धर्म पूजा पद्धतिर्न,अपितु एतादृशम्आचरणं येन कस्मैचित् पीड़ा प्राप्नुयात्, ऋषीणां द्वारा विकसित जीवन पद्धतिरेव हिंदुदर्शनम्

प्रयागराजः, 14 जूनमासः (हि.स.)।

त्रिकालदर्शिभिः ऋषिभिः गहनचिन्तनमननयोः अनन्तरं या जीवनपद्धतिः विकसिताऽभवत्, सा एव हिन्दू जीवनदर्शनम् अस्ति। एताः उक्तयः रविवासरे चन्द्रशेखर आजाद उद्याने स्थिते केन्द्रीय संस्कृत विश्वविद्यालयस्य गङ्गानाथ झा परिसरे हिन्दू आध्यात्मिक सेवा संस्थानस्य तथा विश्वविद्यालयस्य संयुक्ततत्त्वावधाने हिन्दुत्व दर्शन दृष्टि विचार इति विषये आयोजितायां राष्ट्रीयसङ्गोष्ठ्यां मुख्यवक्तारूपेण हिन्दू आध्यात्मिक सेवा संस्थानस्य राष्ट्रीयसंयोजकेन गुणवंत कोठारी इत्यनेन उक्ताः।

तेन उक्तं यत् नवीनसंततिः योजनाबद्धरीत्या भारतीय ज्ञानपरम्परायाः दूरं नीता अस्ति, अतः अद्य आवश्यकता अस्ति यत् हिन्दू जीवनमूल्यानि भारतीयज्ञानपरम्परा च वैज्ञानिकदृष्टिकोणेन नवीनानुसन्धानैः तर्कैः च सह युवसु प्रसार्यन्ताम्।

तेन उक्तं यत् हिन्दूसमाजः चतुर्षु पुरुषार्थेषु धर्म अर्थ काम मोक्षेषु आधारितः अस्ति। धर्मः मोक्षः च जीवनरूपिण्याः सरितायाः द्वौ तटौ स्तः तथा सन्तुलितस्य सार्थकस्य च जीवनस्य कृते चत्वारः पुरुषार्थाः आवश्यकाः सन्ति। तेन उक्तं यत् अहं कः अस्मि कुतः आगतः अस्मि कुत्र गन्तव्यं इति मूलभूतप्रश्नानां उत्तराणि हिन्दूदर्शने निहितानि सन्ति। अस्माकं धर्मशास्त्राणि व्यक्तेः समाजस्य च समग्रविकासस्य मार्गं प्रदर्शयन्ति।

तेन उक्तं यत् हिन्दूदर्शनं सम्पूर्णायां सृष्टौ परमात्मनः उपस्थितिं स्वीकरोति। पृथ्वी नद्यः हिमालयः वृक्षाः प्रकृतेः अन्यानि स्वरूपाणि च हिन्दूसमाजस्य कृते पूजनीयानि सन्ति। तेन उक्तं यत् हिन्दू परम्परायां जलार्पणस्य वृक्षसेवायाः च भावः प्रकृतेः प्रति श्रद्धायाः कृतज्ञतायाः च प्रतीकः अस्ति। षोडश संस्काराः व्यक्तिं परिवारं च उच्चजीवनमूल्यानां प्रति नयन्ति तथा हिन्दूसमाजे नारी पूजनीयं स्थानं प्राप्नोति।

गुणवंत कोठारी उक्तवान् यत् धर्मः केवलं पूजापद्धतेः नाम नास्ति। यः व्यवहारः स्वस्मै न रोचते सः अन्येषां प्रति न कर्तव्यः इति एव धर्मस्य मूलस्वरूपम् अस्ति। तेन उक्तं यत् शास्त्रेषु निहितानां वैज्ञानिकतथ्यानां प्रकाशनं तेषां च नवीनपीढ्यै प्रसारणं कालस्य अपेक्षा अस्ति।

विशिष्टवक्ता तथा काशी हिन्दू विश्वविद्यालयस्य पूर्वकुलपतिः प्रो. गिरीश चन्द्र त्रिपाठी उक्तवान् यत् भारतं केवलं भूमिखण्डं नास्ति, अपितु जीवनदर्शनं सांस्कृतिकविचारः च अस्ति। तेन उक्तं यत् वसुधैव कुटुम्बकम् इति भावना हिन्दू जीवनदर्शनस्य मूलम् अस्ति तथा प्रकृतेः नदीनां च संरक्षणं मानवस्य अस्तित्वस्य कृते आवश्यकम् अस्ति।

संस्थानस्य राष्ट्रीयकार्यकारिणी सदस्यः सोमकान्त शर्मा स्वीये वक्तव्ये उक्तवान् यत् हिन्दुत्वं केवलं विचारः न, अपि तु सांस्कृतिकचेतना अस्ति। तेन उक्तं यत् प्राचीन हिन्दू जीवनपद्धतेः वर्तमानपरिवेशे पुनः स्थापनार्थं सकारात्मकवातावरणस्य निर्माणम् अस्याः सङ्गोष्ठ्याः उद्देश्यः अस्ति।

डॉ. चन्द्रभूषण त्रिपाठी उक्तवान् यत् युवानां मनसि परम्परासम्बन्धिनः उत्पद्यमानाः प्रश्नाः तार्किकवैज्ञानिकरीत्या उत्तरितव्याः। अपरत्र उच्चन्यायालय अधिवक्ता संघस्य पूर्वाध्यक्षः राधाकान्त ओझा उक्तवान् यत् कोरोना काले हिन्दू जीवनशैल्याः प्रासङ्गिकता सम्पूर्णेन विश्वेन अनुभूता।

कार्यक्रमस्य शुभारम्भः माता सरस्वत्याः चित्रे माल्यार्पणेन दीपप्रज्वलनेन च सह अभवत्। सङ्गोष्ठ्यां क्षेत्रसङ्गठनमन्त्री अमरनाथ, संघस्य प्रान्तप्रचारप्रमुखः डॉ. मुरारजी त्रिपाठी, प्रान्तकार्यकारिणी सदस्यः नागेन्द्र जी, मानव चौरसिया, विन्ध्याचल, पार्षद भोला तिवारी सहित बहुसंख्यकाः शिक्षाविदः, अधिवक्तारः, मातृशक्तिः तथा गणमान्यनागरिकाः उपस्थिताः आसन्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani