- मध्यप्रदेशस्य 14 जिल्लाभ्यःसमाचरिष्यतते जीरो शैडो डे उत्सवः, दिनस्य अवधिःवर्षस्य सर्वतो लंबा और रात्रिःभविष्यति सर्वतो लघुः।

भोपालम्, 20 जूनमासः (हि.स.)।खगोलविज्ञाने रुचिं धारयन्तीनां जनानां कृते रविवासरः २१ जूनदिनाङ्कः विशेषः भविष्यति। अस्मिन् दिने सूर्यः स्वीयां उत्तरायणयात्रां सम्पूर्णां करिष्यति। षण्मासपूर्वं २१ दिसम्बरदिनाङ्कात् आरब्धायाः अस्याः यात्रायाः समापनं रविवासरे अपराह्णे १ वादने ५७ निमिषे भविष्यति। अस्मिन् काले कतिपयक्षणानां कृते भवतः परच्छाया अदृश्या भविष्यति।

मध्यप्रदेशस्य राष्ट्रीयपुरस्कारप्राप्ता विज्ञानप्रसारिका सारिका घारू शनिवासरे अस्याः खगोलीयघटनायाः विषये सूचनां दत्त्वा अवदत् यत् कर्करेखायां स्थितेषु स्थानेषु स्थानीयमध्याह्नकाले सूर्यः सम्यक् शिरोपरि भविष्यति, येन एतेषु स्थानेषु कतिपयक्षणानां कृते सम्यक् स्थितस्य जनस्य अथवा कस्यचित् स्तम्भस्य परच्छाया अदृश्या भविष्यति। एषा घटना जीरो शैडो डे इति कथ्यते।

तया उक्तं यत् एतत् खगोलीयाश्चर्यं सम्पूर्णे प्रदेशे न भविष्यति, अपितु केवलं कर्करेखायां स्थितेषु स्थानेषु एव सीमितं भविष्यति। अस्मिन् दिने मध्यप्रदेशस्य चतुर्दशजनपदानां कर्करेखास्थितेषु नगरेषु स्थानेषु च एषा घटना दृश्यते।

सारिका अवदत् यत् २१ जूनदिनाङ्कस्य एषः दिवसः अन्येन कारणेन अपि विशेषः अस्ति, यतः एषः अस्य वर्षस्य दीर्घतमः दिवसः तथा लघुतमा रात्रिः अपि भविष्यति। अस्मिन् दिने सूर्यः उत्तरार्धगोलके स्वस्य चरमसीमायां भविष्यति, यत् वैज्ञानिकभाषायां समर सॉल्स्टिस इति कथ्यते।

सारिकया कर्करेखासमीपे निवसद्भ्यः सामान्यजनेभ्यः बालकेभ्यश्च आवाहनं कृतं यत् ते अद्य अस्य खगोलोत्सवस्य अवश्यं उत्सवपालनं कुर्वन्तु। तया उक्तं यत् एतस्य दर्शनार्थं कस्यापि उपकरणस्य आवश्यकता नास्ति। स्वजनपदस्य निर्धारितकालात् किञ्चित्पूर्वं मुक्तसूर्यप्रकाशयुक्तं स्थानं वा गृहच्छदं वा गच्छन्तु। तत्र पीवीसी नलिका, जलपूर्णपात्रं, काष्ठदण्डं वा समतलभूमौ सम्यक् स्थापयन्तु अथवा स्वयं सम्यक् तिष्ठन्तु। यथार्थसौरमध्याह्नकाले वस्तुनः भवतः स्वकीयायाः च परच्छायायाः सङ्कोचः भवित्वा सा पूर्णतया पादयोः अधः गुप्ता भविष्यति। अतः आगच्छामः, सर्वे मिलित्वा सूर्यस्य उत्तरायणयात्रासमाप्तेः अस्य वैज्ञानिकपर्वणः प्रत्यक्षसाक्षिणः भवामः।

मध्यप्रदेशस्य एतेषु चतुर्दशजनपदेषु परच्छाया अदृश्या भविष्यति

जनपदस्य नाम स्थानीयसौरमध्याह्नस्य समयः

शहडोल – अपराह्णे १२ वादने ०६ निमिषाः

उमरिया – अपराह्णे १२ वादने ०९ निमिषाः

कटनी – अपराह्णे १२ वादने १० निमिषाः

जबलपुर – अपराह्णे १२ वादने १२ निमिषाः

दमोह – अपराह्णे १२ वादने १२ निमिषाः

सागर – अपराह्णे १२ वादने १६ निमिषाः

रायसेन – अपराह्णे १२ वादने २० निमिषाः

विदिशा – अपराह्णे १२ वादने २० निमिषाः

भोपाल – अपराह्णे १२ वादने २२ निमिषाः

सीहोर – अपराह्णे १२ वादने २३ निमिषाः

राजगढ़ – अपराह्णे १२ वादने २५ निमिषाः

आगरमालवा – अपराह्णे १२ वादने २७ निमिषाः

उज्जयिनी – अपराह्णे १२ वादने २८ निमिषाः

रतलाम – अपराह्णे १२ वादने ३१ निमिषाः।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani