गुरुरविदासस्य जीवनदर्शनेन समरसः भारतः निर्मास्यते, विश्वस्य प्राचीनतमं जीवन्नगरं काशी साक्षिणी भविष्यति।

'एवं राज्यं कामये…' इति सङ्कल्पेन भारतस्य भविष्यकालीनस्य सामाजिकपरिदृश्यस्य नूतना रूपरेखा रचयितुं सिद्धता।

षट्पञ्चाशदधिकषट्शतीतमे जन्मजयन्त्युत्सवे काश्याः राष्ट्रव्यापी शङ्खनादः भविष्यति, काश्मीरात् कन्याकुमार्यन्तं समरसतायाः सन्देशः प्रसरिष्यति।

लखनऊ, २४ जुलाईमासः (हि.स.)।

विश्वस्य प्राचीनतमं जीवन्नगरं काशी पुनरेकवारं इतिहासस्य साक्षिणी भविष्यति। यस्यां पुण्यभूमौ वेदानाम्, उपनिषदाम्, भगवान् बुद्धः, आदिशङ्कराचार्यः, सन्तकबीरः तथा सन्तशिरोमणिः गुरुरविदासः इत्यादीनां महापुरुषाणां विचारैः भारतस्य आत्मा दिशां प्राप्तवती, तस्यामेव भूमौ आगामी २९ जुलै, गुरुपूर्णिमादिने, गुरुरविदासस्य षट्पञ्चाशदधिकषट्शतीतमीं जन्मजयन्तीं निमित्तीकृत्य भारतीयजनतापक्षेण ‘श्रीगुरुरविदाससमरससङ्कल्पाभियानस्य’ शुभारम्भः करिष्यते।

एतदभियानं २० फरवरीमासः २०२७ पर्यन्तं, द्विशतसप्तदिनात्मककालपर्यन्तं प्रवर्तिष्यते। अनेन माध्यमेन पक्षः सन्तपरम्परां, सनातनसंस्कृतिं, सामाजिकसमरसतां, राष्ट्रबोधं, सांस्कृतिकविरासतं च जनजनपर्यन्तं प्रसारयितुं तथा भारतस्य भविष्यकालीनस्य सामाजिकविमर्शस्य नूतनां दिशां निर्धारयितुं प्रयतते। भारतीयजनतापक्षस्य राष्ट्रियाध्यक्षः नितिननवीनः अभियानस्य शुभारम्भं करिष्यति।

सन्तपरम्परायाः सामाजिकचेतनापर्यन्तम्

भारतस्य इतिहासः केवलं साम्राज्यानां युद्धानां च इतिहासो नास्ति, अपितु सन्तानां, ऋषीणां, समाजसुधारकाणां च चेतनायाः इतिहासोऽपि अस्ति। सन्तगुरुरविदासः ‘बेगमपुरा’ इति आदर्शनगरस्य परिकल्पनां कृत्वा — “एवं राज्यं कामये, यत्र सर्वेभ्यः अन्नं लभ्येत, लघुमहान् सर्वे समत्वेन निवसेयुः” — इति सन्देशेन समरसस्य न्यायपूर्णस्य च समाजस्य स्वप्नम् अदर्शयत्।

भारतीयजनतापक्षः तस्यैव जीवनदर्शनस्य वर्तमानभारतस्य भविष्यभारतस्य च सन्दर्भे पुनः प्रतिष्ठापनं करोति। एतद् केवलं धार्मिककार्यक्रमो न, अपि तु सनातनसंस्कृतेः, गुरूशिष्यपरम्परायाः, सामाजिकसमरसतायाः, राष्ट्रनिष्ठायाः तथा ‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ इति भावनायाः राष्ट्रव्यापीप्रसारार्थम् आयोजितम् अभियानम् अस्ति।

काश्याः भविष्यति राष्ट्रियसमरसतायाः शङ्खनादः

भारतीयजनतापक्षस्य प्रदेशमहामन्त्री (सङ्गठनम्) धर्मपालसिंहः अवदत् यत् अभियानस्य शुभारम्भः सन्तगुरुरविदासस्य जन्मस्थलात् सीरगोवर्धनपुरात् (काशी) भविष्यति। तत्रस्थां पुण्यमृत्तिकां एकादशसहस्रेषु कलशेषु पूरयित्वा देशस्य सर्वेषु राज्येषु प्रेषयिष्यन्ति।

ततः परं राज्य, जनपद, मण्डल तथा ग्रामस्तरेषु कलशवन्दनम्, सन्तसमागमः, गुरुवाणीपाठः, दीपप्रज्वलनम्, प्रभातफेरी, समरसतासम्मेलनानि तथा सांस्कृतिककार्यक्रमाः आयोजयिष्यन्ते। उद्देश्यं काश्याः निर्गतं समरसतायाḥ सन्देशं काश्मीरात् कन्याकुमार्यन्तं कच्छात् पूर्वोत्तरप्रदेशान्तं प्रसारयितुम् अस्ति।

सांस्कृतिकविरासतः भविष्यभारतपर्यन्तम्

अभियानकाले विश्वविद्यालयेषु, छात्रावासेषु, युवकसम्मेलनेषु च गुरुरविदासस्य जीवनदर्शनम्, सामाजिकन्यायः, समानता, सेवा तथा राष्ट्रनिर्माणम् इत्येतेषां विषये संवादाः भविष्यन्ति।

भारतीयजनतापक्षस्य कार्यकर्तारः गृहं गृहं गत्वा सन्तानां शिक्षाः, सनातनसंस्कृतिः तथा गुरूशिष्यपरम्परायाः सन्देशं प्रसारयिष्यन्ति। राजनैतिकदृष्ट्यापि २०२७ तमस्य उत्तरप्रदेशविधानसभानिर्वाचनात् पूर्वं सञ्चाल्यमानम् एतदभियानं महत्त्वपूर्णं मन्यते। पक्षस्य प्रयत्नः सामाजिकसमरसतायाः सांस्कृतिकविरासतायाश्च माध्यमेन देशव्यापिनं वैचारिकसंवादं सुदृढीकर्तुम् अस्ति।

भारतीयजनतापक्षस्य मतम् अस्ति यत् या काशी शताब्दिपूर्वं भारताय सन्तानां विचारान् अददात्, सैव काशी अधुना अतीतस्य सन्तपरम्परायाः विकसितभारतस्य भविष्ययात्रायाश्च मध्ये नूतनस्य राष्ट्रियवैचारिकप्रवासस्य साक्षिणी भविष्यति।

प्रथमं चरणम् - श्रीगुरुरविदासकलशवन्दनाभियानम्

अभियानस्य शुभारम्भः गुरुपूर्णिमायां काश्याः सीरगोवर्धनपुरात् भविष्यति। तत्रस्थितां पुण्यमृत्तिकाम् एकादशसहस्रेषु कलशेषु पूरयित्वा देशस्य विविधराज्येषु प्रेषयिष्यन्ति। ततः परं जनपद, मण्डल तथा ग्रामस्तरेषु कलशयात्राः आयोजयिष्यन्ते।

दीपप्रज्वलनम्, गुरुवाणीपाठः, भजनकीर्तनम्, समरसतासङ्कल्पः, सन्तसम्मेलनानि तथा सांस्कृतिककार्यक्रमाः भविष्यन्ति। स्थानीयदेवालयानां मृत्तिकामपि कलशेषु संयोज्य सांस्कृतिकैकात्म्यस्य सन्देशः प्रदास्यते। उद्देश्यं काश्याः समरसताज्योतिं सम्पूर्णदेशे प्रसारयितुम् अस्ति।

द्वितीयं चरणम् सन्तसम्पर्कसमरसताभियानम्

अस्मिन् चरणे देशस्य सर्वेषां सन्तमहात्मनाम्, आश्रमाणाम्, डेराणाम्, देवालयसमितीनाम्, अनुसूचितजातिसमाजस्य प्रबुद्धजनानाम् तथा सामाजिकसङ्गठनानां सह संवादः भविष्यति।

सन्तसम्मानः, सत्सङ्गः, गुरुवाणीपाठः, सामाजिकसमरसतागोष्ठ्यः तथा जनसंवादाः आयोजयिष्यन्ते। विविधाः सन्तपरम्पराः एकस्मिन् मञ्चे समानीय समता, सेवा, मानवता तथा सामाजिकन्यायस्य सन्देशः सुदृढीक्रियते। भारतीयजनतापक्षः एतत् सन्तसमाजस्य सामान्यजनस्य च मध्ये स्थायिवैचारिकसंवादस्य माध्यमरूपेण पश्यति।

तृतीयः चरणः : श्रीगुरुरविदाससमरसयात्रा

पञ्जाबप्रदेशस्य डेरासचखण्डबल्लाँ इत्यस्मात् स्थालात् आरभ्यमाणा समरसयात्रा काशीं यावत् गमिष्यति तथा मार्गे अनेकानि राज्यानि अतिक्रमिष्यति। यात्रायां पुण्यकलशः, गुरुरविदासस्य प्रतिमा तथा समरसतायाः सन्देशः सह भविष्यति।

प्रत्येकस्मिन् विश्रामस्थले प्रभातफेरी, नगरकीर्तनम्, सन्तसम्मेलनम्, भजनकीर्तनम्, सांस्कृतिककार्यक्रमाः तथा सामाजिकसमरसतायाः विषये संवादाः आयोजयिष्यन्ते। यात्रायाः उद्देश्यं गुरुरविदासस्य विचारान् राष्ट्रियसांस्कृतिकचेतनया सामाजिकैक्येन च सम्बद्धान् कर्तुम् अस्ति।

चतुर्थः चरणः : गुरुरविदासयुवाछात्रावाससम्पर्काभियानम्

अभियानस्य अन्तिमचरणे विश्वविद्यालयेषु, महाविद्यालयेषु, छात्रावासेषु तथा प्रशिक्षणकेन्द्रेषु विशेषकार्यक्रमाः आयोजयिष्यन्ते। युवजनाः गुरुरविदासस्य जीवनदर्शनेन, सामाजिकन्यायेन, समानतया, राष्ट्रबोधेन तथा सांस्कृतिकविरासतया परिचिताः भविष्यन्ति।

व्याख्यानानि, युवसंवादाः, साहित्यवितरणम्, प्रतिभासम्मानः तथा नेतृत्वविकासकार्यक्रमाः आयोजयिष्यन्ते। उद्देश्यं नूतनपीढीं सन्तपरम्परया सम्बद्धां कृत्वा समरसस्य, जागरूकस्य, राष्ट्रनिष्ठस्य च समाजस्य निर्माणे प्रेरयितुम् अस्ति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani