वाराणसीनगरम्, १५ जूनमासः (हि.स.)। ज्येष्ठ-अधिकमासस्य सोमवती-अमावास्यायां सोमवासरे उत्तरप्रदेशस्य धार्मिक-नगरे वाराणस्यां सहस्रशः श्रद्धालुभिः पवित्रायां गङ्गायां पुण्य-स्नानं कृतम् तथा घट्टेषु दान-पुण्यं सम्पन्नम्। गङ्गा-स्नानानन्तरं सहस्रशः श्रद्धालवः गङ्गा-तटे स्वपितॄणाम् आत्मनः शान्त्यर्थं विधिपूर्वकं श्राद्ध-तर्पणादिकम् अपि अकुर्वन्।

प्रायः त्रिंशद्वर्षेभ्यः अनन्तरं प्राप्ते अस्मिन् दुर्लभे सोमवती-अमावास्या-संयोगे जनैः पात्रेषु जलं गृहीत्वा कृष्ण-तिलान्, क्षीरं, कुशान् तथा पुष्पाणि मिश्रयित्वा पूर्वजान् स्मृत्वा तेभ्यः जलाञ्जलिः प्रदत्ता तथा गृहे परिवारे च सुख-शान्त्यर्थं पूर्वजेभ्यः प्रार्थना कृता।

अस्मात् पूर्वं मलमासस्य सोमवती-अमावास्यायां गङ्गा-स्नानार्थं श्रद्धालवः प्रभातात् एव गङ्गा-तटं प्रति आगन्तुम् आरब्धवन्तः। सोमवती-अमावास्यायां गङ्गा-स्नानार्थं दशाश्वमेध-घट्टे, प्राचीन-शीतला-घट्टे, अहिल्याबाई-घट्टे, पञ्चगङ्गा-घट्टे, गाय-घट्टे, भैसासुर-घट्टे, अस्सी-घट्टे, भदैनी-घट्टे तथा सामने-घट्टे अपि श्रद्धालूनां विशाल-समागमः अभवत्।

अहिल्याबाई-घट्टस्य कर्मकाण्डी सन्तोष-तिवारी-महोदयः उक्तवान् यत् सनातन-धर्मे अमावास्या-तिथेः विशेषं महत्त्वम् अस्ति। अयं दिवसः पितॄणां कृपा-प्राप्त्यर्थं शुभः मन्यते। सोमवती-अमावास्यायाः शुभ-मुहूर्ते पितॄन् प्रसादयितुं जनैः पवित्रायां गङ्गायां स्नानं कृतम्, दान-पुण्यं सम्पन्नं तथा सहस्रशः जनैः पितृ-तर्पणम् अपि कृतम्।

तेन उक्तं यत् अस्मिन् वारे त्रिंशद्वर्षेभ्यः अनन्तरं सोमवती-अमावास्यायाः दुर्लभः संयोगः प्राप्तः। अस्मिन् संयोगे गङ्गा-स्नानस्य, महादेवस्य जलाभिषेकस्य तथा पितृभ्यः तर्पणस्य विशेषं फलम् उक्तम् अस्ति। मलमासे धार्मिक-कर्मणां महत्त्वम् अधिकं भवति। सन्तोष-तिवारी-महोदयस्य अनुसारम् अधिकमासः स्वयमेव भगवते विष्णवे समर्पितः मन्यते।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan