नवदिल्ली, 09 जूनमासः (हि.स.)।

दिल्लीनगरस्य समाजकल्याणमन्त्री रविन्द्रइन्द्राजसिंहः मङ्गलवासरे भगवान् बिरसामुण्डस्य पुण्यतिथौ तस्मै भावपूर्णां श्रद्धाञ्जलिम् अर्पितवान्। सः अवदत् यत् भगवान् बिरसामुण्डः ब्रिटिशशासनस्य, सामाजिकान्यायस्य तथा शोषणस्य विरुद्धं संघर्षं कुर्वन् जनजातीयसमाजाय स्वाभिमानस्य, संगठनस्य तथा अधिकाराणां शक्तेः परिचयं कारितवान्। तेन जनजातीयसमुदायाः स्वस्य सांस्कृतिकपरिचयस्य, परम्पराणां तथा भूम्यधिकाराणां संरक्षणार्थं जागरूकाः कृताः। अल्पायुषि एव तेन यत् साहसं, नेतृत्वं तथा राष्ट्रभक्तिः प्रदर्शिता, सा अद्यापि देशवासिनां कृते प्रेरणास्रोतः अस्ति।

मन्त्रिणा विज्ञप्तिः प्रकाशिताऽभवत् यस्यां उक्तं यत् भगवान् बिरसामुण्डः केवलं स्वातन्त्र्यसैनिकः नासीत्, अपितु सामाजिकचेतनायाः, सांस्कृतिकास्मितायाः तथा जनजातीयस्वाभिमानस्य प्रतीकः आसीत्। तस्य जीवनम् एतस्य प्रमाणम् अस्ति यत् दृढसंकल्पेन जनसेवाभावनया च समाजे व्यापकः परिवर्तनः आनीयते।

सः अवदत् यत् प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदिनः नेतृत्वे भारतसर्वकारेण भगवान् बिरसामुण्डस्य तथा अन्येषां जनजातीयस्वातन्त्र्यसैनिकानां योगदानाय राष्ट्रीयस्तरे सम्मानं प्रदातुं बह्व्यः महत्त्वपूर्णाः पहलाः कृताः। भगवान् बिरसामुण्डस्य जयन्ती प्रतिवर्षं जनजातीयगौरवदिवसः इति रूपेण आचर्यते, येन देशस्य युवसंतत्यै जनजातीयनायकानां संघर्षस्य, बलिदानस्य तथा राष्ट्रनिर्माणे तेषां योगदानस्य परिचयः प्राप्तुं अवसरः लभ्यते।

सः अवदत् यत् भगवान् बिरसामुण्डस्य शतपञ्चाशत्तमजयन्त्याः अवसरे आयोजितेन जनजातीयगौरववर्षेण देशव्यापि जनजातीयइतिहासस्य, संस्कृतेः तथा स्वातन्त्र्यआन्दोलने जनजातीयसमुदायानां भूमिकायाः व्यापकं प्रकाशनं कृतम्। एतदतिरिक्तं जनजातीयस्वातन्त्र्यसैनिकसंग्रहालयानां स्थापना, राञ्चीनगरे भगवान् बिरसामुण्डजनजातीयस्वातन्त्र्यसैनिकसंग्रहालयस्य विकासः तथा आदिसंस्कृतिः एवं आदिवाणी इत्यादीनां प्रयत्नानां माध्यमेन जनजातीयविरासतायाः संरक्षणं प्रोत्साहनं च क्रियमाणम् अस्ति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani