हरिद्वारम्, 27 जूनमासः (हि.स.)।

केन्द्रिय-स्वास्थ्य-परिवार-कल्याण-मन्त्रिणः जे. पी. नड्डाः अवदत् यत् केन्द्र-सर्वकारः स्वास्थ्य-सेवां सुलभतरं, प्रभावीं, जनकेन्द्रितं च कर्तुं निरन्तरं कार्यं कुर्वन् अस्ति। सः अवदत् यत् प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदीवर्यस्य नेतृत्वे स्वास्थ्यक्षेत्रे विस्तृतः सुदृढीकरणं कृतम् अस्ति।

उत्तराखण्डस्य हरिद्वारे स्थितं देवसंस्कृतिविश्वविद्यालये शनिवासरे 'दधीची-अङ्गदान-सङ्कल्प-अभियानम्' इति कार्यक्रमः आयोजितः आसीत्। केन्द्रीयमन्त्रिणः जे. पी. नड्डाः अस्मिन् कार्यक्रमे भागम् अगृह्णात्। मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी अपि अस्मिन् कार्यक्रमे उपस्थितः आसीत्। अस्मिन् अवसरे, सम्पूर्णदेशात् विशेषज्ञाः, चिकित्सकाः, सामाजिक-कार्यकर्तारः, साधकाः च अङ्गदानस्य महत्त्वम् अवोचन्, तथा च बहवः जनाः मानवसेवायां अङ्गदानं कर्तुं प्रतिज्ञाम् अपि कृतवन्तः।

केन्द्रीय-स्वास्थ्य-मन्त्री जे. पी. नड्डाः कार्यक्रमम् अभिसंबोधयन् उक्तवान् यत् अङ्गदानं मानवसेवायाः सर्वोच्चं कार्यम् अस्ति, येन माध्यमेन अत्यन्तम् आवश्यकान् जनान् नवजीवनं प्रदातुं शक्यते। सः अवदत् यत् अङ्गदानम् वैज्ञानिकरूपेण आध्यात्मिकरूपेण च अवगन्तव्यम् इति। अङ्गदानस्य, प्रतिरोपणस्य च व्यवस्थायाः सुदृढीकरणार्थं राष्ट्रियस्तरे संस्थागतसंरचनायाः विकासः कृतः अस्ति तथा च राज्येषु अपि अङ्गदानसंस्थाः सक्रियाः सन्ति।

सः अवदत् यत् अङ्गदानस्य विषये वर्धमाना जागरूकतायाः कारणात् देशे अङ्गदानस्य सङ्ख्या वर्धिता, जनसहभागित्वेन च एतत् जनान्दोलनं कर्तुं शक्यते।

अस्मिन् कार्यक्रमे, मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी, महर्षि-दधीचेः यज्ञस्य उदाहरणम् उद्धृत्य, सः मानवतायाः धर्मस्य च रक्षणार्थं स्वस्य चिताभस्मम् अपि दानम् अकरोत् इति उक्तवान्। तथैव, राज्ञः शिवस्य पक्षिणां रक्षणार्थं स्वशरीरस्य अंशस्य समर्पणस्य कथा भारतीयसंस्कृतेः अनुकम्पायाः परोपकारस्य च भावं प्रतिबिम्बयति। सः अवदत् यत् मृत्योः अनन्तरम् अपि यदि शरीरस्य कस्यापि अवयवेन अभिलक्ष्यः जनः नवजीवनं प्राप्नुयात् तर्हि मानव-कल्याणस्य बृहत्तरं कार्यं नास्ति इति।

धामीवर्यः अवदत् यत् देशे स्वास्थ्यसेवाः विस्तारयितुं, चिकित्सा-मूलसौकर्याणां विकासाय, आयुष्मान-भारत इत्यादीनां योजनानां माध्यमेन स्वास्थ्य-सुविधाः अन्तिमव्यक्तिपर्यन्तं प्राप्तुं च ऐतिहासिकं कार्यं प्रचलति। उत्तराखण्डे अपि स्वास्थ्यसेवानां सुदृढीकरणाय निरन्तरं प्रयत्नाः कृताः सन्ति। राज्ये अङ्गदानस्य प्रतिरोपणस्य च व्यवस्थां सुदृढं कर्तुम् आवश्यकाः उपायाः प्रयुज्यन्ते। दून-वैद्यकीय-महाविद्यालये राज्यस्य प्रथमस्य सर्वकारीय-टिश्यू-प्रत्यारोपण-केन्द्रनिर्माणेन सह, अङ्ग-प्रत्यारोपण-केन्द्राणां, अङ्ग-कोषानां, मण्डल-स्तरीय-अङ्गदान-केन्द्राणां च जालपुटस्य विकासः प्रचलति, येन अभिलषितानां कृते अवयवाः समयोचितरूपेण उपलभ्यन्ते।

मुख्यमन्त्रिणा धामीवर्येण गायत्रीपरिवारेन आध्यात्मिक-चेतनां, नैतिकमूल्यानां, सामाजिक-जागरूकतायाः च क्षेत्रे कृतानां कार्याणां प्रशंसां कृतम्। सः अवदत् यत् पण्डित-श्रीराम-शर्मा-आचार्यः आध्यात्मिकचिन्तनं, वैज्ञानिक-समीकरणं च जनसामान्यं प्रति सरलतया नेतुम् कार्यम् अकरोत् इति।

कार्यक्रमस्य अध्यक्षतां कुर्वन् देवसंस्कृतिविश्वविद्यालयस्य प्रतिकुलपतिः डा. चिन्मयपाण्ड्या अवदत् यत् यज्ञः भारतीयसंस्कृतेः मेरुदण्डः अस्ति। यज्ञः न केवलं धार्मिकः अनुष्ठानः, अपितु त्यागस्य, सहकारस्य, कर्तव्यबोधस्य, समुदायस्य च भावं प्रेरयति। सः अवदत् यत् यज्ञस्य वास्तविकः भावः समाजस्य कल्याणार्थं स्वस्य समयस्य, श्रमस्य, संसाधनानां च समर्पणम् अस्ति इति।

-------

Hindusthan Samachar / अंशु गुप्ता