वीबीजी रामजी योजनायाः अन्तर्गतं प्रत्येकस्मिन् जनपदे रोजगारसृजनस्य जलसंरक्षणस्य हरितविकासस्य च कार्याणि तीव्रगत्या प्रवर्तन्ते। एमसीबी जनपदे मन्त्री श्यामबिहारी जायसवालः मोरग्राम मम जलम् अभियानस्य एकः वृक्षः मातुः नाम्ना इति कार्यक्रमस्य च शुभारम्भम् अकरोत्।

रायपुरम्, जुलाईमासस्य द्वादशः दिवसः। मुख्यमन्त्रिणः विष्णुदेवसायस्य नेतृत्वे उपमुख्यमन्त्रिणः पंचायतग्रामीणविकासमन्त्रिणः विजयशर्मणः मार्गदर्शनेन विकसितभारत गारण्टी फोर रोजगार एण्ड आजीविका मिशन ग्रामीणस्य अन्तर्गतं सम्पूर्णे राज्ये रोजगारसृजनस्य जलसंरक्षणस्य प्राकृतिकसंसाधनप्रबन्धनस्य हरितविकासस्य च कार्याणि व्यापकवेगेन प्रवर्तन्ते। मोरग्राम मम जलम् अभियानस्य माध्यमेन राज्यसर्वकारः जलसंरक्षणं जनान्दोलनरूपेण स्थापयति। अस्य अभियानस्य अन्तर्गतं सम्पूर्णे प्रदेशे लक्षाधिकमानवदिवसरोजगारस्य सृजनं जातम्। तेन सह जलसंरक्षणसंरचनानां निर्माणेन भूजलसंवर्धनदिशि प्रभाविकर्माणि अपि क्रियन्ते।

एतस्यैव क्रमस्य अन्तर्गतं मनेन्द्रगढ चिरमिरी भरतपुर एमसीबी जनपदस्य खडगवां जनपदपञ्चायतस्य बरदरग्रामपञ्चायत्यां जनसम्मेलनस्य एकः वृक्षः मातुः नाम्ना इति वृहद्वृक्षारोपणकार्यक्रमस्य मोरग्राम मम जलम् जनभागीदारीकार्यक्रमस्य च आयोजनम् अभवत्।

कार्यक्रमस्य मुख्यातिथिः लोकस्वास्थ्यपरिवारकल्याणचिकित्साशिक्षामन्त्री तथा मनेन्द्रगढविधानसभाक्षेत्रस्य विधायकः श्यामबिहारी जायसवालः वृक्षारोपणं कृत्वा कार्यक्रमस्य शुभारम्भम् अकरोत्। तेन स्वहस्तेन कन्टूर ट्रेञ्च खननकार्यं कृत्वा जलसंरक्षणस्य सन्देशः प्रदत्तः। सः उक्तवान् यत् जलसंरक्षणं केवलम् अद्यतनावश्यकता नास्ति अपितु आगामिसन्ततेः सुरक्षितभविष्यस्य महती उत्तरदायित्वम् अस्ति। तेन ग्रामवासिनः अधिकाधिकजनभागीदाऱ्या सह जलसंरक्षणवृक्षारोपणाभियानं जनान्दोलनरूपेण विकसितुं आहूताः।

बरदरग्रामपञ्चायत्यां द्विपञ्चाशदेकडपरिमिते क्षेत्रे समेकितजलसंरक्षणहरितविकासप्रतिरूपस्य विकासः क्रियते। अस्य अन्तर्गतं त्रिंशदेकडपरिमिते क्षेत्रे कन्टूर ट्रेञ्च तथा अन्यैः जलसंरक्षणकार्यैः वर्षाजलसंग्रहणस्य भूजलसंवर्धनस्य च व्यवस्था निर्मिता अस्ति। द्वाविंशदेकडपरिमिते क्षेत्रे प्रायः द्विसहस्रफलवृक्षाणाम् अन्येषां च पादपानां रोपणम् आरब्धम् अस्ति। जलसंरक्षणहरितविकासयोः एतत् प्रतिरूपं ग्रामीणक्षेत्रेषु प्राकृतिकसंसाधनानां सततप्रबन्धनस्य उत्कृष्टम् उदाहरणं भविष्यति।

मोरग्राम मम जलम् अभियानस्य अन्तर्गतं सम्पन्नैः कार्यैः अस्मिन् क्षेत्रे प्रायः द्विशतलक्षलीटरपरिमिता भूजलपुनर्भरणक्षमता विकसिताभवत्। अनेन भविष्ये सिंचनव्यवस्था पेयजलोपलब्धिः कृष्युत्पादकता पर्यावरणसंरक्षणं च दीर्घकालिकलाभं प्राप्स्यन्ति।

उल्लेखनीयं यत् राज्यसर्वकारेण वीबीजी रामजी योजनायाः माध्यमेन प्रदेशस्य सर्वेषु जनपदेषु जलसंरक्षणस्य वृक्षारोपणस्य प्राकृतिकसंसाधनप्रबन्धनस्य ग्रामीणाधारसंरचनानिर्माणस्य आजीविकासंवर्धनस्य च कार्याणि प्राधान्येन सञ्चाल्यन्ते। सर्वकारस्य उद्देश्यं जनभागीदाऱ्या प्रत्येकां ग्रामपञ्चायतं जलसुरक्षितां हरितां आत्मनिर्भरां च कर्तुम् अस्ति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani