Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नई दिल्ली, 19 जून (हि.स.)।
हिमालयक्षेत्रे देशस्य नूतनं जलवायुनिगराणिकेन्द्रं स्थाप्यते। एतत् पादक्षेपं जलवायुअनुसन्धानस्य सुदृढीकरणाय महत्त्वपूर्णं योगदानं दास्यति।
अस्मिन् विषये भारतीयउष्णकटिबन्धीयमौसमविज्ञानसंस्थानस्य (आईआईटीएम), पुणेनगरस्य तथा आर्यभट्टप्रेक्षणविज्ञानशोधसंस्थानस्य (एआरआईईएस), नैनीतालस्य च मध्ये महत्त्वपूर्णस्य समझौताज्ञापनस्य हस्ताक्षरं कृतम्। अयं समझौतपत्रः पञ्चाशद्वर्षाधिककालपर्यन्तं मान्यः भविष्यति।
समझौतानुसारम् उत्तराखण्डस्य देवस्थलवेधशालायां भारतजलवायुअवलोकनसञ्जालस्य (बीसीओएन) अन्तर्गतं दीर्घकालिकं जलवायुअवलोकनकेन्द्रं स्थाप्यते।
विज्ञानप्रौद्योगिकीमन्त्रालयेन शुक्रवासरे प्रदत्तायां सूचनायाम् उक्तं यत् एतत् केन्द्रं हिमालयक्षेत्रे मौसमपरिवर्तनस्य, हरितगृहवायूनाम्, वायुमण्डलीयप्रदूषकाणाम् तथा मृदायाः आर्द्रतायाः इत्यादीनां महत्त्वपूर्णमानकानां निगराणीं करिष्यति।
वैज्ञानिकानां मते देवस्थलस्य स्वच्छम् उच्चस्थितं च वातावरणं जलवायुपरिवर्तनसम्बद्धाध्ययनानां कृते अत्यन्तम् उपयुक्तम् अस्ति। अत्र प्राप्तानि दत्तांशानि हिमालयक्षेत्रस्य जलवायुप्रक्रियाणां बोधनाय प्रदूषणप्रभावानां मूल्याङ्कनाय च साहाय्यं करिष्यन्ति।
बीसीओएन परियोजना पृथ्वीविज्ञानमन्त्रालयस्य एका पहलः अस्ति, यस्य उद्देश्यं देशव्यापिरूपेण उच्चगुणवत्तायुक्तजलवायुदत्तांशानां निर्माणं जलवायुपरिवर्तनविषयकशोधस्य प्रोत्साहनं च अस्ति।
अस्य सञ्जालस्य माध्यमेन प्राप्ताः दत्तांशाः भारतस्य जलवायुप्रतिरूपाणि तथा भविष्यकालीनमौसमजलवायुपूर्वानुमानानि अधिकानि यथार्थानि कर्तुमपि सहायकाः भविष्यन्ति।
एषा पहलः भारतस्य जलवायुपरिवर्तनजनितचुनौत्यः सामना कर्तुं वैज्ञानिकाधारेण नीतिनिर्माणं सुदृढं कर्तुं च महत्त्वपूर्णं योगदानं दास्यति।
---------------
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani