिर्भरतायाः आदर्शमपि स्थापितवन्त्यः। तादृशी एव एका प्रेरणादायिनी कथा वाराणसीजनपदस्य हरहुआ विकासखण्डस्य बहोरिपुर ग्रामनिवासिन्याः ममता गुप्ता महोदयायाः अस्ति।
ममता गुप्ता मुरारीलाल गुप्तस्य पत्नी स्वस्य त्रिभिः बालकैः सहितं पञ्चसदस्यीयपरिवारस्य पालनपोषणं करोति। इण्टरमीडिएट शिक्षां प्राप्ता ममता समूहस्य सदस्यत्वात् पूर्वं गृहिणी आसीत् तथा गृहकार्यैः सह स्वस्य पत्युः साहाय्यं करोति स्म। तस्याः पतिः मूंगफली आदीनां विक्रयार्थं ठेलायानेन व्यापारं कृत्वा कथञ्चित् परिवारस्य व्ययं वहति स्म।
वर्षे २०१९ तमे ममता उत्तरप्रदेश राज्य ग्रामीण आजीविका मिशनस्य अन्तर्गतं माँ लक्ष्मी स्वयं सहायता समूहस्य सदस्यतां स्वीकृतवती। समूहेन सह सम्बद्धा भूत्वा तया विविधावश्यकतानां कृते ऋणं प्राप्तम्। अस्य ऋणस्य साहाय्येन तया स्वगृहस्य मरम्मतकार्यं कारितं तथा गृहे स्वच्छपेयजलस्य व्यवस्था अपि सुनिश्चिती कृता।
समूहात् प्राप्तेन बृहत् ऋणेन पत्युः सहयोगेन च ममतया केक तथा बेकरी उत्पादानां विक्रयार्थं एका दुकानिका आरब्धा। क्षेत्रे बेकरी उत्पादानां उत्तममागणं दृष्ट्वा तस्याः व्यापारः शीघ्रं प्रगतिं गतः। वर्तमानकाले अस्याः दुकानिकायाः माध्यमेन परिवाराय प्रतिमासं साधारणतया दशसहस्रात् द्वादशसहस्रपर्यन्तं रूप्यकाणां आयः भवति। दुकानिकायाः संचालनं मुख्यतया तस्याः पतिः करोति किन्तु समयप्राप्तौ ममता अपि सहयोगं करोति।
आर्थिकस्थितिं अधिकं सुदृढां कर्तुं ममतया स्वस्य संकुलस्तरीय फेडरेशनस्य माध्यमेन रोजगारस्य अपरमवसरं प्राप्तम्। तस्याः चयनं बैंक सखी इति पदे अभवत्। प्रशिक्षणं प्राप्त्वा सा यूनियन बैंक ऑफ इंडिया इत्यस्य वीरापट्टी शाखायां सेवां प्रददाति। बैंक सखी रूपेण सा स्वयं सहायता समूहान् ग्रामीणग्राहकान् च खातोद्घाटनं धनजमनिधननिर्गमनं पेंशन बीमा तथा अन्यासु वित्तकोषीयसेवासु साहाय्यं करोति। अस्मात् कार्यात् तस्यै प्रतिमासं पञ्चसहस्रात् षट्सहस्रपर्यन्तं रूप्यकाणां अतिरिक्तायः प्राप्तो भवति।
अद्य ममता गुप्ता स्वग्रामे एव न केवलं अपितु समीपवर्तिक्षेत्राणां महिलानां कृते प्रेरणास्रोतः अभवत्। तया एतत् सिद्धं कृतं यत् परिश्रमेन लगनेन उचितावसरप्राप्त्या च का अपि महिला आर्थिकरूपेण आत्मनिर्भरां भवितुं शक्नोति। सा अन्याः महिलाः स्वजीविकां स्वीकर्तुं स्वयं सहायता समूहैः सह सम्बद्धाः भवितुं तथा वित्तकोषीयसुविधानां लाभं ग्रहीतुं प्रेरयति।
ममता कथयति यत् स्वयं सहायता समूहः तस्यै आत्मनिर्भरतायाः समृद्धेः च मार्गं दर्शितवान्। तस्याः बालकाः उत्तमशिक्षां प्राप्नुवन्ति तथा सम्पूर्णः परिवारः आर्थिकरूपेण पूर्वापेक्षया अधिकं सशक्तः अभवत्। सा इच्छति यत् तस्याः सदृश्यः अन्याः महिलाः अपि मिशनेन सह सम्बद्धाः भूत्वा स्वजीवने सकारात्मकपरिवर्तनं आनयन्तु तथा आत्मनिर्भरभारतस्य निर्माणे सहभागिन्यः भवन्तु।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani