विश्वस्य इतिहासे १८ जुलाईमासः अनेकानां महत्त्वपूर्णानां घटनानां साक्षी अभवत्, किन्तु भारतीय-इतिहासे एषा तिथिः विशेषतया भारतविभाजनस्य कारणेन स्मरणीया अस्ति। अस्मिन्नेव दिने, १८ जुलाईमासे १९४७ तमे वर्षे, ब्रिटिश-संसदा भारतीय-स्वाधीनता-अधिनियमम् अनुमोदितवती। अनेन विधानेन ब्रिटिशशासनस्य समाप्तेः तथा भारतविभाजनस्य मार्गः प्रशस्तः अभवत्।अस्मात् पूर्वं ३ जूनमासे १९४७ तमे वर्षे तत्कालीनः वायसरायः लॉर्ड् लुई माउण्टबैटनः भारतस्य द्वयोः स्वतन्त्रराष्ट्रयोः— भारतस्य पाकिस्तानस्य च विभाजनस्य योजनाम् प्रस्तुतवान्। एषा योजना 'माउण्टबैटन-योजना' इति नाम्ना प्रसिद्धा अभवत्। १८ जुलाईमासे ब्रिटिश-संसदा अस्याः योजनायाः वैधानिकस्वीकृतिं दत्त्वा १४ अगस्तमासे १९४७ तमे दिने पाकिस्तानदेशः तथा १५ अगस्त १९४७ तमे दिने भारतदेशः स्वतन्त्रराष्ट्ररूपेण भविष्यतः इति निश्चितम्।किन्तु स्वाधीनतया सह राष्ट्रं विभाजनस्य गहनां वेदनामपि अनुभूतवान्। विभाजनकाले साम्प्रदायिकहिंसा प्रवृत्ता, यस्यां लक्षाधिकाः जनाः प्राणान् अत्यजन् तथा प्रायः १.२५ कोटिशः जनाः स्वगृहाणि परित्यक्तुं विवशाः अभवन्। एषा घटना मानवस्य इतिहासस्य महत्तमेषु दुःखदेषु जनस्थानान्तरणेषु अन्यतमा मन्यते।भारत-पाकिस्तानदेशयोः सीमारेखानिर्धारणार्थं रेडक्लिफ-सीमायोगः स्थापितः। अनेन पञ्जाब-बङ्गालप्रदेशयोः विभाजनं कृतम्। सीमारेखानां घोषणा स्वातन्त्र्यप्राप्तेः अनन्तरमेव अभवत्, येन उभयपार्श्वयोः व्यापकः संभ्रमः हिंसा च अभवताम्।

प्रमुखाः घटनाः

• १२९० — इङ्ग्लैण्डदेशस्य राजा एडवर्डः यहूदीनां निष्कासनस्य आदेशम् अददात्।• १६३० — स्पेन्देशस्य सैनिकाः इटलीदेशस्य मन्तुआ-प्रान्तम् अधिकृतवन्तः।• १७४३ — न्यूयॉर्क-नगरे साप्ताहिकपत्रिकायां प्रथमवारम् अर्धपृष्ठात्मकं विज्ञापनं प्रकाशितम्।• १७८१ — ब्रिटिश-खगोलशास्त्री विलियम् हर्शलः आकाशगङ्गायाः वास्तविकस्वरूपम् अवगतम्।• १८५७ — बम्बई-विश्वविद्यालयस्य स्थापना अभवत्।• १८७२ — ब्रिटने गोपनीयमतदानविधिः प्रवृत्तः।• १९२५ — हिटलरस्य आत्मकथायाः माइन काम्फ इत्यस्य प्रथमसंस्करणं प्रकाशितम्।• १९४७ — भारतीय-स्वाधीनता-अधिनियमाय राजकीयस्वीकृतिः प्राप्ता।• १९५१ — उरुग्वेदेशेन नूतनं संविधानं स्वीकृतम्।• १९५५ — परमाणुशक्त्या उत्पादिता विद्युत् प्रथमवारं वाणिज्यिकरूपेण विक्रीता।• १९६३ — सीरियादेशे सैनिक-राज्यपरिवर्तनप्रयत्नः विफलः अभवत्।• १९६८ — इन्टेल् निगमस्य स्थापना अभवत्।• १९७३ — अफगानिस्तानदेशे राजतन्त्रस्य समाप्तिः, गणतन्त्रस्य स्थापना च अभवत्।• १९७७ — वियतनामदेशः संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य सदस्यः अभवत्।• १९८० — भारतनिर्मितेन एस.एल.वी.-३ प्रक्षेपणयानेन रोहिणी-उपग्रहः कक्षायां स्थापितः।• १९८० — मद्रासनगरात् प्रथमं वर्णदूरदर्शनप्रसारणम् अभवत्।• १९८५ — सोवियत्-रूसदेशेन भूमिगत-परमाणुपरीक्षणं कृतम्।• १९९४ — ब्राजीलदेशः चतुर्थवारं विश्वकप-पादकन्दुक-प्रतियोगितायाः विजेता अभवत्।• १९९९ — दीर्घतमविमानचालनस्य कीर्तिमाननिर्माता एडलोगः दिवंगतः।• १९९९ — फलस्तीनदेशीयः ओसामा बरहामः षड्वर्षीयकारावासानन्तरम् इस्राएलदेशेन मुक्तः।• २००० — रातू जोसेफा इलोइलो फिजीदेशस्य राष्ट्रपतिरूपेण शपथं गृहीतवान्।• २००२ — तेल-अवीव-नगरे विस्फोटे षट् जनाः मृताः, चत्वारिंशत् जनाः आहताः।• २००२ — डॉ. ए. पी. जे. अब्दुलकलामः भारतस्य द्वादशः राष्ट्रपतिः निर्वाचितः।• २००२ — एशियाई-विकास-अधिकोषेण छत्तीसगढराज्याय मार्गविकासार्थं २०० दशलक्ष-डॉलर- साहाय्यं स्वीकृतम्।• २००३ — वाई. वेणुगोपाल-रेड्डी भारतीय-रिजर्व-अधिकोषस्य नूतनः राज्यपालः अभवत्।• २००४ — अमेरिकादेशेन पाकिस्तानस्य ५०० दशलक्ष-डॉलर-ऋणं क्षमां कृतवान्।• २००५ — मनमोहनसिंह-बुश-वार्तानन्तरम् अमेरिकया भारते परमाणुशक्तेः उच्चप्रौद्योगिक्याश्च प्रतिबन्धाः अपसारिताः।• २००७ — हरितक्रान्तेः जनकः नार्मन् बोरलॉगः कांग्रेसनल-गोल्ड-मेडल-पुरस्कारेण सम्मानितः।• २००८ — सलमान् रुश्दी ५७ निमेषेषु सहस्रपुस्तकेषु हस्ताक्षरं कृत्वा कीर्तिमानं स्थापितवान्।• २०१० — केरलराज्ये प्राध्यापकः जोसेफः आक्रमणस्य शिकारः अभवत्।• २०१२ — किम-जोंग-उन् उत्तरकोरियादेशस्य सर्वोच्चनेतारूपेण आधिकारिकतया नियुक्तः।

जन्मदिवसाः

• १८६१ — कादम्बिनी गाङ्गुली — भारतस्य प्रथमा स्नातका तथा प्रथमा महिला-चिकित्सका।• १९१८ — नेल्सन मण्डेला — नोबेल-पुरस्कारविजेता दक्षिण-अफ्रीकादेशस्य भूतपूर्वः राष्ट्रपतिः।• १९२७ — मेहदी हसन — प्रसिद्धः ग़ज़लगायकः।• १९३१ — भावानम् वेङ्कटरामी रेड्डी — आन्ध्रप्रदेशस्य भूतपूर्वः मुख्यमन्त्री।• १९३५ — जयेन्द्रः सरस्वती — काञ्ची-कामकोटि-पीठस्य शङ्कराचार्यः।• १९४६ — राजेश जोशी — भारतस्य प्रसिद्धः साहित्यकारः।• १९७० — अश्विनी वैष्णवः — भारतीयः राजनीतिज्ञः, भूतपूर्वः भारतीय-प्रशासनिक-सेवाधिकारी।• १९८२ — प्रियङ्का चोपड़ा — हिन्दीचलच्चित्रजगतः प्रसिद्धा अभिनेत्री।• १९९६ — स्मृतिः मन्धाना — भारतीयमहिला-क्रिकेट-क्रीडिका।

निधनानि

• १९४८ — पीरूसिंहः — भारतीयसेनायाः वीरः अमरबलिदानी।• १९९८ — अब्दुलहमीदकैसरः — भारतस्य प्रसिद्धः क्रान्तिकारी।• २०११ — जगदीशप्रसादः — भारतीयः शास्त्रीयसङ्गीतगायकः।• २०१२ — राजेश खन्ना — हिन्दीचलच्चित्राणां प्रसिद्धः अभिनेता।• २०१६ — मुबारक बेगम् — हिन्दीचलच्चित्राणां प्रसिद्धा पार्श्वगायिका।• २०१७ — अजितशङ्करः चौधरी — सुप्रसिद्धः भारतीयः कविः, संस्मरणकारः, कथाकारः, उपन्यासकारः, समीक्षकश्च।• २०२२ — भूपिन्दरसिंहः — भारतीयसिनेमाक्षेत्रस्य ख्यातः पार्श्वगायकः तथा ग़ज़लगायकः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan