-नोएडायां विकसितं भविष्यति देशस्य सर्वतो महत्रोबोटिक्स एवं एडवांस्ड मैन्युफैक्चरिंग इत्येतत् केंद्रं, 'प्रगति' परियोजनायै मेलिष्यति गतिः

लखनऊ, 16 जुलाईमासः (हि.स.)। मुख्यमन्त्रिणा योगिना आदित्यनाथेन उत्तरप्रदेशं रोबोटिक्स, आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स, क्वाण्टम कम्प्यूटिङ्ग, सेमीकण्डक्टर तथा अन्यासाम् उद्भवमानप्रौद्योगिकीनां राष्ट्रियनेतृत्वकर्तारं कर्तुं व्यापककार्ययोजना निर्मातुं निर्देशाः प्रदत्ताः

गुरुवासरे सूचनाप्रौद्योगिकी तथा इलेक्ट्रॉनिक्सविभागस्य समीक्षोपवेशने सः अवदत् यत् नोएडानगरे विकसितव्यः प्रगति अर्थात् पार्क फॉर रोबोटिक्स, आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स, जीपीयू क्लस्टर्स एण्ड एडवान्स्ड टेक्निकल इनोवेशन इति परियोजना प्रदेशाय विश्वस्तरीयं रोबोटिक्स तथा उन्नतविनिर्माणस्य आधारं प्रदास्यति। लखनऊ तथा नोएडायां स्थापितव्यौ यू हब अनुसन्धाने, नवोन्मेषे, स्टार्टअपेषु, उद्योगेषु, निवेशकेषु तथा शिक्षणसंस्थासु एकस्मिन् मञ्चे संयोजनं विधास्यतः तथा डीप टेक नवोन्मेषस्य प्रमुखकेन्द्ररूपेण विकसितौ भविष्यतः।

मुख्यमन्त्री अवदत् यत् उत्तरप्रदेशः केवलं नवीनप्रौद्योगिकीनाम् उपभोक्ता न भवेत्, अपितु अनुसन्धानस्य, नवोन्मेषस्य तथा उच्चप्रौद्योगिकीआधारितविनिर्माणस्य वैश्विककेन्द्ररूपेण विकसितः क्रियताम्। तेन उक्तं यत् आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स तथा रोबोटिक्स आगामिऔद्योगिकक्रान्तेः प्रमुखाधारौ स्तः। अतः एकस्मिन् पक्षे विश्वस्तरीया विनिर्माणावसंरचना विकसितव्या, अपरस्मिन् पक्षे अनुसन्धानं, नवोन्मेषं तथा उद्यमितां प्रोत्साहयन् सुदृढः डीप टेक पारिस्थितिकतन्त्रः निर्मातव्यः। उद्योगानां, शिक्षणसंस्थानानां, अनुसन्धानसंस्थानानां, स्टार्टअपानां, निवेशकानां तथा प्रौद्योगिकीविशेषज्ञानां मध्ये प्रभावीसमन्वयः स्थापनीयः, येन नवीनाः प्रौद्योगिकयः शीघ्रतया प्रयोगशालाभ्यः उद्योगक्षेत्रं प्रति गन्तुं शक्नुयुः तथा उत्तरप्रदेशः वैश्विकप्रौद्योगिकीनिवेशस्य प्रमुखकेन्द्ररूपेण प्रतिष्ठां प्राप्नुयात्।

उपवेशने निवेदितं यत् एतदेव ध्येयं पुरस्कृत्य नोएडानगरे प्रायः पञ्चसप्ततिहेक्टेयरपरिमिते क्षेत्रे प्रगति अर्थात् पार्क फॉर रोबोटिक्स, आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स, जीपीयू क्लस्टर्स एण्ड एडवान्स्ड टेक्निकल इनोवेशन इति परियोजना विकसितव्या। एषः भारतस्य प्रथमः एकीकृतः रोबोटिक्स तथा उन्नतविनिर्माणक्लस्टरः भविष्यति। अत्र रोबोटिक्सपरीक्षणप्रमाणीकरणकेन्द्रं, शीघ्रप्रोटोटाइपविकासनिर्माणसुविधा, एआई कम्प्यूट अवसंरचना, मोशन कैप्चर प्रयोगशाला, फिजिकल एआई डाटा केन्द्रम्, स्टार्टअप संवर्धनकेन्द्रम् तथा सहकार्यस्थानादयः अत्याधुनिकसुविधाः विकसिताः भविष्यन्ति। एतेन सह वैश्विकविनिर्माणकम्पनीनां, अवयवनिर्मातॄणाम्, अनुसन्धानविकासकेन्द्राणां तथा विशिष्टसेवाप्रदातॄणां समग्रम् औद्योगिकपारिस्थितिकतन्त्रं विकसितं भविष्यति।

उपवेशने एतदपि निवेदितं यत् इलेक्ट्रॉनिक्सविनिर्माणम्, उत्कृष्टसंयोजकता, जेवरअन्तरराष्ट्रीयविमानपत्तनम्, समर्पितमालवाहकमार्गः, रक्षौद्योगिकगलियारा तथा सुदृढः औद्योगिकशैक्षणिकाधारः इत्यादीनां कारणात् नोएडा एतस्याः परियोजनायाः कृते अत्यन्तम् उपयुक्तं स्थानम् अस्ति। अस्याः परियोजनायाः उद्देश्यं प्रदेशं रोबोटिक्स तथा उच्चप्रौद्योगिकीआधारितविनिर्माणस्य राष्ट्रीयकेन्द्ररूपेण विकसितुं, आयातनिर्भरतां न्यूनीकर्तुं, लक्षाधिकप्रत्यक्षाप्रत्यक्षरोजगारान् सृजितुं तथा आगामिपञ्चवर्षेषु प्रायः द्विसहस्रकोटिरूप्यकाधिकस्य सकलमूल्यसंवर्धनस्य सुनिश्चितीकरणं कर्तुम् अस्ति।

मुख्यमन्त्री प्रस्तावितं यू हब केवलं स्टार्टअपानां कार्यस्थलं न भवेत्, अपितु अनुसन्धानस्य, नवोन्मेषस्य, उद्योगस्य, निवेशस्य, शिक्षणसंस्थानानां तथा प्रतिभानां संयोजकं विश्वस्तरीयम् उत्कृष्टताकेन्द्रं भवेत् इति निर्देशान् अददात्। तेन उक्तं यत् एतादृशः सशक्तः मञ्चः निर्मीयताम्, यत्र अनुसन्धानप्रयोगशालासु विकसितानां प्रौद्योगिकीनां व्यावसायीकरणं भवेत्, नवोन्मेषः निवेशं प्राप्नुयात् तथा युवभ्यः अनुसन्धानात् उद्यमितां प्रति प्रगन्तुं पर्याप्ताः अवसराः लभेरन्। अस्य सञ्चालनं पूर्णतया व्यावसायिकम्, परिणामाभिमुखम् तथा वैश्विकश्रेष्ठमानकानुसारं भवेत्।

उपवेशने निवेदितं यत् वित्तीयवर्षे २०२६ २७ लखनऊ तथा नोएडायां द्वौ यू हब स्थापयितुं शतकोटिरूप्यकाणां प्रावधानं कृतम् अस्ति। भारतीयप्रौद्योगिकीसंस्थानस्य कानपुरशाखायाः निदेशकस्य अध्यक्षतायां गठितया विशेषज्ञसमित्या राष्ट्रियान्ताराष्ट्रियडीप टेक पारिस्थितिकतन्त्रस्य अध्ययनं कृत्वा अस्य अवधारणा, संरचना तथा सञ्चालनप्रतिमानं निर्मितम्। नोएडा यू हब क्वाण्टम कम्प्यूटिङ्ग, सेमीकण्डक्टरडिजाइन, फिजिकल एआई, रोबोटिक्स, रक्षाप्रौद्योगिकी तथा उन्नतजैवप्रौद्योगिक्याः केन्द्ररूपेण विकसितः भविष्यति। लखनऊ यू हबे एप्लाइड एआई, गवटेक, औद्योगिकस्वास्थ्यक्षेत्रयोः एआई समाधानानि, बायोसाइन्स तथा एग्री बायोटेक्नोलॉजी इत्येषु विशेषः केन्द्रितप्रयत्नः भविष्यति। यू हब माध्यमेन प्रदेशे डीप टेक स्टार्टअप-उपक्रमाणां, अनुसन्धानाधारितनवोन्मेषस्य, प्रौद्योगिकीनां व्यावसायीकरणस्य तथा उच्चमूल्यनिवेशस्य नूतना गतिः प्रदास्यते।उपवेशने मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् उत्तरप्रदेशस्य युवभ्यः भविष्यस्य प्रौद्योगिकीनाम् अनुरूपं कौशलप्रशिक्षणं प्रदातुं कालस्य परमावश्यकता वर्तते। आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स, मशीन लर्निङ्ग, साइबरसुरक्षा, क्लाउड कम्प्यूटिङ्ग, सेमीकण्डक्टर, डाटा साइन्स तथा अन्यासाम् उद्भवमानप्रौद्योगिकीनां क्षेत्रेषु विश्वस्तरीयप्रशिक्षणस्य प्रमाणनस्य च व्यवस्था विकसितव्या। उद्योगानाम् अपेक्षानुसारं कौशलविकासकार्यक्रमाः निर्मातव्याः तथा तकनीकीशिक्षा, उच्चशिक्षा, उद्योगक्षेत्रं कौशलविकाससंस्थानानि च मध्ये उत्तमः समन्वयः स्थापनीयः।

आईटी उद्योगस्य विस्तारः टियर २ तथा टियर ३ नगरेष्वपि भवेत्

मुख्यमन्त्री सूचनाप्रौद्योगिकी तथा इलेक्ट्रॉनिक्सविभागाय निर्देशान् अददात् यत् उत्तरप्रदेशं देशस्य अग्रणी आईटी, डिजिटलसेवा तथा नवोन्मेषकेन्द्ररूपेण विकसितुं लक्ष्यं कृत्वा कार्यं क्रियताम्। सूचनाप्रौद्योगिकीनीतिः परिवर्तमानवैश्विकावश्यकतानाम् अनुरूपा अधिका व्यावहारिकी, निवेशकमित्रा तथा रोजगाराभिमुखी क्रियताम्। आईटी उद्योगस्य विस्तारः केवलं गौतमबुद्धनगरं गाजियाबादं च यावत् सीमितः न भवेत्, अपितु टियर २ तथा टियर ३ नगरेष्वपि विस्तारितः भवेत्। एतदर्थम् आधुनिकाः आईटी अधःसंरचनाः विकसिताः क्रियन्ताम् तथा वैश्विकक्षमताकेन्द्राणि, स्टार्टअपाः, नवोन्मेषाधारितकम्पन्यः तथा सूक्ष्मलघुमध्यम आईटी उद्यमानां कृते अनुकूलं वातावरणं निर्मीयताम्।

मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् नीतेः मूलोद्देश्यं प्रदेशस्य युवभ्यः गुणवत्तापूर्णजीविकानाम् अधिकाधिकान् अवसरान् सृजितुम् एव भवेत्। स्थानीययुवजनानां कौशलविकासः, अभ्यासप्रशिक्षणम्, अनुसन्धानम्, नवोन्मेषः तथा पेटेण्टप्राप्तेः प्रोत्साहनं प्रदीयताम्। तथा च निवेशकेभ्यः भूमेः, अधःसंरचनायाः तथा अन्यानुमतिसम्बद्धाः प्रक्रियाः सरलाः, पारदर्शिन्यः तथा समयबद्धरूपेण उपलब्धाः क्रियन्ताम्। उत्तरप्रदेशस्य सुदृढकानूनव्यवस्थायाः, सशक्तसंयोजकतायाः तथा विकसितस्य औद्योगिकाधारस्य लाभं स्वीकृत्य राज्यं वैश्विकडिजिटलनिवेशस्य प्रियगन्तव्यरूपेण विकसितं क्रियताम्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani