डरबननगरम्, १५ जुलाईमासः (हि.स.)। आध्यात्मिक-सांस्कृतिक-संस्था चिन्मय-अभियानेन स्वस्य पञ्चसप्ततितम-वर्षग्रन्थे: उपलक्ष्ये दक्षिण-अफ्रीका-देशस्य डरबन-नगरस्थिते चैट्सवर्थ-क्रीडाङ्गणे ‘मैन-टू-हनुमान’ इति कार्यक्रमस्य अन्तर्गतं विशालः हनुमान-चालीसा-पाठः आयोजितः। अस्मिन् कार्यक्रमे १७,००० अधिकैः श्रद्धालुभिः सप्तविंशतिवारं सामूहिकरूपेण हनुमान-चालीसा-पाठः कृतः। अनेन समष्टिरूपेण ४.५ लक्षाधिकाः पाठाः सम्पन्नाः। पाठानन्तरं भगवते हनूमते आटा-घृत-शर्कराभिः निर्मितः पारम्परिकः ‘रोट्’ इति नैवेद्यः सर्वेभ्यः भक्तेभ्यः प्रसादरूपेण वितरितः।

अयं कार्यक्रमः चिन्मय-मिशन-साउथ-अफ्रीका-संस्थया चिन्मय-आन्दोलनस्य पञ्चसप्ततिवर्ष-पूर्त्युपलक्ष्ये आयोजितस्य वैश्विक-‘चिन्मय-अमृत-महोत्सवस्य’ अङ्गरूपेण सम्पन्नः। समग्रं क्रीडाङ्गणं केसरिय-वर्णेन, भक्त्या, ऐक्येन च परिपूर्णम् अभवत्। अयं केवलं धार्मिक-सम्मेलनं नासीत्, अपितु भक्ति-ऐक्य-सेवा-सांस्कृतिक-गौरवस्य भव्यः उत्सवः अभवत्। यदा १७,००० अधिकाः भक्ताः केसरिया-ध्वजान् धारयन्तः एकस्वरेण हनुमान-चालीसां अपठन्, तदा चिन्मय-मिशनेन अफ्रीका-इतिहासे सनातन-धर्मस्य वैश्विक-चर्चायां स्मरणीयः क्षणः निर्मितः।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र-मोदी स्वस्य सन्देशे अवदत् यत् दक्षिण-अफ्रीकायां चिन्मय-मिशनस्य अमृत-महोत्सवस्य आयोजनं ज्ञात्वा सः अत्यन्तं प्रहृष्टः अभवत्। अयं ऐतिहासिकः महोत्सवः चिन्मय-मिशनस्य शाश्वत-आध्यात्मिक-परम्परायाः संरक्षणार्थं सार्ध-सप्त-दशकानां समर्पित-सेवायाः प्रतीकः अस्ति। एषः अवसरः दक्षिण-अफ्रीकायां भारतीय-समुदायस्य आध्यात्मिक-सांस्कृतिक-यात्रायाः महत्त्वपूर्णः मीलस्तम्भः अस्ति। ‘चण्ट्-डरबन, शान्त-डरबन’ इति महोत्सवस्य विषयः भक्तेः शक्त्या सामूहिक-सौहार्दस्य संवर्धनस्य भावनां प्रतिपादयति। सहस्रशः भक्तानां सामूहिकः हनुमान-चालीसा-पाठः सामूहिक-आध्यात्मिक-साधनायाः प्रतीकः अस्ति, यः प्रार्थनया भक्त्या च व्यक्तिगत-परिवर्तनस्य माध्यमेन अधिक-शान्त-करुणामय-विश्वस्य निर्माणे विश्वासं दृढीकरोति।

मोदी उक्तवान् यत् अयं महोत्सवः दक्षिण-अफ्रीकायाः सामाजिक-सांस्कृतिक-आर्थिक-जीवने भारतीय-प्रवासीजनानां अमूल्य-योगदानस्य अपि उत्सवः अस्ति। भारतस्य समृद्ध-परम्पराणां मूल्य-परम्पराणां च संरक्षणे संवर्धने च तेषां योगदानम् अत्यन्तं प्रशंसनीयम्। सामुदायिक-सेवा, शिक्षा तथा सांस्कृतिक-कार्यक्रमेषु स्वीय-समर्पणेन प्रवासी-भारतीयाः भारत-दक्षिण-अफ्रीकयोः मध्ये सजीवं सेतुरूपेण कार्यं कृतवन्तः, येन उभयदेशयोः मैत्री-सहभाग-परम्परायाश्च सम्बन्धाः अधिकं दृढाः अभवन्।

सहस्रशः भक्ताः क्वाज़ुलु-नटाल-प्रदेशात् समीपवर्तिभ्यः प्रान्तेभ्यश्च अशीत्यधिकाभिः बसयानैः कार्यक्रम-स्थलं प्राप्तवन्तः। अन्यैः स्वयमागतेभिः सह ते तस्मिन् आध्यात्मिक-अनुभवे सहभागीन: अभवन्, यं बहवः जीवने एकवारमेव लभ्यमानम् अनुभवम् इति अवदन्।

भजन-सम्राट् अनूप-जलोटा तथा प्रसिद्धा गायिका-अभिनेत्री अनुजा-सहाय स्वगायनेन समग्रं क्रीडाङ्गणम् आस्थायाः सजीव-मन्दिरं कृतवन्तौ। तयोः नेतृत्वे सामूहिक-मन्त्र-उच्चारणेन अद्भुतं भक्तिमयं वातावरणम् अभवत्। सहस्रशः स्वराः एकीभूय प्रत्येकं श्लोकं श्रद्धया उत्साहेन च अगायन्, येन समग्रं क्रीडाङ्गणम् आस्थायाः सजीव-मन्दिरम् अभवत्।

सभां सम्बोधयन् अनूप-जलोटा चिन्मय-मिशनस्य पञ्चसप्ततिवर्षीयां वैश्विकाम् आध्यात्मिक-शैक्षिक-सेवां प्रशशंस। सः अवदत् यत् २०२६ तमे वर्षे दक्षिण-अफ्रीकायां स्वामी-अभेदानन्दस्य आध्यात्मिक-सेवायाः विंशतिवर्ष-पूर्तिः भविष्यति, येन सः अफ्रीका-खण्डे दीर्घकालं सेवां कृतवान् हिन्दू-सन्न्यासी अभवत्। भारतीय-मूलैः सह बहुवंशानां पुनः सम्बन्ध-स्थापने तथा दक्षिण-अफ्रीकायां आध्यात्मिक-सांस्कृतिक-पुनर्जागरणस्य नेतृत्वे तस्य असाधारणं योगदानं सः प्रशशंस। उपस्थितैः दीर्घ-करताडनैः तस्य अभिनन्दनम् अभवत्।

स्वामी-अभेदानन्द-सरस्वत्याः भाषणेन वातावरणं अधिकं भावपूर्णम् अभवत्। तेन दक्षिण-अफ्रीकायां आध्यात्मिक-सेवायाः विंशतिवर्ष-पूर्तेः उल्लेखः कृतः। सः भक्तान् स्वस्य आध्यात्मिक-परिचयेन दृढतया सम्बद्धान् भवितुं, सौहार्दं सेवां च स्वीकर्तुं, गर्वेण स्वधर्मं स्वीकर्तुं च प्रेरितवान्। तेन उक्तम्— “अहं गर्वितः हिन्दू अस्मि।” अस्य घोषणायाः अनन्तरं समग्रं क्रीडाङ्गणं त्रिवारं तस्यैव घोषेण प्रतिध्वनितम्।

कार्यक्रमकाले प्रत्येकं भक्तः भगवत: हनूमतः चित्रं तथा “अहं गर्वितः हिन्दू अस्मि” इति लिखितं केसरिया-ध्वजं धारयन् स्थितः आसीत्। यदा स्वामी-अभेदानन्दः स्वयं ध्वजं अनयत्, तदा सहस्रशः भक्ताः अपि तदेव अकुर्वन्।

कार्यक्रमे क्वाज़ुलु-नटाल-प्रदेशस्य प्रीमियर थामीन्तुली अपि उपस्थितः आसीत्। सः उत्साहपूर्वकं समारोहे सहभागं कृत्वा भक्तैः सह केसरिया-ध्वजं अनययत् तथा हनुमान-चालीसा-पुस्तिकया सह पाठं गायनं च कर्तुं प्रयतितवान्। तेन चिन्मय-मिशन-वर्ल्डवाइड-संस्थायै पञ्चसप्ततिवर्षीय-समर्पित-सेवापूर्त्यर्थं शुभाशंसाः प्रदत्ताः।

प्रायः पक्षकालपर्यन्तं चिन्मय-मिशन-दक्षिण-अफ्रीकायाः स्वयंसेवकाः विविध-मन्दिराणां सामुदायिक-संस्थानानां सदस्यैः सह चिन्मय-अन्नपूर्णा-आश्रमस्य महतीं पाकशालां प्रति प्रतिदिनं सेवाम् अकुर्वन्। तैः भगवते हनूमते चूर्ण-घृत-शर्कराभिः निर्मितः पारम्परिकः ‘रोट’ इति पवित्र-नैवेद्यं सज्जीकृतम्। कार्यक्रमे सः महाभोगरूपेण समर्पितं, ततः परं सर्वेभ्यः भक्तेभ्यः प्रसादरूपेण वितरितम्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan