भोपालम्, 07 जूनमासः (हि.स.)। मध्यप्रदेशात् राज्यसभायाः रिक्तीभवन्तीनां तिसॄणां स्थानानां पूर्त्यर्थं द्विवार्षिकनिर्वाचनसम्बद्धा राजनैतिकचञ्चलता निरन्तरं प्रवर्तते। मध्यप्रदेशविधानसभायां विधायकानां सङ्ख्यायाः आधारेण राज्यसभायाः द्वयोः स्थानयोः भारतीयजनतापक्षस्य एकस्य स्थाने च काङ्ग्रेसपक्षस्य विजयः सुनिश्चितः अस्ति, किन्तु मुख्यमन्त्रिणः सङ्केतेभ्यः ज्ञायते यत् भारतीयजनतापक्षस्य दृष्टिः तृतीयस्थाने अपि अस्ति, यद्यपि पक्षाध्यक्षः तस्य निषेधं करोति। अनेन राजनैतिकवृत्तेषु नवीनं कौतूहलम् उत्पन्नम् अस्ति।

वास्तवतः मध्यप्रदेशविधानसभायां सम्प्रति २२८ सदस्याः मतदानस्य पात्राः सन्ति। राज्यसभायाः एकस्य स्थानस्य विजयार्थं ५८ मतानां आवश्यकता अस्ति। भारतीयजनतापक्षस्य समीपे १६४ विधायकाः सन्ति, यदा काङ्ग्रेसपक्षस्य समीपे ६३ विधायकाः सन्ति। द्वयोः स्थानयोः स्वीयप्रत्याशिनौ विजयी कृत्वा भारतीयजनतापक्षस्य समीपे प्रायः ४८ मतानि अवशिष्यन्ते। एवं सति तृतीयस्थानस्य विजयार्थं तस्मै अतिरिक्तानि १० मतानि आवश्यकानि भविष्यन्ति। एतदेव कारणम् अस्ति यत् काङ्ग्रेसपक्षे मतपरिवर्तनस्य आशङ्का तथा भारतीयजनतापक्षस्य सम्भाव्यरणनीतेः विषये चर्चाः तीव्राः अभवन्।

यद्यपि भारतीयजनतापक्षेण अद्यापि केवलौ द्वौ प्रत्याशिनौ एव निर्वाचनक्षेत्रे स्थापितौ स्तः। पक्षस्य राष्ट्रियमहासचिवः तरुण चुग तथा प्रदेशमन्त्री रजनीश अग्रवाल गतदिने शनिवासरे एव स्वनामाङ्कनपत्राणि समर्पितवन्तौ। अपरतः काङ्ग्रेसपक्षेण मीनाक्षी नटराजन प्रत्याशिनी घोषिता अथ पक्षेण एतत् प्रतिपादितं यत् सम्पूर्णः पक्षः तस्याः समर्थनं करोति। अस्मिन्नन्तरे भारतीयजनतापक्षस्य पक्षतः दावः कृतः यत् पक्षः पूर्णतया सुदृढस्थितौ अस्ति तथा यदि तृतीयः प्रत्याशी अपि स्थापितः भवेत् तर्हि तस्य विजयः सुनिश्चितः भविष्यति।

भारतीयजनतापक्षस्य संगठनपक्षतः यद्यपि अद्यापि तृतीयप्रत्याशिविषये काचित् आधिकारिकघोषणा न कृता, तथापि मुख्यमन्त्रिणः मोहन यादवस्य एकेन वक्तव्येन तृतीयस्थानविषये राजनैतिककल्पनाः तीव्राः जाताः। वास्तवतः मुख्यमन्त्री शनिवासरे इन्दौरनगरम् आगच्छत्। तत्र सायंकाले पत्रकारैः राज्यसभायाः तृतीयस्थानविषये प्रश्नः कृतः चेत् सः स्मितपूर्वकम् उक्तवान् यत् तृतीयं स्थानम् आगच्छति न चेत् कुत्र गमिष्यति। एतदतिरिक्तं शनिवासरस्य रात्रौ मुख्यमन्त्रिणः निवासस्थाने सम्पन्नायां भारतीयजनतापक्षस्य विधायकदलस्य उपवेशने सर्वेभ्यः विधायकेभ्यः ८ जूनपर्यन्तं भोपालनगरं न त्यक्तव्यम् इति निर्देशः दत्तः। अनेन अपि राजनैतिककल्पनाभ्यः अधिकं बलं प्राप्तम्।

किन्तु एतासां कल्पनानां मध्ये भारतीयजनतापक्षस्य प्रदेशाध्यक्षः हेमन्त खण्डेलवाल स्पष्टतया उक्तवान् यत् तृतीयस्थाने प्रत्याशिनः स्थापनविषये पक्षस्य काचित् रणनीतिः नास्ति। तेन उक्तं यत् भारतीयजनतापक्षस्य समीपे द्वयोः स्थानयोः पर्याप्ताः विधायकाः सन्ति तथा काङ्ग्रेसपक्षस्य समीपे अपि स्वप्रत्याशिनः विजयार्थं पर्याप्ता सङ्ख्या अस्ति। तेन उक्तं यत् तृतीयस्थानविषये न कश्चन निर्णयः कृतः न च अस्मिन् विषये कश्चित् विचारः कृतः। पक्षस्य पक्षतः अपि तादृशः कश्चन निर्देशः न प्राप्तः।

राज्यसभानिर्वाचनार्थं नामाङ्कनपत्रसमर्पणस्य अन्तिमतिथिः ८ जून अस्ति। मन्यते यत् नामाङ्कनस्य अन्तिमदिवसपर्यन्तं राजनैतिकसमीकरणानि परिवर्तितुं शक्नुवन्ति। तृतीयस्थानविषये पृष्ठभूमौ राजनैतिकव्यवस्था पूर्णतया विन्यस्ता अस्ति। अतः ८ जूनपर्यन्तं तृतीयराज्यसभास्थानविषये कौतूहलस्य स्थितिः अवश्यमेव स्थास्यति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani