कॉटन विश्वविद्यालये परंपरया परिवर्तनमित्यस्मिन् विषये राष्ट्रिया संगोष्ठी आयोजिता
गुवाहाटी, 18 जुलाईमासः (हि.स.)। भारतीयइतिहाससङ्कलनसमित्याः आयोजनेन आयोजितायाः चतुर्दिवसीयायाः राष्ट्रियसङ्गोष्ठ्याः शनिवासरे गुवाहाटीनगरस्थिते कॉटनविश्वविद्यालयस्य कलागुरुविष्णुप्रसादराभाप्रेक्षागृहे विधिवदुद्घाटनम् अभवत्। भारतीयइतिहाससङ्कलनसमितेः
भारतीय इतिहास संकलन समिति की ओर से आयोजित चार दिवसीय राष्ट्रीय संगोष्ठी की तस्वीर।


गुवाहाटी, 18 जुलाईमासः (हि.स.)। भारतीयइतिहाससङ्कलनसमित्याः आयोजनेन आयोजितायाः चतुर्दिवसीयायाः राष्ट्रियसङ्गोष्ठ्याः शनिवासरे गुवाहाटीनगरस्थिते कॉटनविश्वविद्यालयस्य कलागुरुविष्णुप्रसादराभाप्रेक्षागृहे विधिवदुद्घाटनम् अभवत्।

भारतीयइतिहाससङ्कलनसमितेः असमप्रान्तस्य तत्त्वावधानेन कॉटनविश्वविद्यालयेन, उत्तरलखीमपुरविश्वविद्यालयेन तथा नॉर्थईस्टर्नहिलविश्वविद्यालयेन (शिलाङ्) संयुक्तसहयोगेन आयोजितायाः अस्याः सङ्गोष्ठ्याः मुख्यविषयः “परम्परातः परिवर्तनम् आधुनिकशासनव्यवस्थायां भारतीयइतिहासस्य ज्ञानपरम्परायाश्च समन्वयः” इति अस्ति। अस्याः सङ्गोष्ठ्याः उद्देश्यः भारतीयइतिहासं, सांस्कृतिकविरासतं, पारम्परिकज्ञानप्रणालीं च समकालीनसन्दर्भेषु पुनर्परिभाष्य आधुनिकशासनव्यवस्थया राष्ट्रियविकासेन च सह सम्बद्धीकर्तुम् अस्ति।

उद्घाटनसत्रे अद्य मुख्यमन्त्रिणः प्रेससचिवः विधायकः च तरङ्गगोगोई तथा गुवाहाटीसेन्ट्रलक्षेत्रस्य विधायकः विजयगुप्तः सम्मानितातिथिरूपेण उपस्थितौ आस्ताम्। उभावपि अतिथी भारतीयइतिहासस्य सांस्कृतिकविरासतायाश्च संरक्षणस्य आवश्यकतां प्रतिपादयन्तौ उक्तवन्तौ यत् देशस्य प्राचीनज्ञानपरम्परां नूतनपीढ्यै सम्यग्रूपेण प्रापयितुं कालस्य अपेक्षा अस्ति।

कार्यक्रमे अखिलभारतीयइतिहाससङ्कलनयोजनायाः राष्ट्रियाध्यक्षः प्रो. ईश्वरचरणविश्वकर्मा, राष्ट्रियसचिवः डॉ. बालमुकुन्दपाण्डेयः, राष्ट्रियमहासचिवः हेमन्तधिङ्मजूमदारः, संरक्षणप्रमुखः गोपालनारायणसिंहः, कॉटनविश्वविद्यालयस्य कुलपतिः डॉ. रमेशडेका, कुलसचिवः डॉ. हीरेनडेका तथा देशस्य विविधविश्वविद्यालयेभ्यः आगताः कुलपतयः, महाविद्यालयानां प्राचार्याः, इतिहासकाराः, शिक्षाविदः, शोधार्थिनः, युवा इतिहासकाराश्च बहुसंख्यया सहभागीभूताः।

स्वस्य मुख्यव्याख्याने अखिलभारतीयइतिहाससङ्कलनयोजनायाः राष्ट्रियसचिवः डॉ. बालमुकुन्दपाण्डेयः उक्तवान् यत् प्रागैतिहासिककालादारभ्य भारतीयसभ्यता ज्ञानपरम्परा च अत्यन्तं समृद्धा, वैज्ञानिकदृष्ट्या परिपूर्णा, मानवीयमूल्याधारिता च आसीत्। तेन उक्तं यत् भारतीयइतिहासस्य अनेके महत्त्वपूर्णाः अध्यायाः सांस्कृतिकधरोहराश्च कालेन सह उपेक्षिताः अभवन्, येषां पुनः सङ्कलनं पुनः प्रस्तुतीकरणं च अत्यावश्यकम् अस्ति। सः एतदपि प्रतिपादितवान् यत् मातृभूमेः कृते त्यागं बलिदानं च कृतवन्तः वीरपुरुषाः राष्ट्रनिर्मातारश्च इतिहासे समुचितं स्थानं प्राप्नुयुः, येन आगामिपीढयः तेभ्यः प्रेरणां प्राप्नुयुः।

राष्ट्रियमहासचिवः हेमन्तधिङ्मजूमदारः स्वसम्बोधने उक्तवान् यत् वैश्वीकरणस्य तीव्रसूचनाप्रौद्योगिकीविकासस्य च अस्मिन् काले भारतीयसंस्कृतेः मूलमूलानि, परम्पराः, पारम्परिकज्ञानं च राष्ट्रियशिक्षानीतिः २०२० आधुनिकशासनव्यवस्था च सह समन्वयितुं परमावश्यकम्। तेन उक्तं यत् भारतीयज्ञानप्रणाली केवलं ऐतिहासिकी धरोहरैव न, अपितु वर्तमानस्य भविष्यस्य च विकासस्य दृढाधारोऽपि अस्ति।

सङ्गोष्ठ्याः अन्तर्गतं भारतीयसंपदः पुनरुद्धारः, विविधतायामेकता, स्वदेशीचेतनायाः संवर्धनम्, पारिवारिकप्रबोधनम्, पर्यावरणसंरक्षणम्, प्राचीनभारतीयज्ञानविज्ञानस्य समकालीनोपयोगः, राष्ट्रियविकासे इतिहासस्य भूमिका तथा सांस्कृतिकमूल्यानां संरक्षणम् इत्यादिषु विषयेषु विविधानि तकनीकीसत्राणि आयोजितानि। एतेषु सत्रेषु देशस्य विविधभागेभ्यः आगताः विद्वांसः शोधकर्तारश्च स्वशोधपत्राणि प्रस्तुतवन्तः तथा भारतीयइतिहासस्य विविधपक्षेषु विस्तरेण विचारविमर्शम् अकुर्वन्।

एतदतिरिक्तायाः भारतीयइतिहाससङ्कलनसमितेः विविधराज्येभ्यः आगतानां राज्यसचिवानां, सहायकसचिवानां, संगठनसचिवानां तथा सहायकसंगठनसचिवानां कृते विशेषकार्यशालायाः आयोजनमपि अभवत्। कार्यशालायां संगठनस्य विस्तारः, इतिहाससङ्कलनस्य कार्ययोजना, शोधगतिविधीनां प्रोत्साहनम्, युवानां सहभागितायाः सुनिश्चितीकरणम् इत्यादिषु विषयेषु चर्चा अभवत्।

चतुर्दिवसीया एषा राष्ट्रियसङ्गोष्ठी जुलैमासस्य १९ दिनाङ्के समाप्स्यते। समापनसमारोहे अरुणाचलप्रदेशस्य राज्यपालः लेफ्टिनेन्टजनरल् के. टी. परनाइकः मुख्यातिथिरूपेण सहभागं करिष्यति। तस्य अतिरिक्तं देशस्य विविधभागेभ्यः अनेके प्रख्याताः इतिहासकाराः, शिक्षाविदः, शोधकर्तारश्च समापनसत्रे सहभागं कृत्वा भारतीयइतिहासस्य, संस्कृतेः, ज्ञानपरम्परायाश्च संरक्षणे तस्य समकालीनमहत्त्वे च स्वविचारान् प्रकटयिष्यन्ति।

----------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani