Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
विश्वइतिहासे जुलैमासस्य विंशतितमा तिथिः मानवसभ्यतायाः महानतमवैज्ञानिकसिद्धीनां मध्ये एकस्याः साक्षिणी वर्तते। अस्यामेव तिथौ सन् १९६९ तमे वर्षे अमेरिकादेशीयः अन्तरिक्षयात्री नील् आर्मस्ट्राङ्गः प्रथमवारं चन्द्रतले चरणं निधाय इतिहासं निर्मितवान्। अनेन कार्येण चन्द्रः केवलं कल्पनानां साहित्यस्य च विषयः न भूत्वा वैज्ञानिकप्रगतेः प्रतीकत्वं प्राप्तवान्।
नासा इति अमेरिकीयान्तरिक्षसंस्थायाः अपोलो एकादश अभियानस्य प्रक्षेपणं सन् १९६९ तमे वर्षे जुलैमासस्य षोडशदिने फ्लोरिडाराज्यस्थितात् जॉन् एफ् केनेडी अन्तरिक्षकेन्द्रात् अभवत्। चतुर्दिनात्मकयात्रानन्तरं जुलैमासस्य विंशतितमे दिने ईगल् नामकं चन्द्रावतरणयानं सफलतया चन्द्रतले अवतीर्णम्। चन्द्रतले प्रथमचरणं स्थापयन् नील् आर्मस्ट्राङ्गः प्रसिद्धमिदं वाक्यम् अवदत्— “एतत् एकस्य मनुष्यस्य लघुचरणं भवति, किन्तु समग्रमानवजातेः महती प्रगतिः।” तेन सह बज् एल्ड्रिन् अपि चन्द्रतले अवतीर्णः, यदा माइकल् कोलिन्स् चन्द्रकक्षायां परिभ्रमन् आदेशयान एव अवस्थितः।
अपोलो एकादशस्य चन्द्रावतरणयानं प्रायः एकविंशतिघण्टात्रिंशदधिकैकमिनिटपर्यन्तं चन्द्रतले स्थितम्। अस्मिन् काले अन्तरिक्षयात्रिभिः वैज्ञानिकपरीक्षणानि कृतानि, चन्द्रमृत्तिकायाः शिलानां च नमूनानि सङ्गृहीतानि, अनेकानि वैज्ञानिकोपकरणानि स्थापितानि च। एतैः चन्द्रस्य विषये नूतनानि ज्ञानानि प्राप्तानि।
अपोलो एकादश अभियानम् अन्तरिक्षविज्ञानस्य महान्तमेषु सफलतासु परिगण्यते। अनेन अमेरिका अन्तरिक्षस्पर्धायां ऐतिहासिकां प्रगतिम् अलभत तथा मानवस्य अन्तरिक्षान्वेषणस्य नूतनः युगारम्भः अभवत्। अद्यापि जुलैमासस्य विंशतितमा तिथिः विज्ञानस्य, प्रौद्योगिक्याः, मानवसाहसस्य च प्रतीकरूपेण विश्वे स्मर्यते।
महत्त्वपूर्णाः घटनाः
१२९६ — अलाउद्दीनखिलजी स्वं दिल्लीसुल्तानं घोषितवान्।
१६५४ — आङ्ग्लपुर्तगालसन्ध्याः अन्तर्गतं पुर्तगालदेशः आङ्ग्लाधीनः अभवत्।
१८१० — बोगोटानगरस्य नागरिकाः स्पेन्देशात् स्वातन्त्र्यं घोषितवन्तः।
१८४७ — जर्मनीयखगोलशास्त्री थियोडोरः ब्रोरसेन् मेटकॉफ् नाम धूमकेतुं आविष्कृतवान्।
१९०३ — फोर्ड् मोटर् कम्पनी स्वस्य प्रथमं वाहनं विपण्यां प्रस्तुतवती।
१९५१ — जोर्डनदेशस्य राजा अब्दुल्ला प्रथमः यरुशलमनगरे आक्रमणे हतः।
१९५६ — फ्रान्सदेशः ट्यूनीशियादेशस्य स्वातन्त्र्यं स्वीकृतवान्।
१९६९ — नील् आर्मस्ट्राङ्गः प्रथमः मानवः भूत्वा चन्द्रतले चरणं न्यधात्।
१९९७ — तीस्तानद्याः जलविभाजनविषये भारतबाङ्ग्लादेशयोः सम्झौतः अभवत्।
१९९९ — यू आर् रावः यूनिस्पेस् तृतीयसम्मेलनस्य अध्यक्षः निर्वाचितः। स्पेन्देशे प्रथमः बौद्धस्तूपः उद्घाटितः।
२००२ — उत्तरदक्षिणकोरियादेशयोः मध्ये विमानसेवा प्रारब्धा।
२००५ — कनाडादेशे समलैङ्गिकविवाहः विधिसम्मतः अभवत्।
२००७ — पाकिस्तानस्य सर्वोच्चन्यायालयेन मुख्यन्यायाधीशः इफ्तिखारचौधरी पुनः पदे स्थाप्यतामिति निर्णयः कृतः।
२००८ — अमेरिकादेशस्य विदेशमन्त्रिणी कोंडलिजा राइस् भारतीयामेरिकीचिकित्सकस्य जयन्तपाटिलस्य प्रत्यर्पणं अनुमोदितवती।
२०१७ — रामनाथकोविन्दः भारतस्य चतुर्दशः राष्ट्रपति निर्वाचितः।
जन्मदिवसाः
१८२० — गणेशवासुदेवजोशी, समाजसेवी।
१९२० — गुलाममोहम्मदशाहः, जम्मूकाश्मीरराज्यस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री।
१९२१ — सामताप्रसादः, प्रसिद्धः तबलावादकः।
१९२९ — राजेन्द्रकुमारः, प्रसिद्धः हिन्दीचलच्चित्राभिनेता।
१९३९ — बी डी मिश्रः, भारतीयसेनायाः ब्रिगेडियरः तथा अरुणाचलप्रदेशस्य राज्यपालः।
१९५० — नसीरुद्दीनशाहः, प्रसिद्धः भारतीयचलच्चित्राभिनेता।
१९६९ — कलिखोपुलः, अरुणाचलप्रदेशस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री।
१९८९ — अरुणिमासिन्हा, एवरेस्टशिखरमारोहणं कृतवती प्रथमाभारतीयदिव्याङ्गना।
निधनानि
१९१४ — बालकृष्णभट्टः, आधुनिकहिन्दीसाहित्यस्य प्रमुखनिर्माता।
१९२० — शारदादेवी, श्रीरामकृष्णपरमहंसस्य धर्मपत्नी।
१९२२ — चन्द्रनाथशर्मा, असमप्रदेशे असहयोगान्दोलनस्य अग्रणी।
१९६५ — बटुकेश्वरदत्तः, भारतस्य विख्यातः क्रान्तिकारी।
१९६६ — अन्नाचाण्डी, भारतस्य प्रथमामहिलान्यायाधीशा।
१९७२ — गीतादत्तः, प्रसिद्धा पार्श्वगायिका।
१९७८ — दक्षिणानीवेलायुधन, भारतीयसंविधाननिर्माणे योगदानदायिनी।
१९८२ — मीराबेन, महात्मागान्धेः अनुयायिनी, खादीप्रचारिका।
२०१६ — हाशिमअंसारी, अयोध्याविवादस्य प्रमुखः पक्षकारः।
२०१९ — शीलादीक्षितः, देहलीराज्यस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री तथा केरलराज्यस्य भूतपूर्वराज्यपालः।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani