Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
इतिहासे जून-मासस्य ३० दिनाङ्कः मनोरञ्जनस्य तथा हास्यचित्रकथानां जगतः कृते विशेषमहत्त्वं वहति। सन् १९३८ तमे वर्षे अस्मिन्नेव दिने विश्वस्य सर्वाधिक-लोकप्रियेषु महावीरपात्रेषु अन्यतमः ‘सुपरमैन’ प्रथमवारं हास्यचित्रकथायाः पृष्ठेषु प्रकाशितः। ततः परं सः काल्पनिकः चरित्रः बालानां यूनां च मध्ये शीघ्रमेव अत्यन्तं लोकप्रियः अभवत् तथा कालान्तरे वैश्विक-सांस्कृतिक-परिचयस्य प्रतीकत्वमपि प्राप्तवान्।
‘सुपरमैन’ इति पात्रस्य निर्माणं द्वाभ्यां रचनाकाराभ्यां संयुक्तरूपेण कृतम्। असाधारण-शक्तिभिः, न्यायप्रियतया तथा मानवतारक्षणस्य दृढसंकल्पेन सः पाठकानां हृदयेषु विशेषं स्थानं प्राप्तवान्। नीलवर्णीयः वेशः, रक्तवर्णीयं शिरस्कं तथा वक्षसि स्थितं विशिष्टं चिह्नम् अस्य पृथग्भावस्य परिचायकम् अभवत्।
हास्यचित्रकथाभ्यः आरब्धः ‘सुपरमैन’-पात्रस्य प्रवासः शीघ्रमेव आकाशवाणी, दूरदर्शनम्, चलचित्राणि तथा सञ्चेतन-चित्राणि इत्यादिषु माध्यमेषु विस्तृतः। अनेकदशकानां यावत् एतत् पात्रं मनोरञ्जन-उद्योगस्य महत्त्वपूर्णः भागः वर्तते तथा विविधवंशानां दर्शकान् प्रेरितवान्।
‘सुपरमैन’ केवलं काल्पनिकः नायकः नास्ति, अपितु साहसस्य, सत्यनिष्ठायाः, न्यायस्य तथा मानवतायाः मूल्यानां प्रतीकः अपि अस्ति। अत एव परिवर्तमानकाले अपि अस्य लोकप्रियता अद्यावधि अक्षुण्णा वर्तते।
अद्यापि विश्वस्य सर्वेषु भागेषु ‘सुपरमैन’-सम्बद्धाः हास्यचित्रकथाः, चलच्चित्राणि, दूरदर्शन-श्रृङ्खलाः तथा अन्यानि सृजनात्मक-माध्यमानि जनानां विशेषाकर्षणस्य केन्द्राणि सन्ति। जून-मासस्य ३० दिनाङ्कः तस्य ऐतिहासिकस्य क्षणस्य स्मरणं कारयति, यदा एकेन काल्पनिक-पात्रेण कोटिशः जनानां कल्पनाभ्यः नूतनः आयामः प्रदत्तः।
प्रमुखाः ऐतिहासिक-घटनाः
• १७९९ – महाराजः कृष्णराज-वाडियार-तृतीयः मैसूर-राज्यस्य विंशतितमः महाराजः अभवत्।• १८५५ – बङ्गप्रदेशस्य भोगनाडीह-स्थले सन्थाल-जनजातिः विद्रोहस्य घोषणाम् अकरोत्।• १८७० – अदा केपले अमेरिका-देशे विधि-महाविद्यालयात् स्नातक-उपाधिं प्राप्तवती प्रथमा महिला अभवत्।• १९३० – डॉनब्रैडमैन इंग्लण्ड-विरुद्धं २५४ धावनाङ्कान् अर्जितवान्।• १९३३ – बेल्जियमदेशस्य एण्टवर्प-नगरे फासीवाद-विरोधे पञ्चाशत्सहस्र-जनानां प्रदर्शनम् अभवत्।• १९३४ – एडोल्फ-हिटलरः स्वस्य दलस्य विरोधिनः निष्कासितवान्।• १९३७ – लण्डन-नगरे विश्वस्य प्रथमः आपत्कालीन-दूरभाष-सङ्ख्या ९९९ प्रारब्धा।• १९३८ – ‘सुपरमैन’ प्रथमवारं हास्यचित्रकथायां प्रकाशितः।• १९४७ – भारत-विभाजनस्य घोषणानन्तरं बङ्गप्रदेश-पञ्जाबप्रदेशयोः सीमाङ्कन-आयोगस्य सदस्याः घोषिताः।• १९५३ – प्रथमं शेवरले-कार्वेट् क्रीडायानं निर्मितम्।• १९६० – अमेरिका क्यूबा-देशात् शर्कराया आयातं निरुद्धवान्।• १९६२ – रवाण्डा तथा बुरुण्डी स्वातन्त्र्यं प्राप्तवन्तौ।• १९६६ – अमेरिकादेशे ‘नेशनल् ऑर्गनाइजेशन् फॉर विमेन’ इति प्रथमः महिला-सङ्घः स्थापितः।• १९७२ – यूटीसी-समयप्रणाल्यां प्रथमः ‘लीप् सेकण्ड्’ योजितः।• १९९० – पूर्व-पश्चिम-जर्मनीयोः एकीकरणं सम्पन्नम्।• १९९७ – हाङ्गकाङ्गे ब्रिटिश-शासनस्य समाप्तिः अभवत्।• २००० – अमेरिकादेशे इलेक्ट्रॉनिक-हस्ताक्षरस्य वैधानिकी-मान्यता प्रदत्ता।• २००२ – ब्राजील-देशः जर्मनीं २–० इति परिणामेन पराजित्य विश्वकपं जितवान्।• २००३ – चतुर्-ऑस्कर-पुरस्कार-विजेत्री अभिनेत्री कैथरीन हेपबर्न इत्यस्याः निधनम्।• २००४ – ‘स्पाइडर-मैन २’ इति चलच्चित्रस्य प्रदर्शनम् अभवत्।• २००५ – ब्राजील-देशः कन्फेडरेशन-कप् विजितवान्।• २००५ – स्पेन-देशे समलैङ्गिक-विवाहः वैधानिकतां प्राप्तवान्।• २००६ – विश्वकप-क्रीडायां जर्मनी अर्जेन्टीनां पराजितवती।• २००७ – संयुक्तराष्ट्र-महासभया शान्तिरक्षण-विभागस्य पुनर्गठनस्य निर्णयः कृतः।• २००८ – रविकान्तः, उमा शङ्कर चौधरी तथा विमलचन्द्र पाण्डेय संयुक्तरूपेण भारतीय-ज्ञानपीठस्य नवलेखन-पुरस्कारेण सम्मानिताः।• २०१२ – मोहम्मद मुर्सी मिस्रदेशस्य राष्ट्रपतिः अभवत्।• २०१७ – भारते वस्तु-सेवा-कर-प्रणाली प्रारब्धा।
जन्म
• १९०३ – मुकुटबिहारीलालभार्गवः – भारतीयः राजनीतिज्ञः।• १९११ – नागार्जुनः – प्रख्यातः भारतीय-साहित्यकारः।• १९२१ – रघुवंशः – हिन्दी-साहित्यस्य प्रसिद्धः आलोचकः।• १९२८ – कल्याणजी – प्रसिद्धः संगीतकारः।• १९३४ – सी.एन.आर.रावः – भारतीयः विख्यातः वैज्ञानिकः।• १९४३ – सईद-अख्तरः मिर्जा – चलच्चित्र-निर्देशकः लेखकश्च।• १९५६ – हरिवंशनारायणसिंहः – पत्रकारः राजनीतिज्ञश्च।• १९६६ – माइकटायसनः – विश्वप्रसिद्धः मुष्टियुद्ध-क्रीडकः।• १९६९ – भूपेन्द्रयादवः – भारतीयः राजनीतिज्ञः।• १९९७ – अविकागौरः – अभिनेत्री।
निधनम्
• १९१७ – दादाभाई नौरोजी – भारतस्य महान् राष्ट्रनेता, उद्योगपतिः, शिक्षाविद् तथा चिन्तकः।• १९७० – आशा देवी आर्यनायकम् – समाजसेविका।• १९८५ – के. एच. आरा – विख्यातः भारतीय-चित्रकारः।• २००७ – साहिबसिंहः वर्मा – राजनीतिज्ञः तथा पूर्व-सांसदः।
महत्त्वपूर्णाः अवसराः
• सन्थाल-हूल-दिवसः।• अन्ताराष्ट्रिय-क्षुद्रग्रह-दिवसः।• अन्ताराष्ट्रिय-संसदीय-दिवसः।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan