चलच्चित्रसमीक्षा: ‘द नर्मदा स्टोरी’

कलाकाराः: रघुबीर यादव, मुकेश तिवारी, अश्विनी कालसेकर, सिमाला प्रसाद, अंजलि पाटिल, जरीना वहाब, इश्तियाक खान, आलोक चटर्जी, सदानन्द पाटिल, शरद सिंह, हसन पीरजादा

निर्देशकः: जैगम इमाम

निर्मातारः: एबी इन्फोसॉफ्ट क्रिएशन, गोल्डेन रेशियो फिल्म्स

मूल्याङ्कनम्: ⭐⭐⭐⭐4/5

अद्यतनकाले वास्तविकघटनाभ्यः प्रेरिताः अपराधरोमाञ्चचलच्चित्राणि दर्शकाणां मध्ये विशेषप्रियतां वहन्ति, किन्तु एतादृशानां कथानां विश्वसनीयतायाः मनोरञ्जनस्य च सम्यक्सन्तुलनेन प्रस्तुतीकरणं सरलम् न भवति। निर्देशकस्य जैगम इमाम इत्यस्य ‘द नर्मदा स्टोरी’ नामकं चलच्चित्रम् एतस्यां चुनौतीं सम्पूर्णतया सफलतया स्वीकृतवती। दृढकथालेखेन, प्रभावशालिनाऽभिनयेन तथा अन्तपर्यन्तं स्थितेन रहस्यरोमाञ्चेन एतत् चलच्चित्रं दर्शकान् स्वस्य कथालोके आबद्धान् धारयति।

कथा

चलच्चित्रस्य कथा नर्मदाक्षेत्रे घटिताभिः कतिपयाभिः रहस्यमयघटनाभिः आरभ्यते, याः शनैः शनैः विशालस्य जटिलस्य च रहस्यस्य रूपं धारयन्ति। आरम्भे सामान्याः दृश्यन्ते घटनाः अन्वेषणस्य प्रगत्याः सह अनेकानि आवरणानि उद्घाटयन्ति। आरक्षकाणां अन्वेषणम्, स्थानीयजनानां आशङ्काः तथा सत्यस्य प्राप्त्यर्थं प्रयासः कथां निरन्तरं रोचकां स्थापयन्ति। यथा यथा रहस्यं गम्भीरतरं भवति तथा तथा प्रायः प्रत्येकः पात्रः सन्देहस्य परिधौ दृश्यते। एतस्य कारणात् दर्शकाः अन्तपर्यन्तं एतत् ज्ञातुम् उत्सुकाः भवन्ति यत् वास्तविकं सत्यं किम् अस्ति। चलच्चित्रम् केवलम् अपराधस्य अन्वेषणस्य च सीमायां न तिष्ठति, अपितु समाजं, विश्वासं तथा मानवीयसंवेदनाः अपि स्वकथायाः अंशरूपेण समावेशयति।

निर्देशनम्

जैगम इमामस्य निर्देशनम् चलच्चित्रस्य प्रमुखबलानाम् एकम् अस्ति। तेन कथायाः प्रस्तुतीकरणं किमपि अनावश्यकनाटकीयतां विना अत्यन्तं सहजेन यथार्थवादिनाऽन्दाजेन कृतम्। चलच्चित्रस्य वातावरणम्, पात्राणि तथा घटनाः इत्थं स्वाभाविकाः भासन्ते यत् दर्शकाः स्वयमेव कथायाः अंशं मन्यन्ते। निर्देशकेण रहस्यं शनैः शनैः विकसितं कृतम्, येन चलच्चित्रस्य प्रभावः अधिकः गम्भीरः जातः। नर्मदाक्षेत्रस्य सुन्दरस्थलानि यया संवेदनशीलतया यथार्थतया च पटले प्रदर्शितानि, सा एव अस्य चलच्चित्रस्य विशिष्टपरिचयं ददाति।

अभिनयः

चलच्चित्रे सर्वाधिकं प्रभावं सिमाला प्रसाद प्रदर्शयति। आरक्ष्यधिकारीरूपेण तस्याः आत्मविश्वासः, सन्तुलनम् तथा पर्दे उपस्थितिः कथायै दृढतां ददाति। अनेकेषु महत्त्वपूर्णदृश्येषु सा सम्पूर्णस्य चलच्चित्रस्य भारं स्वस्कन्धयोः वहन्ती इव दृश्यते। रघुबीर यादव स्वस्य अनुभवी अभिनयेना प्रत्येकस्मिन् दृश्ये गाम्भीर्यम् योजयति, मुकेश तिवारी अपि स्वपात्रं सम्पूर्णसत्यनिष्ठया निर्वहति। अश्विनी कालसेकर, अंजलि पाटिल तथा जरीना वहाब स्वस्वपात्रेषु प्रभावं स्थापयन्ति तथा चलच्चित्रस्य भावनात्मकपक्षं दृढं कुर्वन्ति।

चलच्चित्रे विशेषतः इश्तियाक खान तथा सदानन्द पाटिल अधिकं ध्यानम् आकर्षयतः। उभाभ्यां कलाकाराभ्यां किन्नरपात्राणि येन संवेदनशीलतया प्रभावेण च निभावितानि, तत् अत्यन्तं प्रशंसनीयम् अस्ति। विशेषतः इश्तियाक खानस्य पात्रं दीर्घकालपर्यन्तं स्मरणे तिष्ठति।

प्रौद्योगिकीपक्षः

चलच्चित्रं प्रौद्योगिकीदृष्ट्या अपि अत्यन्तं दृढम् अस्ति। छायाङ्कनम् नर्मदाक्षेत्रस्य सौन्दर्यं रहस्यमयं च वातावरणं प्रभावपूर्णतया संगृहीतवान्। पृष्ठभूमिसङ्गीतम् अनेकदृश्येषु तनावं रोमाञ्चं च वर्धयति, यदा सुगठितसम्पादनम् चलच्चित्रस्य गतिं निरन्तरं धारयति। चलच्चित्रं कुत्रापि अनावश्यकतया दीर्घं भारयुक्तं वा न अनुभूयते, एषा अस्य महती उपलब्धिः अस्ति।

अन्तिमनिर्णयः

‘द नर्मदा स्टोरी’ केवलम् अपराधरोमाञ्चचलच्चित्रं न, अपितु यथार्थेन, संवेदनाभिः तथा सामाजिकविषयैः सम्बद्धा प्रभावशालिनी कथा अस्ति। एतत् चलच्चित्रं आरक्षकव्यवस्थायाः समाजस्य च सम्बन्धान्, विश्वासं तथा दायित्वम् इत्यादीन् विषयान् अपि स्पृशति, येन अस्य प्रभावः अधिकः गम्भीरः भवति।

प्रभावशालिनः अभिनयः, दृढं निर्देशनम्, रमणीयस्थानानि तथा अन्तपर्यन्तं स्थितः रहस्यरोमाञ्चः एतत् उत्तमं चलच्चित्रानुभवं निर्माति। यदि भवन्तः एतादृशानि अपराधरोमाञ्चचलच्चित्राणि रोचन्ते यानि वास्तविकघटनानां आधारभूमौ स्थितानि सन्ति तथा अन्तपर्यन्तं दर्शकान् आकृष्टान् धारयन्ति, तर्हि ‘द नर्मदा स्टोरी’ अस्मिन् सप्ताहे अवश्यम् द्रष्टव्यम्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani