Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
धर्मशाला, 22 जूनमासः (हि.स.)।
पञ्चनदशोधसंस्थानम्, हिमाचलप्रदेशकेन्द्रीयविश्वविद्यालयाध्ययनकेन्द्रम् तथा धर्मशालाध्ययनकेन्द्रम् एताभ्यां संयुक्तरूपेण “राष्ट्रनिर्माणे समाजस्य सज्जनशक्तेः भूमिका विकसितभारत २०४७ इत्यस्य विशेषपरिप्रेक्ष्ये” इति विषये गोष्ठ्याः आयोजनं कृतम्। गोष्ठ्याम् मुख्यातिथिरूपेण अखिलभारतीयप्रज्ञाप्रवाहस्य राष्ट्रीयसहसंयोजकः विनय दीक्षितः उपस्थितः आसीत्।
गोष्ठीं सम्बोधयन् सः अवदत् यत् यदा समाजस्य सज्जनशक्तिः राष्ट्रनिर्माणकार्येषु पश्चात्पङ्क्तौ तिष्ठति अथवा निष्क्रिया भवति, तदा समाजस्य नकारात्मकशक्तयः शिरः उत्थाप्य प्रतिकूलपरिस्थितीनां निर्माणं कुर्वन्ति। तस्य दुष्परिणामः अवशिष्टेन समाजेन, राष्ट्रेण तथा सम्पूर्णमानवजात्या सोढव्यः भवति। अनेन राष्ट्रस्य सकारात्मकविकासस्य गतिः अवरुध्यते तथा नकारात्मकघटनाः घटितुं प्रारभन्ते। उदाहरणं दत्त्वा तेन उक्तं यत् महाभारतस्य विनाशकारी युद्धं न अभविष्यत् यदि द्रौपद्याः चीरहरणसमये सभायाम् उपस्थिताः सज्जनाः यथा भीष्मः, गुरु द्रोणाचार्यः, विदुरः तथा अन्ये तत्कालमेव हस्तक्षेपं कृतवन्तः अभविष्यन्।
तेन उक्तं यत् अद्यापि वयं पश्यामः यत् समाजस्य सुशिक्षितः, चिन्तनमननशीलः तथा सद्विचारयुक्तः वर्गः प्रायेण राष्ट्रियान्तरराष्ट्रीयघटनाभ्यः दूरीं धारयति। अस्य कारणात् अनेकाः हानिकारकाः तथा नकारात्मकाः घटनाः निरन्तरं घटन्ते।
दीक्षितः समाजस्य सज्जनशक्तिम् आहूय अवदत् यत् एषः एव सम्यक् कालः अस्ति यदा देशस्य समाजस्य च सज्जनशक्तिः अग्रे आगत्य राष्ट्रनिर्माणप्रक्रियायां स्वस्य अधिकतमं योगदानं दद्यात्।
गोष्ठ्याः मुख्यप्रस्तोतृरूपेण केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य वेदव्यासपरिसरस्य बलाहरकाङ्गडास्थितमहिलाध्ययनकेन्द्रस्य निदेशिका प्रो. मोहिनी अरोडा अवदत् यत् इतिहासः अस्य साक्षी अस्ति यत् यदा समाजस्य, देशस्य तथा मानवतायाः सम्मुखे सङ्कटपूर्णा परिस्थितिः उत्पद्यते, तदा सज्जनशक्तिः स्वस्य मेधापूर्णलेखनैः, भाषणैः, साहित्येन तथा अन्यैः प्रयत्नैः जनान् जागरूकान् कर्तुं सङ्कटात् उद्धर्तुं च प्रेरयति। तया उक्तं यत् भारतस्य स्वातन्त्र्यसङ्ग्रामे राष्ट्रस्य जागरणार्थं तत्कालीनसज्जनशक्त्या स्वविविधमाध्यमैः महत्त्वपूर्णा भूमिका निर्वाहिता आसीत्।
विश्वविद्यालयस्य शैक्षणिकाधिष्ठाता प्रो. प्रदीप कुमारः अवदत् यत् समाजस्य सज्जनशक्तिः एव व्यक्तिम्, समाजम्, राष्ट्रम्, व्यवस्थां तथा सर्वकारान् च कुमार्गगमनात् निवारयति। धर्मशालाध्ययनकेन्द्रस्य पूर्वाध्यक्षः प्रो. विजय शर्मा स्वजीवनस्य उदाहरणं दत्त्वा उक्तवान् यत् तस्य जीवने प्राप्तानां सज्जनपुरुषाणां योगदानस्य कारणेन एव सः सर्वदा सम्यक्मार्गे स्थित्वा स्वकर्तव्यस्य यथोचितं निर्वहनं कर्तुं समर्थः अभवत्।
कार्यक्रमस्य अनन्तरं उभयोः अध्ययनकेन्द्रयोः सांगठनिकी उपवेशनम् अपि अभवत्, यस्मिन् अनेकेषां विषयाणां विषये चर्चा कृता।
अस्मिन् अवसरे विश्वविद्यालयस्य छात्राधिष्ठाता प्रो. सुनील कुमारः, राष्ट्रीयस्वयंसेवकसंघस्य नगरप्रचारकः विंकन कुमारः, पञ्चनदशोधसंस्थानस्य हिमाचलप्रदेशप्रान्तसमन्वयकः डॉ. उदयभान सिंहः, प्रान्तशोधायामप्रमुखः प्रो. योगेन्द्र धामा, विश्वविद्यालयाध्ययनकेन्द्रसंयोजकः प्रो. बृहस्पति मिश्रः, प्रज्ञाप्रवाहस्य प्रान्तसंयोजकः हिमांशु मिश्रः तथा उभयोः अध्ययनकेन्द्रयोः सदस्याः अन्ये च गणमान्यनागरिकाः उपस्थिताः आसन्।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani