काठमांडूः, 21 जुलाईमासः (हि.स.)।

नेपालस्य अन्नपूर्णसंरक्षणक्षेत्रस्य विविधपर्यटनस्थलानां भ्रमणं गतआर्थिकवर्षे १६९ देशेभ्यः आगतैः ४७६अधिक8 सहस्राधिक ५ लक्षेण विदेशीयपर्यटकैः कृतम्। एतेषु दक्षिणएशियादेशेभ्यः आगताः ३ लक्ष ८४ सहस्र १४५ पर्यटकाः तथा अन्यदेशेभ्यः आगताः १ लक्ष २४ सहस्र ३३१ पर्यटकाः समाविष्टाः आसन्।

सर्वाधिकाः ३ लक्ष ७५ सहस्र ७९७ भारतीयपर्यटकाः अस्मिन् क्षेत्रे आगताः। तदनन्तरं चीनदेशात् १२ सहस्र ५३९ तथा अमेरिकादेशात् ९ सहस्र ८८४ पर्यटकाः अन्नपूर्णक्षेत्रस्य भ्रमणम् अकुर्वन्। तथैव ब्रिटेन्देशात् ९ सहस्र ८५९, फ्रान्सदेशात् ७ सहस्र ९३९, मलेशियादेशात् ७ सहस्र ८४८, जर्मनीदेशात् ७ सहस्र ६३४, बाङ्ग्लादेशात् ७ सहस्र ४४८, ऑस्ट्रेलियादेशात् ७ सहस्र ९५ तथा इजराइलदेशात् ६ सहस्र ३९८ पर्यटकाः अस्मिन् क्षेत्रे आगताः।

अन्नपूर्णसंरक्षणक्षेत्रपरियोजनायाः प्रमुखः डॉ. रविनकडारिया अवदत् यत् पूर्वआर्थिकवर्षस्य तुलनायां गतआर्थिकवर्षे विदेशीयपर्यटकानां सङ्ख्या प्रायः द्विगुणिता अभवत्। तस्य अनुसारं पूर्वआर्थिकवर्षे २ लक्ष ७८ सहस्र ११३ विदेशीयपर्यटकाः अन्नपूर्णक्षेत्रम् आगताः आसन्, किन्तु गतवर्षे पर्यटकानां सङ्ख्यया नवीनः अभिलेखः स्थापितः।

डॉ. कडारियस्य अनुसारं गतजेठमासे भारतसहितदक्षिणएशियादेशेभ्यः आगच्छतां पर्यटकानां सङ्ख्यायां प्रायः ३०० प्रतिशतवृद्धिः अभिलेखिता। तेन उक्तं यत् भारतीयपर्यटकानाम् एतादृशी विशालसङ्ख्या प्रथमवारम् अस्मिन् क्षेत्रे आगता।

तेन उक्तं यत् भारते पोखरा, मुक्तिनाथः तथा अन्नपूर्णक्षेत्रस्य अन्येषां पर्यटनस्थलानां प्रचारप्रसारः, उन्नतसड़कसम्पर्कः तथा सामाजिकमाध्यमेषु वर्धमाना लोकप्रियता एतेषां कारणानां प्रभावेण भारतीयपर्यटकानां सङ्ख्यायां उल्लेखनीया वृद्धिः अभवत्।

ग्रीष्मऋतौ बहुसङ्ख्यकाः भारतीयपर्यटकाः पोखरा तथा तदासन्नपर्यटनस्थलानां प्रति गच्छन्ति। अप्रैलमासात् जूनमासपर्यन्तं नेपालस्य पर्यटनराजधानी पोखरानगरस्य होटल्सु ९० प्रतिशतपर्यन्तम् आवासव्याप्तिः अभिलेखिता। डॉ. कडारिया अवदत् यत् पोखराम् आगच्छतां भारतीयपर्यटकानां मध्ये प्रायः ४० प्रतिशतं जनाः मुक्तिनाथमपि गच्छन्ति।

अन्नपूर्णक्षेत्रं विश्वस्य अतिप्रसिद्धेषु पदयात्रापर्यटनस्थलेषु अन्यतमं मन्यते। अत्र आगच्छन्तः पर्यटकाः अन्नपूर्णसर्किटट्रेलमार्गेण अन्नपूर्णबेसक्याम्पः, मर्दीहिमालः, घान्द्रुकः, मनाङस्य तिलिचोसरोवरम्, थोरङलादर्रः, अपरमुस्ताङः, मुक्तिनाथः तथा म्याग्दीजनपदस्य घोडेपानी इत्यादीनि प्रमुखपर्यटनस्थलानि भ्रमन्ति। अन्नपूर्णसंरक्षणक्षेत्रपरियोजना केवलम् एतेषां गन्तव्यस्थानानां भ्रमणं कुर्वतां विदेशीयपर्यटकानामेव अभिलेखं धारयति।

प्रायः ७६०० वर्गकिलोमीटरपरिमिते अन्नपूर्णसंरक्षणक्षेत्रे प्राकृतिकसौन्दर्यम्, जैवविविधता, हिमालयीयजीवनशैली तथा समृद्धसंस्कृतिः इत्येतेषां कारणानां प्रभावेन तत् विश्वव्यापि प्रसिद्धम् अस्ति। अस्मिन् संरक्षणक्षेत्रे कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दी तथा मुस्ताङ जिलानां १५ स्थानीयप्रशासनिकएककानां ८७ वार्डाः अन्तर्भवन्ति। आकर्षकपर्यटनस्थलैः, पर्यटनानुकूलाधारसंरचनाभिः, उत्कृष्टातिथ्येन तथा उत्तमसुविधाभिः युक्तत्वात् एतत् क्षेत्रं नेपालस्य लोकप्रियतमेषु पर्यटनस्थलेषु परिगण्यते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani