शिमलानगरम्, २४ जूनमासः (हि.स.)। हिमाचलप्रदेशस्य एकविंशतिः आयुर्वेदिक-चिकित्सालयाः हिमकेयर तथा आयुष्मानभारत-स्वास्थ्ययोजनयोः पञ्जीकृत-सूच्याः बहिष्कृताः सन्ति। अस्य निर्णयस्य अनन्तरं एतेषु चिकित्सालयेषु आगच्छन्तः रोगिणः एताभ्यां योजनाभ्यां प्रदीयमानां निःशुल्क-चिकित्सासुविधां न प्राप्स्यन्ति। अस्मिन् विषये हिमाचल-स्वास्थ्य-बीमा-योजना-विभागात् आदेशाः निर्गताः।

स्वास्थ्यविभागस्य अनुसारेण अयं निर्णयः केन्द्रसर्वकारेण आयुष्मानभारत-योजनायाः अन्तर्गतं प्रवर्तितस्य हॉस्पिटल-एङ्गेजमेण्ट्-मॉड्यूल २.० इत्यस्य कारणेन स्वीकृतः। अस्मिन् नूतने मॉड्यूलमध्ये आयुर्वेदिक-चिकित्सालयानां समावेशस्य किमपि प्रावधानं नास्ति। तकनीकी-कारणैः एते चिकित्सालया: नूतनायां अन्तर्जाल-व्यवस्थायां स्थानान्तरितुं न शक्यन्ते। अत एव एतानि आयुष्मानभारत- तथा हिमकेयर-योजनयोः पञ्जीकृत-सूच्याः अपसारितानि।

अद्यावधि एतेषु चिकित्सालयेषु आयुष्मानभारत- तथा हिमकेयर-योजनयोः पात्र-लाभार्थिभ्यः पञ्चलक्ष-रूप्यकपर्यन्तं नगदरहित-चिकित्सासुविधा प्रदीयते स्म। रोगिणः विविधरोगाणां उपचारं निर्धारित-चिकित्साप्रक्रियाणां लाभं च एताभ्यां योजनाभ्यां माध्यमेन प्राप्नुवन्ति स्म। किन्तु चिकित्सालयानां पञ्जीकृत-सूच्याः बहिष्करणानन्तरम् एषा सुविधा समाप्ता भविष्यति तथा रोगिभिः चिकित्सार्थम् अन्येषां सूचीबद्ध-चिकित्सालयानाम् आश्रयः कर्तव्यः भविष्यति।

अस्य निर्णयस्य प्रभावः केवलं रोगिषु एव न भविष्यति। एतयोः योजनयोः सञ्चालन-सम्बद्धेषु चिकित्सालयेषु कार्यरतानाम् आउटसोर्स-कर्मचारिणाम् अपि सेवासुरक्षायाः विषये संकटम् उत्पन्नम् अस्ति। एते कर्मचारिण: रोगिणां अभिलेखान्, क्लेम-प्रक्रियां तथा योजना-सम्बद्धान्यन्य-प्रशासनिककार्याणि निर्वहन्ति स्म। चिकित्सालयानां पञ्जीकृत-सूच्याः बहिष्करणानन्तरं तेषां भविष्यस्य विषयेऽपि अनिश्चितता उत्पन्ना अस्ति।

येषां संस्थानानां उभाभ्यां स्वास्थ्य-योजनाभ्यां बहिष्करणं कृतम्, तेषु बिलासपुर, इसपुर, नालागढ, हडसर, धर्मशाला, काङ्गडा, केलाङ्ग, हमीरपुर, ऊना, रिकाङ्गपिओ, नाहन, रामपुर-बुशहर, चम्बा, जोगिन्द्रनगर, कन्दरौर, कटराई, सोलन, मण्डी तथा कुल्लू-स्थिताः आयुर्वेदिक-चिकित्सालयाः समाविष्टाः सन्ति। एतेषामतिरिक्तं क्षेत्रीय-आयुर्वेदिक-चिकित्सालयः, लघु-शिमला तथा राजीव-गान्धी-आयुर्वेदिक-चिकित्सा-महाविद्यालयः एवं चिकित्सालयः, पपरोला अपि हिमकेयर- तथा आयुष्मानभारत-योजनयोः पञ्जीकृत-सूच्याः अपसारितौ स्तः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan