तेहरान्/मनामा/वाशिङ्गटनम्, १० जूनमासः (हि.स.)। ईरान-अमेरिका-देशयोः मध्ये प्रवर्तमानः संघर्षः फारस-उपसागरस्थितं बहरीनदेशम् अपि प्राप्तः। ईरानदेशस्य इस्लामिक-रिवोल्यूशनरी-गार्ड-कोर्प्स (आईआरजीसी) इति संस्थया उक्तः यत् दक्षिण-ईराने अमेरिकी-आक्रमणानां प्रत्युत्तररूपेण बुधवासरे प्रातःकाले बहरीनदेशस्य राजधानी मनामा-नगरे स्थिते अमेरिकी-नौसेनायाः केन्द्रीय-आज्ञाकेन्द्रे ड्रोन-आक्रमणं कृतम्।

अमेरिकी-सेनायाः सेन्ट्रल-कमान्ड् इति संस्थया उक्तं यत् सा आत्मरक्षार्थं दक्षिण-ईराने आक्रमणं कृतवती। एषा कार्यवाही होर्मुज-जलडमरूमध्यस्य उपरि अमेरिकी-अपाचे-हेलिकॉप्टरविमानस्य पातनस्य प्रत्युत्तररूपेण कृता।

अल-जजीरा, सीबीएस-समाचार:, गल्फ-समाचार: तथा एबीसी-समाचार: इत्यादीनां प्रतिवेदनानुसारं तेहरान-नगरस्य अधिकारिणः उक्तवन्तः यत् सम्भावित-आक्रमणानां प्रतिरोधाय ईरानदेशस्य वायु-रक्षा-प्रणाली सक्रियता प्राप्तवती। तैः अपि उक्तं यत् बुशहर-प्रदेशस्य उपरि एकं हेलिकॉप्टरविमानं तथा एकः अमेरिकी एमक्यू-९ ड्रोनः अपातितः।

आईआरजीसी तथा खातम-अल-अम्बिया-मुख्यालयेन पुष्टिः कृता यत् केषुचित् अमेरिकी-सैन्य-स्थलेषु आक्रमणं कृतम्। तयोः वक्तव्ये विशेषतया मनामा-नगरे स्थितस्य अमेरिकी-नौसेना-केन्द्रीय-कमान्ड्-मुख्यालयस्य उल्लेखः कृतः। खातम-अल-अम्बिया ईरानस्य महत्त्वपूर्णा सैन्य-आज्ञा-संस्था अस्ति, या सशस्त्र-बलानां, पारम्परिक-सेनायाः तथा गुप्तचर-संस्थानां मध्ये समन्वयस्य प्रमुखं केन्द्रम् इति मन्यते।

अद्यावधि एतत् स्पष्टं न जातं यत् ईरानेन कियत्संख्यकैः ड्रोन-यानैः मनामा-स्थितं अमेरिकी-मुख्यालयं लक्ष्यीकृतम्। एतदपि न ज्ञायते यत् अस्मिन् आक्रमणे प्रक्षेपास्त्राणां प्रयोगः अभवत् वा न वा।

खातम-अल-अम्बिया-मुख्यालयस्य वक्तव्ये उक्तं यत् दक्षिण-ईरान-प्रदेशेषु अमेरिकी-सेनायाः आक्रामकतायाः प्रत्युत्तररूपेण ईरानस्य सेना तथा आईआरजीसी संयुक्तरूपेण क्षेत्रस्थितेषु अमेरिकी-सैन्य-स्थलेषु प्रबलम् आक्रमणम् अकुरुताम्। तैः संचेतना अपि दत्ता यत् यदि अमेरिका पुनः आक्रामक-कार्यवाहीं करिष्यति तर्हि क्षेत्रस्थितेषु सर्वेषु अमेरिकी-आधारेषु अधिक-तीव्राणि आक्रमणानि भविष्यन्ति।

अमेरिकी-राष्ट्रपतिः डोनाल्ड-ट्रम्पः पूर्वम् उक्तवान् यत् ईरानेन अपातितम् इति कथितम् अपाचे-हेलिकॉप्टरविमानं वस्तुतः होर्मुज-जलडमरूमध्यस्य समीपे दुर्घटनाग्रस्तम् अभवत्। सः अवदत् यत् तस्य उभौ चालकौ सुरक्षितरूपेण उद्धारितौ। तेन संचेतना दत्ता यत् अस्य घटनायाः कठोरं प्रत्युत्तरं प्रदास्यते।

एतस्मात् पूर्वं ट्रम्प-महोदयेन उक्तं यत् ईरानेन सह सम्झौतायाः प्रयासाः अन्तिम-चरणे सन्ति तथा द्वित्र-दिवसाभ्यन्तरे सन्धि: सम्भवः। किन्तु अपाचे-घटनानन्तरं वार्तानां स्थितिः अस्पष्टा वर्तते।

अन्यस्मिन् पक्षे इजरायल-देशः लेबनान-देशे ईरान-समर्थितस्य हिज्बुल्लाह-सङ्घटनस्य विरुद्धं सैन्य-अभियानं निरन्तरं चालयति। स्वास्थ्य-अधिकारिणां मते दक्षिण-टायर-नगरे जातेषु नव-आक्रमणेषु न्यूनातिन्यूनम् अष्ट जनाः मृताः।

बहरीनदेशस्य गृहमन्त्रालयेन बुधवासरे राष्ट्रव्यापीनि सतर्कता-घोषणा कृता। मन्त्रालयेन सामाजिक-माध्यमे प्रकाशितं यत् सायरन-ध्वनिः प्रसारितः अस्ति तथा नागरिकाः निवासिनश्च शान्तिं रक्षन्तु, समीपस्थ-सुरक्षित-स्थानेषु च गच्छन्तु।

ईरानस्य विदेशमन्त्री अब्बास-अराघची-महोदयेन उक्तं यत् अमेरिकीय-सेनायाः क्षेत्रात् निर्गमनमेव श्रेयस्करम्। तेन संचेतना दत्ता यत् अमेरिका पुनः ईरानदेशस्य धैर्यस्य परीक्षां न कुर्यात्।

अमेरिकी-पञ्चम-नौसैनिक-बेड-इत्यस्य महत्त्वम्

संयुक्त-राज्य-अमेरिकादेशस्य पञ्चमः नौसैनिक-बेड मध्यपूर्व-क्षेत्रे अत्यन्तं महत्त्वपूर्णः सैन्य-आधारः अस्ति। अस्य मुख्यालयं बहरीनदेशस्य राजधानी-मनामा-नगरस्य जुफैर-प्रदेशे स्थितम् अस्ति। अस्य आधिकारिकं नाम ‘नेवल-सपोर्ट-एक्टिविटी-बहरीन’ इति अस्ति।

अस्य उत्तरदायित्वे प्रायः २५ लक्ष-वर्ग-मील-परिमितस्य समुद्री-क्षेत्रस्य निरीक्षणं भवति। अस्य कार्यक्षेत्रे फारस-उपसागरः, रक्त-सागरः, ओमान-उपसागरः, अरब-सागरः तथा हिन्द-महासागरस्य केचन भागाः समाविष्टाः सन्ति। होर्मुज-जलडमरूमध्यः, स्वेज-नहरः तथा बाब-अल-मन्देब-जलमार्गः इत्यादीनां संवेदनशीलानां समुद्री-मार्गाणां सुरक्षायाः उत्तरदायित्वम् अपि अस्य एव अस्ति। एषः आधारः अमेरिकी-नौसेना-केन्द्रीय-कमान्ड-इत्यस्य मुख्यालयरूपेण कार्यं करोति तथा प्रत्यक्षतया अमेरिकी-सेन्ट्रल-कमान्ड-अधीनः अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan