17 अगस्त दिनांके उद्घाटयिष्यते नागचंद्रेश्वर मंदिरस्य पटम्,8 तः 10 लक्षस्य श्रद्धालूनाम् उज्जैनप्राप्तेः संभावना

उज्जैनम् ,19 जुलाईमासः (हि. स.) ।मध्यप्रदेशस्य भगवतो महाकालस्य नगरी उज्जयिन्यां अस्मिन् श्रावणमासे दुर्लभः धार्मिकसंयोगः भविष्यति। अगस्तमासस्य १७ तमे दिनाङ्के श्रावणस्य तृतीयः सोमवासरः, नागपञ्चमी तथा भगवानः महाकालस्य तृतीया शाहीयात्रा एकस्मिन्नेव दिने भविष्यन्ति। अस्मिन्नेव दिने वर्षे केवलम् एकवारम् उद्घाट्यमानस्य नागचन्द्रेश्वरमन्दिरस्य कपाटाः अपि श्रद्धालूनां दर्शनार्थम् उद्घाटिताः भविष्यन्ति। एतेषां त्रयाणां महत्त्वपूर्णानां धार्मिककार्यक्रमाणां समकालीनसमायोगात् अस्मिन् वर्षे उज्जयिनीं प्रति अष्टलक्षात् दशलक्षपर्यन्तं श्रद्धालूनामागमनस्य सम्भावना व्यक्ता अस्ति।

प्रायः सप्तवर्षाणामनन्तरम् एषः अवसरः प्राप्तः यदा श्रावणस्य तृतीया शाहीयात्रा नागपञ्चमी च एकस्मिन्नेव दिने पततः। अस्मात् पूर्वम् ५ अगस्त २०१९ दिनाङ्के अपि एतादृशः दुर्लभः संयोगः जातः आसीत्। तस्मिन् समये महाकालस्य शाहीयात्रायां नागचन्द्रेश्वरमन्दिरे दर्शनार्थं च बहुसंख्यकाः श्रद्धालवः उज्जयिनीम् आगतवन्तः।

वर्षे केवलं चतुर्विंशतिघण्टाः उद्घाट्यन्ते नागचन्द्रेश्वरमन्दिरस्य कपाटाः

महाकालेश्वरमन्दिरस्य शिखरे स्थितस्य नागचन्द्रेश्वरमन्दिरस्य कपाटाः वर्षे केवलम् एकवारं नागपञ्चम्यां चतुर्विंशतिघण्टापर्यन्तम् उद्घाट्यन्ते। अस्मिन् अवसरे देशविदेशेभ्यः लक्षशः श्रद्धालवः दुर्लभप्रतिमायाः दर्शनार्थम् आगच्छन्ति। अस्मिन् वर्षे तस्मिन्नेव दिने महाकालस्य तृतीया शाहीयात्रा अपि भविष्यति, अतः सामान्यवर्षेभ्यः अपेक्षया श्रद्धालूनां संख्या अत्यधिका भविष्यतीति अनुमानम् अस्ति।

जनसमूहव्यवस्थापनाय विशेषकार्ययोजना भविष्यति

महाकालमन्दिरस्य प्रशासकः प्रथमकौशिकः अवदत् यत् तृतीयायाः शाहीयात्रायाः नागपञ्चम्याः च एकत्र आयोजनस्य कारणात् श्रद्धालूनां सुविधा सुरक्षां च दृष्ट्वा शीघ्रमेव विशेषोपवेशनम् आयोजयिष्यते। अस्मिन् उपवेशने पुलिसविभागस्य, जिलाप्रशासनस्य तथा मन्दिरसमितेः अधिकारिणः सहभागी भविष्यन्ति। दर्शनव्यवस्था, यातायातव्यवस्था, सुरक्षा तथा जनसमूहव्यवस्थापनम् इत्यादिविषयेषु विस्तृता कार्ययोजना निर्मास्यते।

एकादशशताब्द्याः दुर्लभप्रतिमा

नागचन्द्रेश्वरमन्दिरे प्रतिष्ठापिता प्रतिमा एकादशशताब्द्याः इति मन्यते। अस्यां फणविस्तारितनागस्य उपरि भगवान् शिवः माता पार्वती च विराजेते। धार्मिकमान्यतानुसारम् एषा प्रतिमा स्वप्रकारेण अत्यन्तदुर्लभा अस्ति तथा अस्याः दर्शनं वर्षे केवलं नागपञ्चम्यां एव सम्भवति। एतदेव कारणं यत् अस्मिन् दिने देशस्य सर्वेभ्यः भागेभ्यः श्रद्धालवः उज्जयिनीम् आगच्छन्ति।

अतीतवर्षेषु कदा जातः एषः संयोगः

१७ अगस्त २०२६ : श्रावणस्य तृतीयः सोमवासरः, नागपञ्चमी तथा भगवानः महाकालस्य तृतीया अमृतयात्रा एकस्मिन्नेव दिने।

२१ अगस्त २०२३ : अधिकमासस्य कारणात् श्रावणस्य सप्तमः सोमवासरः नागपञ्चम्या सह संयुक्तः।

५ अगस्त २०१९ : श्रावणस्य तृतीयः सोमवासरः, नागपञ्चमी तथा महाकालस्य तृतीया अमृतयात्रा एकस्मिन्नेव दिने अभवत्।

--------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani