देहरादूनम्/विकासनगरम्, १४ जूनमासः (हि.स.)। राष्ट्रिय-स्वयंसेवक-सङ्घस्य अखिल-भारतीय-सह-प्रचार-प्रमुखः प्रदीपः रविवासरे एकस्मिन् कार्यक्रमे उक्तवान् यत् भारतस्य परिचयः तस्य आध्यात्मिक-परम्परया, सांस्कृतिक-परम्परया तथा विश्व-कल्याण-भावनया सह सम्बद्धः अस्ति। सहस्रवर्ष-पुरातनी भारतीय-सभ्यता तथा सांस्कृतिक-चेतना एव देशस्य महती शक्तिः अस्ति, या अवगन्तुं तथा अग्रे नेतुं आवश्यकी।

तेन उक्तं यत् सीमाप्रदेशीय-समस्याभ्यः तथा जनसांख्यिकीय-परिवर्तनानां विषये समाजेन सजागः भवितव्यम्।

विकासनगर-स्थिते दि हिमालयन इंटरनेशनल-विद्यालये आयोजितस्य पञ्चदश-दिवसीय-संघ-शिक्षा-वर्गस्य समापन-समारोहे सम्बोधयन् सः अवदत् यत् संघस्य प्रायः शतवर्षीय-यात्रा विचारस्य, विश्वासस्य, विकासस्य तथा समाज-जागरणस्य यात्रा अस्ति। स्वयंसेवकाः समाजे अनुशासनं, एकता, संस्कारान् तथा सेवाभावं सुदृढं कुर्वन्ति।

तेन उक्तं यत् भारतस्य सम्मुखे बाह्य-आन्तरिक-समस्या: विद्यन्ते। पाकिस्तान-चीन-देशयोः सह सीमासु संवेदनशीलतां सूचयन् सः अवदत् यत् देशः सर्वासु परिस्थितिषु सज्जः भवितुम् अर्हति। सीमावर्ती-प्रदेशेषु जनसांख्यिकीय-परिवर्तनं चिन्तनीयम् इति उक्त्वा तेन उक्तं यत् देश-विरोधि-शक्तयः तथा विदेशीय-षड्यन्त्राणि भारतं दुर्बलं कर्तुं प्रयतन्ते, अतः समाजेन सततं सजागता आवश्यकी।

प्रदीपः अवदत् यत् आधुनिक-युद्धस्य स्वरूपं द्रुतगत्या परिवर्तते, तथा संघर्षाः अद्य केवलं सीमासु एव न सीमिताः सन्ति। अतः विज्ञान-प्रौद्योगिकी-रक्षा-क्षेत्रेषु स्वदेशी-अनुसन्धानस्य तथा नवाचारस्य प्रोत्साहनं समयस्य आवश्यकता अस्ति। आत्मनिर्भर-भारतस्य लक्ष्य-प्राप्त्यर्थं सांस्कृतिक-मूलानि तथा राष्ट्रीय-चेतना अपि सुदृढीकरणीयानि।

तेन उक्तं यत् संघः कस्यापि धर्मस्य विरोधी नास्ति, अपितु समाजे राष्ट्रभावनां सांस्कृतिक-चेतनां च सुदृढीकरोति। सामाजिक-समरसता, कुटुम्ब-प्रबोधनम्, पर्यावरण-संरक्षणम्, स्वबोधः तथा नागरिक-कर्तव्य-भावना इत्यादिषु जागरूकतया एव भारतं परमवैभवम् प्रति अग्रे नेतुं शक्यते।

समारोहे मुख्यातिथिः सेवानिवृत्त-लेफ्टिनेंट-जनरल जयवीर-सिंह-नेगी उक्तवान् यत् १५ दिवसीय-प्रशिक्षणे स्वयंसेवकाः अनुशासनस्य, संगठन-क्षमतायाः तथा राष्ट्रसेवायाः उत्कृष्टां भावना प्रदर्शितवन्तः। तेन इदं ‘लघु-भारतस्य’ प्रतिरूपम् इति उक्त्वा कथितं यत् एष प्रशिक्षणः तान् समाज-राष्ट्रहिते अधिक-प्रभावशालिनी भूमिकायै प्रेरयति।

वर्ग-सर्वव्यवस्था-प्रमुखः संदीप-महावरः प्रतिवेदनं प्रस्तुतवान् यत् ३० मे-मासतः प्रारभ्य पञ्चदश-दिवसीय-प्रशिक्षण-वर्गे उत्तराखण्डस्य सर्वेभ्यः १३ जनपदेभ्यः ३०६ शिक्षार्थिनः भागं गृहीतवन्तः। तेषु १८-४० वर्ष-आयुवर्गे १४४ महाविद्यालयीय-छात्राः तथा युवा-व्यवसायिनः, ४०-६५ वर्ष-आयुवर्गे १६२ शिक्षकाः, कर्मचारीणः, व्यवसायिनः तथा सेवानिवृत्त-नागरिकाः समाविष्टाः।

समापन-समारोहे स्वयंसेवकाः दण्ड-युद्धं, नियुद्धं, योगासनं, सूर्यनमस्कारं तथा सामूहिक-समतां प्रदर्श्य प्रशिक्षणस्य दृश्यं प्रस्तुतवन्तः। कार्यक्रमे अनेके पदाधिकारीणः, सामाजिक-प्रतिनिधयः तथा गणमान्याः नागरिकाः उपस्थिताः आसन्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan