कोलकातानगरम्, ०२ जूनमासः (हि.स.)। भारत-बाङ्गलादेश-सीमा-रेखायां स्थितानां शून्य-रेखा-ग्रामाणां पुनर्वास-प्रक्रियायाः तीव्रीकरणस्य दिशि सीमा-सुरक्षा-बलम् (बीएसएफ) सक्रियतां प्रकटितवान् अस्ति। बीएसएफ इत्यस्य मतम् अस्ति यत् पश्चिमबङ्ग-राज्ये सर्वकार-परिवर्तनानन्तरं दीर्घकालतः अनिर्णीतस्य अस्य विषयस्य समाधानस्य सम्भावना वर्धिता अस्ति।

बीएसएफ-वरिष्ठ-अधिकारिणां अनुसारं केन्द्रीय-गृह-मन्त्रालयः बहुवर्षेभ्यः एतेषां ग्रामाणां पुनर्वासाय प्रयासान् कुर्वन् अस्ति। अस्य कृते प्रभावित-परिवाराणां पर्याप्त-सहायताराशि-प्रदानस्य प्रस्तावः अपि सज्जीकृतः अस्ति। अधुना राज्य-सरकारेण सीमा-रेखायाः समीपे सुरक्षित-दूरे उपयुक्त-भूमेः चिन्हीकरणं कृत्वा तस्याः अधिग्रहणं कर्तव्यम् अस्ति। अधिकारिणः कथयन्ति यत् सीमासमीपस्थित-कृषि-भूमिः यथावत् स्थापयितुं शक्यते, तथा च कृषकाः दिवसे तत्र कृषि-कार्यं कर्तुं समर्थाः भविष्यन्ति।

शून्य-रेखा-ग्रामाः ते बस्तयः सन्ति ये अन्तरराष्ट्रीय-सीमा-रेखायाः १५० गज-दूरे अन्तर्गताः स्थिताः भवन्ति। एतेषां ग्रामाणां कारणेन सीमायां प्रभावी-वेष्टन-निर्माणं कष्टकरं भवति। केचन भारतीय-ग्रामाः अपि एतादृशाः सन्ति ये वर्तमान-सीमा-वेष्टनात् बहिः स्थिताः।

बीएसएफ-अधिकारिणां अनुसारं एतेषां ग्रामाणां निवासिनः रात्रौ समये वेष्टन-द्वाराणां पिधानानन्तरं प्रायः एकान्तिताः भवन्ति। आपत्कालीन-सेवानां प्राप्तिः अपि प्रभाविता भवति। ग्राम्यजनाः बहुधा सूचनां कुर्वन्ति यत् ते सीमा-पारतः क्रियाशीलानां अपराधिनां भयस्य सम्मुखीभवन्ति, तथा च पुनर्वासाय सज्जाः सन्ति, किन्तु अद्यापि नागरिक-प्रशासनतः पर्याप्ता: प्रयत्ना: न कृता: सन्ति।

भारत-बाङ्गलादेशयोः मध्ये ४,०९६.७ किलोमीटर-दीर्घा अन्ताराष्ट्रिय-भूमि-सीमा अस्ति, यस्याः २,२१६.७ किलोमीटर-भागः पश्चिमबङ्ग-राज्येन गच्छति। अधिकारिणां अनुसारं राज्ये प्रायः ३६० शून्य-रेखा-ग्रामाः सन्ति, येषां जनसंख्या प्रायः ७० सहस्रं अस्ति। एतेषु अधिकतम-ग्रामाः मालदा, मुर्शिदाबाद तथा कूचबिहार-जनपदेषु स्थिताः सन्ति।

बीएसएफ इत्यस्य कथनम् अस्ति यत् एतेषां ग्रामाणां कारणेन कतिपय-प्रदेशेषु सीमावेष्टनं कर्तुं न शक्यते, येन प्रभावी-सीमा-प्रबन्धनं बाधितं भवति। तस्करी, अवैध-प्रवेशः, मानव-तस्करी तथा अन्याः गैरकानूनी-क्रियाः एतेषां ग्रामाणां उपयोगं कुर्वन्ति। अपि च सीमायां चतुर्विंशति-होरा-निरीक्षण-स्थापनाय अतिरिक्त-बल-नियोजनं कर्तव्यम् भवति।

अधिकारिणः आशां व्यक्तवन्तः यत् आगामिषु कियतेषु वर्षेषु पुनर्वास-प्रक्रिया पूर्णा भूत्वा एते ग्रामाः सुरक्षित-स्थानेषु स्थानान्तरिताः भविष्यन्ति, येन सीमा-सुरक्षा-व्यवस्था अधिक-सुदृढा भविष्यति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan