चलच्चित्रम् रिटर्न ऑफ द जंगल

निर्देशकः वैभव कुमारेश

कथा वैभव कुमारेश

निर्मातारौ वैभव कुमारेश सुरंजना कुमारे

शैली एनीमेशन

मूल्याङ्कनम् ⭐⭐⭐½

अस्मिन् काले यदा बालकानां कृते निर्मीयमाणाः अधिकांशचलच्चित्राणि केवलं तकनीकीचकाचौंधं तीव्रमनोरञ्जनं च सीमितानि भवन्ति तदा रिटर्न ऑफ द जंगल इति चलच्चित्रं सुखदापवादरूपेण समुपस्थितम् अस्ति। एतत् चलच्चित्रं न केवलं बालकानां मनोरञ्जनं करोति अपितु तान् जीवनस्य महत्त्वपूर्णमूल्यैः अपि परिचाययति। भारतीयलोककथाभिः पारिवारिकसम्बन्धैः शिक्षाभिः च परिपूर्णम् एतत् चलच्चित्रं बालकैः सह वयस्कदर्शकान् अपि भावुकान् करोति।

कथा

चलच्चित्रस्य कथा मिहिरस्य तस्य मित्राणां च परितः भ्रमति ये विद्यालये एकस्मात् दबंग शरारती बालकात् पीडिताः भवन्ति। स्वसमस्यायाः समाधानं अन्विषन्तः ते मिहिरस्य पितामहस्य समीपं गच्छन्ति। पितामहः तान् प्रत्यक्षं उत्तरं न दत्त्वा वनस्य तत्र वसतां जीवजन्तूनां च रोचककथाः श्रावयति। एतासु कथासु भारतीयलोककथानां पञ्चतन्त्रस्य च चित्रं दृश्यते। प्रत्येककथा बालकेभ्यः मित्रता साहसं धैर्यं प्रज्ञा सम्यग्निर्णयग्रहणं च शिक्षयति।

शनैः शनैः बालकानां बोधः भवति यत् तेषां समस्यायाः समाधानं अन्यस्य समीपे नास्ति अपितु तेषां स्वकीयविश्वासे चिन्तने च निहितम् अस्ति। एषः एव संदेशः चलच्चित्रं विशेषं करोति तथा साधारणात् एनीमेशनचलच्चित्रात् अधिकं प्रभावशालिनं निर्माति।

निर्देशनम् तथा एनीमेशन

वैभव कुमारेण कथा अत्यन्तं सरलेन सहजेन रोचकेन च प्रकारेण प्रस्तुतिता। चलच्चित्रं कुत्रापि भारदं न दृश्यते तथा बालकानां रुचिं निरन्तरं धारयति। एनीमेशनस्य जगत् वर्णैः जीवन्तदृश्यैः च परिपूर्णम् अस्ति। वनं पशुपक्षिणः प्राकृतिकवातावरणं च आकर्षकरूपेण पर्दे प्रस्तुतम् अस्ति। प्रत्येकं पात्रस्य स्वकीया पृथक् पहचान अस्ति येन कथा अधिकं रोचका भवति। यद्यपि चलच्चित्रस्य दृश्यवैभवं अन्ताराष्ट्रिय एनीमेशनचलच्चित्राणां सदृशं विशालं नास्ति तथापि तस्य आत्मा भावनात्मकसम्बन्धः च एतत् विशेषं करोति। निर्देशकः मनोरञ्जनस्य संदेशस्य च मध्ये उत्कृष्टं संतुलनं स्थापितवान्।

संगीतम्

चलच्चित्रस्य संगीतं तस्य प्रमुखेषु गुणेषु अन्यतमम् अस्ति। लोकधुनानां भारतीयसंगीतस्य माधुर्यं च कथया सह स्वाभाविकरूपेण सम्बद्धम् अस्ति। गीतानि पृष्ठभूमिसंगीतं च चलच्चित्रस्य भावनात्मकप्रभावं अधिकं सुदृढं कुर्वन्ति।

अन्तिमनिर्णयः

रिटर्न ऑफ द जंगल इति चलच्चित्रस्य महान् गुणः तस्य सरलता भावनात्मकगाम्भीर्यं सकारात्मकसंदेशः च अस्ति। पितामहस्य बालकानां च सम्बन्धः कथायां उष्णतां पूरयति तथा दर्शकान् स्वबाल्यस्य स्मृतिं प्रति नयति। एतत् चलच्चित्रं विशालक्रियादृश्येषु आश्चर्यजनकपरिवर्तनेषु वा गुरुतरनाटकेषु न निर्भरति। तस्य वास्तविकशक्तिः तस्य ईमानदारकथायां प्रियपात्रेषु जीवनमूल्यपूर्णसंदेशे च निहिता अस्ति।

समग्ररूपेण रिटर्न ऑफ द जंगल इति चलच्चित्रं बालकानां कृते मनोरञ्जनस्य शिक्षायाश्च उत्कृष्टः संगमः अस्ति। एतत् तान् मित्रतायाः साहसस्य आत्मविश्वासस्य च महत्त्वं शिक्षयति यदा वयस्कदर्शकान् पितामहमातामहीकथानां स्वर्णिमदिनानां स्मृतिं प्रति नयति। भारतीय एनीमेशन सिनेमाक्षेत्रे एषा हृदयस्पर्शिनी सार्थका च प्रस्तुति अस्ति या सम्पूर्णपरिवारस्य सह द्रष्टुं शक्यते।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani