नव दिल्ली, 15 जूनमासः (हि.स.)। कांग्रेस दलः अमेरिका तथा ईरान देशयोः मध्यवर्ती अस्थायी शान्ति समझौतेस्य स्वागतं कृतवान्। कांग्रेस दलः उक्तवान् यत् यद्यपि अस्य समझौतेस्य सम्पूर्णा सूचना अद्यापि आधिकारिकरूपेण सार्वजनिक न कृता अस्ति, तथापि सर्वे आशां कुर्वन्ति यत् उभौ देशौ सह इजराइल देशः अपि अस्य अस्थायी समझौतेस्य पालनं करिष्यति।

कांग्रेसस्य महासचिवः सञ्चार विभागस्य जयराम रमेश सोमवासरे एक्स माध्यमे प्रकाशिते सन्देशे उक्तवान् यत् हॉर्मुज जलडमरूमध्यस्य कस्यापि प्रतिबन्धस्य विना पुनः उद्घाटनात् भारतदेशाय निश्चयेन महती राहत प्राप्ता भविष्यति। किन्तु अस्य अर्थः कदापि न भवति यत् भारतीय अर्थव्यवस्थायाः समक्षं वर्तमानाः संरचनात्मकाः समस्याः शीघ्रं समाप्ताः भविष्यन्ति। सः उक्तवान् यत् एताः चिन्ताः पश्चिम एशियायां वर्तमानयुद्धात् पूर्वमेव आसन्, यत् प्रधानमन्त्रिणः मोदीस्य इजराइल यात्रायाः केवलं द्विदिनानन्तरं प्रारब्धम् आसीत्।

सः उक्तवान् यत् भारतीय मुद्रायाः रुपयस्य मूल्यं एकवर्षाधिककालात् अत्यधिकदबावस्य अधीनम् अस्ति तथा च डॉलर मुद्रायाः मागपूर्त्योः मध्ये अन्तरं निरन्तरं वर्धते। सकलदेशीय उत्पादनवृद्धेः प्रमुखनिर्धारकः निजी निवेशस्य दरः बहुवर्षेभ्यः मन्दगतिः अस्ति। तेन अस्य मन्दगतेः पृष्ठे त्रयः मुख्यकारणाः निर्दिष्टाः।

प्रथमम् गतदशवर्षेषु वास्तविक वेतनस्य स्थिरता आगता। द्वितीयम् चीनदेशात् आयातितवस्तूनां अत्यधिकप्रवेशं निवारयितुं सरकारस्य विफलतया अभूतपूर्व व्यापारघाटः जातः तथा जीविकानिर्माणकर्तृणां सूक्ष्म लघु मध्यम उद्योगानां वृद्धिः संकटे पतिता। तृतीयम् कराधिकारिभ्यः तथा अन्वेषणसंस्थाभ्यः प्रदत्ताभिः अनियन्त्रिताभिः शक्तिभिः समग्ररूपेण निवेशवातावरणं प्रतिकूलं जातम्।

वैश्विकनीतौ तथा भूराजनीतिक क्षेत्रे चिन्तां व्यक्तयन् सः उक्तवान् यत् पाकिस्तानः, यः नवम्बर मासे द्विसहस्राष्टवर्षे मुम्बई नगरे जातानां आतङ्कवादी आक्रमणानां अनन्तरं भारतेन सफलतया पृथक् कृतः आसीत्, सः अधुना नवीनं क्षेत्रीयं वैश्विकं च प्रभावं प्राप्तवान्। पाकिस्तानस्य रणनीतिक संरचनायां चीनदेशस्य गहन प्रवेशस्य कारणात् एषा स्थिति भारतस्य विदेशनीतेः कृते गम्भीरा भूराजनीतिक चुनौती अभवत्।

उल्लेखनीयम् अस्ति यत् अमेरिका तथा ईरान देशयोः मध्ये अस्थायी शान्ति सहमतेः अनन्तरं उभौ देशौ शुक्रवासरे स्विट्जरलैण्ड देशे अस्मिन् समझौते हस्ताक्षरं करिष्यतः। विदेशी माध्यमानां प्रतिवेदनानुसारम् अमेरिकी राष्ट्रपतिः डोनाल्ड ट्रंप ईरानदेशेन सह समझौतेस्य घोषणा कृतवान्। तेन हॉर्मुज जलडमरूमध्ये अमेरिकादेशस्य नौसैनिक नाकाबन्दी समाप्तिं अपि घोषितवान्। ईरानदेशस्य उपविदेशमन्त्री काजेम गरीबाबादी उक्तवान् यत् समझौतेस्य अन्तिम प्रारूपे उभयोः पक्षयोः सहमति जाता अस्ति। अधुना लेबनान सहित सर्वेषु दुर्गेषु युद्धस्य समाप्तिः भविष्यति।

-------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani