काठमांडूः, 29 जूनमासः (हि.स.)।

नेपालदेशस्य पूर्वराष्ट्रपतिः विद्याभण्डारी उक्तवती यत् प्रत्यक्षनिर्वाचितकार्यकारिणीव्यवस्था नेपालदेशस्य कृते उपयुक्ता नास्ति। तस्याः तर्कः अस्ति यत् देशस्य सामाजिकसंरचना विविधता च एतादृशीं शासनव्यवस्थां न समर्थयतः।

काठमाण्डूनगरे वामपन्थीयदिवंगतनायकस्य मदनभण्डारिणः पञ्चसप्ततितमजन्मजयन्त्याः निमित्तम् आयोजिते नेपालस्य साम्यवादी आन्दोलनः तथा जननायकः मदनभण्डारी इति कार्यक्रमे सम्बोधनं कुर्वन्ती सा अवदत् यत् नेपालदेशस्य वर्तमानशासनव्यवस्थायां परिवर्तनं न करणीयम्। भण्डारी उक्तवती यत् व्यावहारिकावश्यकतानां कार्यान्वयनानुभवानां च आधारेण संविधानसंशोधनस्य विषये विचारः कर्तुं शक्यते, किन्तु नेपालदेशवत् बहुजातीयबहुभाषीयबहुसांस्कृतिकदेशे प्रत्यक्षनिर्वाचितकार्यकारिणीप्रतिमानं प्रासङ्गिकं न भविष्यति।

सा अवदत् यत् लोकतन्त्रे केवलं समये समये निर्वाचनेषु विजयम् प्राप्त्वा जनादेशस्य प्राप्तिः एव पर्याप्ता नास्ति। जनसमर्थनं प्राप्त्वापि संवैधानिकमूल्यानां, विधिशासनस्य तथा सार्वजनिकउत्तरदायित्वस्य निरन्तरं पालनम् आवश्यकम्।

नेपालस्य साम्यवादीआन्दोलनस्य वर्तमानस्थितेः विषये भण्डारी उक्तवती यत् साम्यवादीदलैः अर्वाचीनप्रतिनिधिसभानिर्वाचनपरिणामाः गम्भीरात्मचिन्तनस्य आत्ममूल्याङ्कनस्य च अवसररूपेण द्रष्टव्याः।

सा केवलम् एकस्य निर्वाचनपरिणामस्य आधारेण जनतानां बहुदलीयजनवादस्य प्रासङ्गिकतायाः अथवा साम्यवादीआन्दोलनस्य भविष्यस्य विषये शीघ्रतया निष्कर्षं निष्कासयितुं विरुद्धं सावधानतां प्रदत्तवती।

दिवंगतनायकस्य मदनभण्डारिणः राजनैतिकविचारान् स्मरन्ती सा अवदत् यत् सृजनशीलतायाः अभावः दीर्घकालात् साम्यवादीआन्दोलनस्य प्रमुखचुनौती आसीत् तथा एषा स्थितिः अद्यापि तथैव प्रासङ्गिका अस्ति।

भण्डारी उक्तवती यत् जनानां न्यूनमानविश्वासः गम्भीरतया स्वीकर्तव्यः। तस्याः मते परिवर्तमानजनाकाङ्क्षानां राष्ट्रियप्राथमिकतानां च अनुरूपं नीतिषु, संगठनस्य कार्यशैल्यां च आवश्यकनवोन्मेषानां अभावः अस्य मुख्यकारणम् अस्ति।

सा अग्रे अवदत् यत् केवलम् अतीतस्य उपलब्धीनां स्मरणम् अधुना पर्याप्तं न भविष्यति। वर्तमानचुनौत्यः सम्मुखीकर्तुं वैचारिकसामर्थ्यस्य राजनैतिकसृजनशीलतायाः च आवश्यकता वर्तते। युवपीढ्याः अपेक्षाणां डिजिटलयुगस्य अपेक्षाणां च उल्लेखं कुर्वन्ती सा शिक्षायाम्, रोजगारे, आरोग्ये, सुशासने तथा उत्पादनमुख्यर्थव्यवस्थायां नूतनदृष्टिकोणानां स्वीकरणस्य आवश्यकतायाः उपरि विशेषं बलम् अददात्। तेन सह देशस्य समृद्धेः दिशि प्रभाविकार्यान्वयनम् अनिवार्यम् इति अपि प्रतिपादितवती।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani