Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
भुवनेश्वरनगरम्, ०३ जूनमासः (हि.स.)। स्वच्छ-ऊर्जा-सतत-नगर-परिवहनयोः प्रोत्साहनाय ओडिशा-राज्य-सर्वकारेण ग्रीन-हाइड्रोजन-मोबिलिटी-परियोजनायाः प्रगतिः समीक्षा कृता।
आवास-एवं-नगर-विकास-विभागस्य अतिरिक्त-मुख्य-सचिवा उषा-पाढ़ी-इत्यस्या: अध्यक्षतायां बुधवासरे सम्पन्नायां सभायां कैपिटल-रीजन-अर्बन-ट्रान्सपोर्ट (क्रुट), एनटीपीसी तथा ग्रिडको इत्येतयोः मध्ये कृत-त्रिपक्षीय-सन्धे: प्रगतेः विषये विस्तृतं विचार-विमर्शः कृतः। सा सभा भुवनेश्वरस्थे खरबेला-भवने तृतीय-तले स्थिते सम्मेलन-कक्षे आयोजिता आसीत्।
परियोजनायाः अन्तर्गतं भुवनेश्वर-स्थिते क्रुट-संस्थायाः पोखरीपुट-डिपो-मध्ये ग्रीन-हाइड्रोजन-उत्पादन-तथा-रिफ्यूलिंग-सुविधा स्थापयिष्यते। अपि च पायलट-परियोजनारूपेण त्रयाणां हाइड्रोजन-इन्धन-सेल-इलेक्ट्रिक-बसयानानां संचालनं प्रस्तावितम् अस्ति।
अस्याः परियोजनायाः अन्तर्गतं प्रतिदिनं प्रायः २६० किलोग्राम-मितं ग्रीन-हाइड्रोजन-उत्पादनं भविष्यति। हाइड्रोजन-फ्यूल-सेल-बसयानानि आदर्श-परिस्थितौ प्रतिदिनं प्रायः ६०० किलोमीटर-पर्यन्तं सञ्चालितुं शक्नुवन्ति। एषा योजना न केवलं स्वच्छं कुशलं च सार्वजनिक-परिवहनं प्रदास्यति, अपि तु टेलपाइप-उत्सर्जनं समाप्य प्रतिवर्षं प्रायः ९०० टन-कार्बन-डाइऑक्साइड-उत्सर्जनस्य न्यूनीकरणे अपि सहायकं भविष्यति।
परियोजनायाः कुल-अनुमानित-व्ययः ५३.५५ कोटि-रूप्यकाणि अस्ति। अस्यां मध्ये १९.५२ कोटि-रूप्यकाणां वित्तीय-सहायता नवीन-एवं-नवीकरणीय-ऊर्जा-मन्त्रालयेन राष्ट्रीय-ग्रीन-हाइड्रोजन-अभियान-अन्तर्गतं स्वीकृता अस्ति। शेष-धनराशिः विविध-हितधारकाणां योगदानैः तथा राज्य-सर्वकारस्य सहयोगात्मक-तन्त्रेण संकलिता भविष्यति।
समीक्षा-सभायां परिचालन-व्यवस्था, मार्ग-निर्धारणं, वित्तीय-व्यवहार्यता, जोखिम-प्रबन्धनं तथा विविध-संस्थानां दायित्वानि इत्यादिषु विस्तृतः विचारः कृतः। प्रस्तावित-व्यवस्थायाः अनुसारं एनटीपीसी हाइड्रोजन-उत्पादन-आपूर्ति-अवसंरचनायाः विकासं तथा संचालनं करिष्यति, ग्रिडको विद्युत्-आपूर्तिं तथा सम्बद्ध-सब्सिडी प्रदास्यति, क्रुट संस्थायाः बस-संचालनं तथा सार्वजनिक-परिवहन-सेवाः प्रबन्धयिष्यति।
सभायां परियोजनायाः वित्तीय-एवं-परिचालन-प्रभावानां विस्तृतं मूल्यांकनं कृतम्। क्रुट-संस्थया परिचालन-व्ययः, राजस्व-विभाजनं, सुनिश्चित-किलोमीटर-संचालनं तथा जोखिम-वितरणं इत्यादिषु विषयेषु चर्चा कृता, यत्र विस्तृतं विचार-विमर्शः अभवत्। अधिकारिभिः उक्तं यत् एषा परियोजना तकनीकी-दृष्ट्या अग्रगण्यः प्रयासः अस्ति, किन्तु दीर्घकालिक-स्थिरतायै संतुलित-व्यावहारिक-नमूनाया: आवश्यकता अस्ति।
परियोजनायाः प्रारम्भिक-संचालनाय भुवनेश्वर–कटक–खोरधा–पुरी–कोणार्क-मार्गस्य प्राथमिकता प्रस्ताविता, येन परिचालन-व्यवहार्यता सुनिश्चिता भवेत् तथा हाइड्रोजन-आधारित-सार्वजनिक-परिवहनस्य उपयोगिता प्रभावी रूपेण प्रदर्श्येत।
सभायां भूमि-आवंटनं, नियामक-अनुमतयः, वायबिलिटी-गैप-फंडिंग तथा विविध-संस्थानां समन्वयः इत्यादयः विषयाः अपि समीक्षिताः।
उषा-पाढ़ी उक्तवती यत् ग्रीन-हाइड्रोजन-मोबिलिटी-परियोजना ओडिशां अग्रिम-वंश-स्वच्छ-परिवहन-समाधान-स्वीकारण-प्रधान-राज्येषु अन्तर्भावयितुं शक्नोति। सा सुदृढ-एवं-विस्तारयोग्य-हाइड्रोजन-इकोसिस्टम-विकासस्य आवश्यकता प्रति बलं दत्तवती, यः सम्पूर्ण-देशे सतत-सार्वजनिक-परिवहनस्य आदर्शः भवितुं शक्नोति।
सा सर्वेभ्यः सम्बद्धेभ्यः संस्थाभ्यः निर्देशितवती यत् ते तकनीकी, वित्तीय तथा नियामक-विषयाणां शीघ्र-समाधानं कृत्वा समन्वितरूपेण कार्यं कुर्वन्तु। अपि च परियोजनायाः समयबद्ध-क्रियान्वयनं, पारदर्शिता, उत्तरदायित्वं तथा दीर्घकालिक-परिचालन-स्थिरता सुनिश्चिता भवेत् इति सा बलं दत्तवती।
सभायां प्रभावी-क्रियान्वयनाय तथा विभिन्न-संस्थानां समन्वयाय एकम् उपयुक्तं निरीक्षण-एवं-समन्वय-तन्त्रं स्थापयितव्यम् इति अपि चर्चा कृता
सभायां क्रुट-संस्थायाः प्रबन्ध-निदेशकः मोहम्मद-सिद्दीक-आलमः, एनटीपीसी, ग्रिडको, आईपीआईसीओएल तथा आवास-एवं-नगर-विकास-विभागस्य वरिष्ठाः अधिकारिणः च सहभागं कृतवन्तः।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan