पटना-हिन्दुस्थान-समाचारसमूहस्य अध्यक्षः अरविन्द-भालचन्द्र-मार्डीकर-वर्यः बुधवासरे अवदत् यत् भारतीयभाषासु पत्रकारितायै समर्पितः हिन्दुस्थान-समाचारः अद्य राष्ट्रियसीमाम् अतिक्रम्य अन्ताराष्ट्रिय-स्तरे स्वपरिचयम् सुदृढं कुर्वन् अस्ति इति।

अरविन्दमार्डीकरः पटना-नगरस्य मिठापुर-संस्थागतक्षेत्रे हिन्दुस्थान-समाचार-संस्थया आयोजिते 50 वर्षाणाम् आपत्कालः बिहार-आन्दोलनम् तथा आपत्कालः इति विषये आयोजिते कार्यक्रमे सम्बोधयन् आसीत्। सः सूचितवान् यत् रशियन्-वार्ता-संस्थया स्पुट्निक् इत्यनेन सह सहयोग-सन्धिः हस्ताक्षरितः अस्ति, यस्य माध्यमेन द्वयोः देशयोः मध्ये वार्ताः सूचनाः च आदानप्रदानम् भवति। अन्येषु देशेषु प्रमुखेषु वार्तासंस्थाभिः सह निकट भविष्ये सहयोगस्य विस्तारस्य योजना अपि अस्ति।

सः अवदत् यत् सम्प्रति हिन्दुस्थान-समाचारः 15 भारतीयभाषासु वार्तासेवाः प्रददाति तथा च सम्पूर्णे देशे बह्व्यः वृत्तपत्रिकाः, डिजिटल्-मञ्चाः, प्रसार-भारती च तेषां सेवानां उपयोगः कुर्वन्तः सन्ति।

समारोहस्य अध्यक्षतां कुर्वन् अरविन्दमार्डीकरवर्यः अवदत् यत् 1948 तमे वर्षे दादासाहेब् आप्टे वर्यः हिन्दुस्थानसमाचारम् अस्थापयत्, यस्य उद्देश्यम् आसीत् यत् देशस्य प्रत्येकजनं तस्य मातृभाषायां सम्यक् प्रामाणिकं च वार्तां प्राप्नुयात् इति। स्वतन्त्र्यवीर् विनायक् दामोदर् सावरकर इत्यस्य आग्रहात् मुम्बई-नगरात् अस्य आरम्भः अभवत्, अनन्तरं सहकारीसमित्याः रूपम् अददात्। सः अवदत् यत् अद्यत्वे अपि एषा संस्था बहुभाषीय-पत्रकारितायाः तस्मिन् एव मूलचिन्तया सह कार्यं कुर्वती अस्ति यया सह तस्य आधारः स्थापितः आसीत्।

सः अवदत् यत् हिन्दुस्थानसमाचारः सर्वदा सत्यं तथ्यं च प्राधान्यम् अददात् इति। 1962 तमे वर्षे भारत-चीन-युद्धकाले अपि संस्था वास्तविकां स्थितिं सार्वजनिकक्षेत्रे न्यवेदयत्। भारतीयभाषासु वार्तानां प्रसारणं त्वरितं कर्तुं देवनागरी-टेलिप्रिण्टर् इत्यादीनि ऐतिहासिकानि उपक्रमाः कृताः।

मार्डीकर-वर्यः अवदत् यत् 1975 तमे वर्षे आपत्काले संस्थायाः उपरि प्रचण्डः सर्वकारीयः दबावः आसीत् इति। तस्य दुर्बलतायाः निवारणस्य च प्रयासः कृतः। 1983 तमे वर्षे विभिन्नेषु प्रतिबन्धेषु संघर्षेषु च अस्य कार्याणि स्थगितानि भवितव्याः, परन्तु संस्थायाः अस्तित्वं न समाप्तम्।

सः अवदत् यत् दिल्ली-उच्च-न्यायालये विधि-युद्धस्य अनन्तरं 1998 तमे वर्षे दत्तः निर्णयः हिन्दुस्थान-समाचाराय नवजीवनं प्रददात्, 2000 तमे वर्षे च तस्य पुनरुत्थानं जातम्। आगामिषु वर्षेषु अस्य संस्थायाः द्रुतगत्या विस्तारः अभवत्। 2016 तमे वर्षे आर्. के. सिन्हा-वर्यस्य नेतृत्वम् निर्णायकम् इति वर्णयन्, सः अवदत् यत् तस्मिन् समये तस्य प्रयत्नाः संस्थायै नूतनीयाम् ऊर्जां दत्तवन्तः, तस्य जीवनं च सुनिश्चितं कृतवन्तः।

मार्डीकरवर्यः अवदत् यत् हिन्दुस्थान-समाचारः इतीदम् अधुना तन्त्रज्ञानक्षेत्रे अपि द्रुतगत्या प्रवर्तते। वार्तालेखकानां कृते मोबाइल-आप्-विशेषाः विकसिताः सन्ति, सम्पूर्णे वार्ताप्रक्रियेण व्यवस्था च क्लाउड्-आधारितम् अस्ति। ए. ऐ. इत्यस्य, भाषिण्याः, तथ्यान्वेषणतन्त्राणां च उपयोगस्य विषये अपि कार्यम् प्रचलति। सः सूचितवान् यत् 2022 तमे वर्षे कार्यालये अग्निप्रमादः अभवत् चेदपि वार्ता-सेवा क्षणमपि न बाधिता इति।

सः अवदत् यत् प्रायः 80 वर्षेषु इतिहासे प्रथमवारं हिन्दुस्थान समाचार-संस्थया देहलीनगरस्य पञ्चकुयन्-मार्गक्षेत्रे स्वस्य स्थायीकार्यालयस्य क्रयणं कृतम् अस्ति, यत्र तत् 27 जून इत्यत्र स्थानान्तरितं भविष्यति। सर्वान् संघर्षान्, उत्थान-पतनान् च सत्सु अपि, हिन्दुस्तान्-न्यूस् स्वमूल्येषु अग्रे गच्छन् अस्ति। संस्था प्रो-आक्टिव् भवेत्, परन्तु कदापि पक्षपातं न अकरोत्।

--------

Hindusthan Samachar / अंशु गुप्ता