महायोगिनो गुरु गोरक्षनाथस्य कालतः अत्र चल्यमाना गौ सेवापरंपरा, शक्तेः आराधनया सह गौ सेवायाः प्रमुख स्थानं शक्तिपीठो देवीपाटनम्
बलरामपुरम्, 17 जूनमासः (हि.स.)। सनातनपरम्परायां गौः धर्मस्य संस्कृतेः समृद्धेः करुणायाश्च प्रतीकरूपेण मन्यते। वेदेषु पुराणेषु धर्मग्रन्थेषु च गोसेवा मानवकल्याणस्य लोकमङ्गलस्य च आधाररूपेण वर्णिता अस्ति। एतामेव आध्यात्मिकपरम्परां सजीवरूपेण द्रष्ट
Devipatan mahant


Gausala me gau


Gausala Devipatan


बलरामपुरम्, 17 जूनमासः (हि.स.)।

सनातनपरम्परायां गौः धर्मस्य संस्कृतेः समृद्धेः करुणायाश्च प्रतीकरूपेण मन्यते। वेदेषु पुराणेषु धर्मग्रन्थेषु च गोसेवा मानवकल्याणस्य लोकमङ्गलस्य च आधाररूपेण वर्णिता अस्ति। एतामेव आध्यात्मिकपरम्परां सजीवरूपेण द्रष्टुं शक्यते उत्तरप्रदेशस्य बलरामपुरजनपदे स्थिते शक्तिपीठे देवीपाटने यत्र शक्तिसाधनया सह गोसेवायाः अपि विशेषमहत्त्वम् अस्ति। महायोगिनः गुरोः गोरक्षनाथस्य कालात् आरभ्य अत्र गोसेवायाः परम्परा निरन्तरं प्रवहति इति मन्यते सा च अद्यापि श्रद्धया समर्पणेन च पाल्यते।

एकपञ्चाशत् शक्तिपीठेषु प्रमुखस्थानं धारयत् देवीपाटनधाम शक्त्युपासनायाः प्रमुखकेन्द्रम् अस्ति। अत्र सम्पूर्णवर्षं मातुः पाटेश्वर्याः दर्शनार्थं देशस्य विभिन्नप्रदेशेभ्यः श्रद्धालवः आगच्छन्ति। दर्शनपूजनयोः अनन्तरं बहुसंख्याकाः श्रद्धालवः मन्दिरपरिसरे स्थितां गोशालां गत्वा गोसेवां कुर्वन्ति। केचन गवेभ्यः तृणं खादयन्ति केचन गुडं मिष्टान्नं च समर्पयन्ति। श्रद्धालूनां विश्वासः अस्ति यत् गोसेवया जीवने सकारात्मकशक्तेः सञ्चारः भवति।

देवीपाटनमन्दिरस्य गोशाला अद्य श्रद्धालूनाम् आकर्षणस्य प्रमुखकेन्द्रं जाता अस्ति। अत्र विभिन्नजातीयाः द्विशतपञ्चाशदधिकाः गावः वत्साः वत्सतर्यश्च संरक्षिताः सन्ति। तासु कामधेनुगौः विशेषरूपेण श्रद्धालूनाम् आस्थायाः केन्द्रम् अस्ति। मन्दिरप्रशासनेन गोवंशानां पालनपोषणार्थं समुचिता व्यवस्था कृता अस्ति। नियमितरूपेण तेषां भोजनस्य स्वास्थ्यस्य स्वच्छतायाश्च सम्यक् परिपालनं क्रियते येन तेभ्यः सुरक्षितं स्वस्थं च वातावरणं प्राप्यते।

देवीपाटनपीठाधीश्वरः महन्तः मिथिलेशनाथयोगीमहाराजः स्वयं प्रतिदिनं प्रातःसायंकालयोः गोशालां गच्छति। गोशालायां प्रविशति सति गावः वत्साश्च तस्य परितः समागच्छन्ति। महन्तः स्वहस्ताभ्यां तेभ्यः मिष्टान्नं खादयति स्नेहेन च तेषां नामानि उच्चारयन् आह्वयति। यदा तस्य स्वरः श्रूयते तदा गोवंशाः रम्भन्तः तस्य समीपम् आगच्छन्ति। मनुष्याणां गोवंशानां च मध्ये प्रेम्णः सेवायाः संवेदनायाश्च एतत् दृश्यं श्रद्धालून् गम्भीरतया प्रभावितं करोति।

पीठाधीश्वरः महन्तः मिथिलेशनाथयोगी वदति यत् नाथपरम्परायां गोसेवा लोककल्याणस्य धर्मसाधनायाश्च महत्त्वपूर्णम् अङ्गं मन्यते। महायोगी गुरुः गोरक्षनाथः यथा योगस्य अध्यात्मनः मानवसेवायाश्च सन्देशम् अददात् तथा गौरक्षणस्य गोसेवायाश्च सामाजिकावश्यकतां प्रतिपादितवान्। देवीपाटनपीठे तस्यैव परम्परायाः निर्वहनम् अद्यापि क्रियते।

मान्यता अस्ति यत् शक्तिपीठस्य देवीपाटनस्य स्थापना महायोगिना गुरुणा गोरक्षनाथेन कृता आसीत्। अत्र तेन प्रज्वालिता धूनी अद्यापि निरन्तरं प्रज्वलति। तस्यामेव आध्यात्मिकविरासतायां सह गोसेवायाः एषा परम्परा अपि युगे युगे प्रवहति। प्रदेशस्य मुख्यमन्त्री योगीआदित्यनाथः अपि यदा देवीपाटनम् आगच्छति तदा गोशालां गत्वा गोसेवां करोति।

धार्मिकश्रद्धायाः सेवायाः करुणायाः सर्वेषु भूतेषु सम्मानस्य च सन्देशं प्रददाना देवीपाटनगोशाला अद्य केवलं गोवंशसंरक्षणस्य केन्द्रं नास्ति अपितु समाजं संवेदनशीलं सुसंस्कृतं च निर्मातुं प्रेरणादायिनी पाठशाला जाता अस्ति। अत्र आगतः प्रत्येकः श्रद्धालुः शक्त्याराधनया सह गोसेवायाः महत्त्वम् अपि आत्मसात् कृत्वा प्रतिनिवर्तते।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani