Enter your Email Address to subscribe to our newsletters

गोपेश्वरम्, 16 जुलाईमासः (हि.स.)। उर्गम-उपत्यकायाः सघन-वनेषु स्थितस्य प्रसिद्धस्य फुलानारायण-मन्दिरस्य द्वाराणि श्रावण-संक्रान्तेः शुभ-अवसरे गुरुवासरे वैदिक-जप-धार्मिक-विधिना भक्तानां कृते उद्घाटितानि। अस्य मन्दिरस्य अत्यन्तं विशिष्टा परम्परा अस्ति यत् भगवतः नारायणस्य पूजा स्त्रीपुरुषपुरोहितैः संयुक्तरूपेण क्रियते ।
पञ्चमकेदारकल्पेश्वरमहादेवस्य शिखरभागे स्थितस्य चतुर्भुजनारायणमन्दिरस्य उत्पत्तिः शङ्कुमार्गात् बद्रीनाथधामस्य इति मन्यते । तस्मिन् समये तीर्थयात्रिकाः प्रथमं ध्यानबद्री, फुलानारायणयोः दर्शनं कुर्वन्ति स्म, बद्रीनाथधाम्नो रावलः अपि अत्र नारायणभगवतः पूजां कृत्वा प्रवर्तते स्म । लोकप्रत्ययानुसारम् एतत् स्थानम् अस्ति यत्र देवी दुर्गा त्रिशिरः राक्षसं कश्यपं मारितवती । तस्य त्रीणि शिरः भिन्नस्थानेषु स्थापितानि आसन् : एकं जोशिमथस्य दुर्गामन्दिरे, द्वितीयं सिस्वा ठेलायां, तृतीयं च उर्गम उपत्यकायाः घण्टकर्णमन्दिरे
अस्मिन् वर्षे भेन्टाग्रामस्य आशीषपंवारः मुख्यपुरोहितरूपेण कार्यं करिष्यति, आनन्दीदेवी महिलापुरोहितरूपेण (फुल्यान्) कार्यं करिष्यति। श्रावणसंक्रान्तितः नवमीतिथिपर्यन्तं नन्दाष्टमीपरदिने भक्तानां कृते मन्दिरद्वाराणि उद्घाटितानि भविष्यन्ति। समापनदिने हवनपूजायाः अनन्तरं शिशिरस्य ऋतुस्य कृते द्वाराणि पिधायन्ते। मन्दिरे नित्यं स्नानं, बालभोगं, राजभोजं च भवति, सायंकालस्य आरतीयां तु दुग्धविशेषं भवति । सत्तु-क्षीर-घृत-घृत-प्रसादानां अत्र विशेषं महत्त्वं वर्तते । भगवान् नारायणेन सह क्षेत्रपाल घण्टाकर्ण, भूमियाल जाख देवता, नन्द-सुनन्द, वन्देवी च पूज्यन्ते ।
द्वारस्य उद्घाटने बहुसंख्याकाः भक्ताः उपस्थिताः आसन् । नारायणमित्रसमूहः, मेलासमितिः, भर्की, भेन्टा, ग्वाना, आरोसी, पिल्खी ग्रामेभ्यः ग्रामजनाः च सुन्दरं मन्दिरस्य अलङ्कारं कृतवन्तः । भार्की-नगरस्य पञ्चनामदेवता-मन्दिरात् पारम्परिक-पालकीं, पूजा-सामग्री च गृहीत्वा भक्ताः मन्दिरं प्राप्तवन्तः । अस्मिन् काले नवनियुक्तायाः महिलापुरोहिताय पुष्पाणि, घृतपात्रं च, पुरुषपुरोहिताय घण्टां, चिमटं च प्रदत्तं भवति स्म ।
अवसरेऽस्मिन् भारकी चंद्रमोहन सिंहः के प्रमुख दुर्लभ सिंह रावतः, पंचनाम देवता अब्बल सिंह पंवारः के पुजारी लक्ष्मण सिंह नेगी, आचार्य मनोहर प्रसाद सेमवालो, रघुवीर चौहानो, लक्ष्मण सिंह पंवारो, बलवंत सिंह नेगी, नंद सिंह नेगी, दीपा देवी, आशुतोष नेगी, जितेन्द्र पंवारः आदयः उपस्थिताः आसन् |
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani