श्रीनगरम्, 29 जूनमासः (हि.स.)।

मुख्यमन्त्री उमर अब्दुल्ला सोमवासरे उक्तवान् यत् द्विसहस्रत्रिंशत् वर्षपर्यन्तम् निर्यातं द्विगुणीकर्तुं निर्धारितं लक्ष्यं साधयितुं जम्मूकश्मीरराज्येन निर्यातकानां नूतना पीढी निर्मातव्या तथा स्वस्य निर्यातसङ्ग्रहे विविधता अपि आनेतव्या।

श्रीनगरे आयोजितस्य अन्तरराष्ट्रीयक्रेतृविक्रेतृसम्मेलनस्य उद्घाटनसत्रम् सम्बोधयन् उमर अब्दुल्ला उक्तवान् यत् केन्द्रसर्वकारेण द्विसहस्रत्रिंशत् वर्षपर्यन्तम् निर्यातं द्विगुणीकर्तुं निर्धारितं लक्ष्यं दृष्ट्वा जम्मूकश्मीरस्य समीपे स्वस्य निर्याताधारस्य पर्याप्तविस्तारार्थम् केवलं चत्वारि वर्षाणि अवशिष्टानि सन्ति। सः अवदत् यत् ये जनाः पूर्वमेव निर्यातकार्यं कुर्वन्ति तेषां समर्थनम् आवश्यकम्। तेन सह ये अद्यापि निर्यातकार्यं न कुर्वन्ति तेषामपि मध्ये नूतनान् निर्यातकान् निर्मातव्यान्। तेषां विपण्यः अद्यापि जम्मूकश्मीरपर्यन्तम् अथवा देशस्य केषुचित् प्रदेशेषु एव सीमिताः सन्ति। अस्माकं प्रयत्नः एषः अस्ति यत् तेषां कृते निर्यातप्रक्रिया सरलतया सम्पन्ना भवेत्।

मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् क्रेतृविक्रेतृसम्मेलनम् अत्यन्तं महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् अन्तरराष्ट्रीयक्रेतॄन् निर्यातकान् निर्मातारः शिल्पिनः स्वसहायतासमूहान् च एकस्मिन् मञ्चे समागमयति तथा नूतनविपण्याः अन्वेषणस्य अवसरं प्रददाति। जम्मूकश्मीरस्य विशिष्टव्यापारइतिहासस्य उल्लेखं कुर्वन् उमर अब्दुल्ला उक्तवान् यत् अस्य प्रदेशस्य उत्पादानां निर्यातः परम्परया औपचारिकनिर्यातव्यवस्थायाः आश्रयं विना अपि अभवत्। सः अवदत् यत् अस्माकं क्रेतारः पर्यटकानां रूपेण अस्माकं समीपम् आगच्छन्ति स्म। ते अस्माकं उत्पादान् क्रीत्वा तान् विश्वस्य विभिन्नप्रदेशेषु नयन्ति स्म। अनेन प्रकारेण क्रेतृणां शिल्पिनां च मध्ये आजीवनसम्बन्धाः निर्मिताः। अस्माभिः प्रायः आयोजितेषु क्रेतृविक्रेतृसम्मेलनेषु अथवा हस्तशिल्पमेलासु भागग्रहणस्य आवश्यकता न अभवत् यतः क्रेतारः स्वयमेव कश्मीरम् आगच्छन्ति स्म।

सः एतदपि अवदत् यत् अधुना जम्मूकश्मीरस्य प्रायः अष्टनवतिशताधिकद्विनवतिप्रतिशतं निर्यातः केवलं चतुर्भ्यः जनपदेभ्यः भवति। अन्येषां जनपदानां योगदानं केवलं द्विप्रतिशतम् अस्ति। सः अवदत् यत् अस्माकं प्रमुखा चुनौती अस्ति यत् निर्यातकानां संख्या कथं वर्धनीया तथा जम्मूकश्मीरस्य सर्वेषु प्रदेशेषु निर्यातः कथं विस्तारणीयः।

निर्यातप्रक्रियाः अधिकसुलभाः कर्तुं जम्मूकश्मीरे शुष्कबन्दरस्य स्थापनायाः आवश्यकता इति विषये सः विशेषं बलम् अददात्।

सः उक्तवान् यत् अस्माकं कृते शीघ्रमेव शुष्कबन्दरस्य आवश्यकता अस्ति। अद्य अस्माकं मालसामग्री अत्रतः निर्यात्यते किन्तु तस्य आधिकारिकमुद्रा बहुधा अन्यस्मिन् राज्ये विधीयते। तस्मात् कारणात् निर्यातस्य श्रेयः अन्यस्मै राज्याय प्राप्यते। वयं तस्य कृते प्रयतामहे यत् निर्यातसम्बद्धाः सर्वाः प्रक्रियाः जम्मूकश्मीरे एव सम्पन्नाः भवेयुः। अनेन अस्माकं उद्यमिनां कृते निर्यातकार्यं अधिकं सुलभं भविष्यति तथा अस्माकं निर्यातस्य अभिलेखः अपि यथार्थरूपेण अस्माकमेव नाम्नि दृश्यते।

--------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani