Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
प्रयागराजनगरम्, ०८ जूनमासः (हि.स.)।हरित-उर्वरकं प्राकृतिका अल्पव्यय-युक्ता च पद्धतिः अस्ति, यया मृत्तिकायाः उर्वरता वर्धते, जैविक-कार्बन-इत्यस्य मात्रा अभिवर्धते तथा च रासायनिक-उर्वरकाणां उपरि निर्भरता न्यूनीभवति। अस्य प्रयोगेण कृषकाणां आर्थिक-आयः अपि वर्धिष्यते इति कृषि-विज्ञान-केन्द्रे प्रयागराजे सुआट्स-संस्थायाः कृषि-वैज्ञानिकः डॉ. निमिषा नटराजन सोमवासरे अवदत्।
सा उक्तवती यत् “खेत बचाओ अभियान”-कार्यक्रमस्य अन्तर्गतं कृषकाणां व्हाट्सऐप-समूहैः जनजागरणं क्रियते। एषः कार्यक्रमः देशव्यापीरूपेण कृषि-विज्ञान-केन्द्रैः सञ्चालितः अस्ति।
सा ढैँचा-तथा सनई-इत्यादीनां हरित-उर्वरक-सस्यानां वैज्ञानिक-उपयोगं विस्तरेण व्याख्यातवती, येन भूमेः उर्वरा-शक्तिः सुदृढा भवति।
अवसरे कृषि-विज्ञान-केन्द्रस्य वैज्ञानिकः डॉ.सुबोधयादव: अपि अवदत् यत् विभिन्न-ग्रामेषु आयोजितैः कार्यक्रमैः, प्रशिक्षणैः तथा कृषक-गोष्ठीभिः माध्यमेन ९५६ कृषकाः हरित-उर्वरकस्य लाभैः अवगताः कृताः।
सः उक्तवान् यत् ढैँचा-सनई-इत्यादीनि सस्यानि ४५–६० दिवसेषु सज्जितानि भवन्ति, तानि भूमौ पतितानि सन्ति चेत् मृत्तिकायां जैविक-पदार्थानां, नाइट्रोजन-इत्यस्य तथा सूक्ष्म-पोषक-तत्त्वानां उपलब्धिः वर्धते।
वैज्ञानिकैः उक्तं यत् हरित-उर्वरकस्य प्रयोगेण मृत्तिकायाः संरचना सम्यक् भवति, जल-धारण-क्षमता वर्धते, सूक्ष्मजीवक्रियाशीलता वर्धते, तथा उत्पादन-व्ययः न्यूनीभवति। एषा पद्धतिः पर्यावरण-संरक्षणाय सतत-कृषेः विकासाय च महत्वपूर्णं योगदानं ददाति।
कृषि-विज्ञान-केन्द्रस्य वैज्ञानिकैः कृषकाः आहूय खारीफ-सस्य-पूर्वं हरित-उर्वरकस्य उपयोगं कर्तुं प्रेरिताः, येन भूमिः अधिका उपजाऊ भवेत्, उत्पादनं वर्धेत तथा कृषकाणां आयः अपि संवर्धेत।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan