Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नवदेहली, १८ जून (हि.स.)। भारतीय-इतिहासे जूनमासस्य १८ दिनाङ्कस्य विशेषं महत्त्वम् अस्ति। अयं दिवसः स्वातन्त्र्यसङ्ग्रामस्य महानायिकायाः झाँसी-नगरस्य रानी-लक्ष्मीबाय्याः बलिदान-दिवसरूपेण स्मर्यते। सन् १८५८ तमे वर्षे अस्मिन्नेव दिने सा आङ्ग्ल-शासनस्य विरुद्धं युद्धं कुर्वती मातृभूमेः रक्षणार्थं स्वप्राणान् त्यक्तवती।
रानी-लक्ष्मीबाई भारतीय-स्वातन्त्र्य-सङ्ग्रामस्य तासु अग्रगण्यासु वीरनारीषु आसीत्, याभिः १८५७ तमे वर्षे सम्पन्नायां क्रान्तौ आङ्ग्ल-शासनस्य विरुद्धम् अद्वितीयं शौर्यं साहसं च प्रदर्शितम्। झाँसी-नगरस्य रक्षणार्थं सा असाधारण-पराक्रमेण युद्धं कृतवती, विदेशि-शासनस्य पुरतः कदापि न नता।
ग्वालियर-नगरस्य समीपे सम्पन्ने युद्धे आङ्ग्ल-सेनया सह युद्धं कुर्वती रानी-लक्ष्मीबाई वीरगतिं प्राप्तवती। तस्याः बलिदानं भारतीय-स्वातन्त्र्य-आन्दोलनस्य इतिहासे प्रेरणायाः अक्षयः स्रोतः अभवत्। तस्याः साहसं, नेतृत्वं, राष्ट्रभक्तिः च अग्रिम-वंशेषु स्वातन्त्र्यस्य चेतनाम् अज्वालयत्।
प्रतिवर्षं जूनमासस्य १८ दिनाङ्के देशस्य विभिन्नेषु स्थानेषु रानी-लक्ष्मीबाय्याः स्मृतौ श्रद्धाञ्जलि-कार्यक्रमाः आयोज्यन्ते। अस्मिन् अवसरे जनाः तस्याः योगदानं स्मरन्तः राष्ट्रसमर्पणस्य साहसस्य च भावनां प्रणमन्ति।
प्रमुखाः घटनाः
१५७६ — अकबरस्य महाराणा-प्रतापस्य च मध्ये हल्दीघाटी-युद्धम् आरब्धम्।१७५८ — फ्रान्स-सेनापतिः बुसी निजाम-सलाबत-युद्धात् प्रस्थानस्य अनुमतिम् अलभत।१८१२ — अमेरिकादेशस्य तत्कालीन-राष्ट्रपतिः जेम्स-मेडिसन् ब्रिटेनदेशस्य विरुद्धं युद्धम् उद्घोषितवान्।१८१५ — वाटरलू-युद्धे नेपोलियन-बोनापार्टः पराजितः।१९४१ — तुर्कियादेशेन नाजी-जर्मनीदेशेन सह शान्ति-सम्झौताय हस्ताक्षराणि कृतानि।१९५६ — हिन्दू-उत्तराधिकार-अधिनियमः पारितः।१९७२ — ब्रिटिश-यूरोपियन-विमान-५४८ दुर्घटनाग्रस्तम्; तस्मिन् स्थिताः ११८ जनाः मृताः।१९७९ — अमेरिकादेशस्य राष्ट्रपतिना जिम्मी-कार्टरेन सोवियत-सङ्घस्य राष्ट्रपतिना ब्रेझनेवेन च वियना-नगरे साल्ट-द्वितीय-सन्ध्यां हस्ताक्षराणि कृतानि।१९९७ — कम्बोडियादेशस्य खमेर-रूज-सङ्घस्य नेता पोल-पोट् आत्मसमर्पणम् अकरोत्।१९९९ — लण्डन-नगरे ३५ यूरोपीय-देशानां मध्ये पेयजल-सम्झौताय हस्ताक्षराणि कृतानि; लातवियादेशे वाइके-फ्रेबरमा राष्ट्रपतित्वेन निर्वाचिता।२००१ — पाकिस्तानदेशेन रक्षा-व्यये न्यूनता कृता।२००१ — तालिबान-सङ्घेन संयुक्त-राज्य-अमेरिकादेशस्य विरुद्धं लादेनस्य आदेश: निरस्तः।२००४ — चाडदेशस्य सैनिकैः ६९ सूडानी-मिलिशिया-सदस्याः हताः।२००४ — दक्षिण-कोरियादेशेन ईराकदेशे सैन्य-प्रेषणस्य निर्णयः कृतः।२००८ — भारत-सर्वकारेण गुर्जर-समुदायाय ओबीसी-कोटायां ५% आरक्षणस्य घोषणा कृता।२००८ — सीरियादेशस्य राष्ट्रपतिः बशर-अल-असदः तथा भारतस्य प्रधानमन्त्री डॉ.मनमोहन-सिंहः त्रयाणां सन्धिनां हस्ताक्षराणि कृतवन्तौ।२००८ — रैनबैक्सी-औषध-समूहः फ़ाइजर-कम्पन्या सह पेटेण्ट-विवादस्य समाधानम् अकरोत्।२००८ — वियतनामदेशेन तण्डुल-निर्याते आरोपिता प्रतिबन्धः अपाकृतः।२००९ — नासा-संस्थया चन्द्रे जलस्य अन्वेषणार्थं विशेष-यानं प्रेषितम्।२०१७ — आईसीसी-चैम्पियन्स-ट्रॉफी-क्रीडायां पाकिस्तानदेशः भारतं पराजित्य विजेतृपदम् अलभत।
जन्म-दिवसाः
१८१७ — जङ्गबहादुरः, नेपालदेशस्य पूर्व-प्रधानमन्त्री।१८५२ — सी. विजय-राघव-चारियरः, प्रसिद्धः राष्ट्रवादी-नेता।१८८७ — अनुग्रह-नारायण-सिन्हा, स्वातन्त्र्यसेनानी, शिक्षकः, अधिवक्ता, राजनीतिज्ञः।१८९९ — दादा-धर्माधिकारी, स्वातन्त्र्यसेनानी, लेखकः, गान्धीवादी-चिन्तकः।१९२१ — पी. वेङ्कटसुब्बय्यः, बिहार-कर्नाटक-राज्ययोः पूर्व-राज्यपालः।१९३१ — फर्नाण्डो-हेनरिक-कार्डोसो, ब्राज़ीलदेशस्य पूर्व-राष्ट्रपतिः।१९३१ — के. एस. सुदर्शनः, राष्ट्रीय-स्वयंसेवक-सङ्घस्य पञ्चमः सरसंघचालकः।१९५८ — होमी-डैडी-मोतीवाला, भारतस्य प्रसिद्धः नौकायान-क्रीडकः।१९९२ — गोड्डेति-माधवी, आन्ध्रप्रदेशस्य राजनीतिज्ञा।
निधनम्
१९७४ — सेठ-गोविन्ददासः, स्वातन्त्र्यसेनानी, सांसदः, हिन्दी-साहित्यकारः।१९७४ — जॉर्जी-ज़ुकोवः, सोवियत-सङ्घस्य पूर्व-रक्षामन्त्री।१९९३ — युधवीर-सिंहः, स्वातन्त्र्यसेनानी, राजनीतिज्ञः, होम्योपैथी-चिकित्सकः।२००२ — नसीम-बानो, प्रसिद्धा हिन्दी-चलच्चित्र-अभिनेत्री।२००९ — अली-अकबर-खाँ, विख्यातः सरोदवादकः शास्त्रीय-संगीतज्ञः।२०२१ — मिल्खा-सिंहः, ‘फ्लाइङ्ग-सिक्ख’ इति नाम्ना विख्यातः भारतीय-धावकः।
महत्त्वपूर्णाः अवसराः
गोवा-क्रान्ति-दिवसः।रानी-लक्ष्मीबाय्याः पुण्यतिथिः।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan