Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
२९ जुलाई-मासः विज्ञानस्य तथा अन्तरिक्ष-अनुसन्धानस्य इतिहासे ऐतिहासिक-दिवसरूपेण स्मर्यते। अस्मिन्नेव दिने १९५८ तमे वर्षे अमेरिकादेशस्य तत्कालीनराष्ट्रपतिः ड्वाइट् डी. आइजनहावर-महोदयः नेशनल एरोनॉटिक्स एण्ड स्पेस एक्ट इत्यस्मिन् विधेयके हस्ताक्षरं कृतवान्। अनेनैव विधिना विश्वस्य अग्रणी अन्तरिक्ष-अनुसन्धान-संस्था नासा इत्यस्याः स्थापनायाः मार्गः प्रशस्तः अभवत्।
अस्य अधिनियमस्य प्रवर्तनानन्तरं १९५८ तमस्य वर्षस्य १ अक्टोबर-दिनाङ्कात् नासा-संस्थया प्रायः १०० मिलियन-डॉलर-प्रारम्भिक-निध्या सह स्वकीयम् आधिकारिकं कार्यम् आरब्धम्। सा तत्कालीनायाः नेशनल् एड्वाइजरी कमिटी फॉर एरोनॉटिक्स इत्यस्याः उत्तरदायित्वानि स्वीकृत्य अमेरिकादेशस्य नागरिक-अन्तरिक्ष-कार्यक्रमस्य तथा वैमानिक-अन्तरिक्ष-अनुसन्धानस्य दायित्वं ऊढवती।
स्थापनातः आरभ्य नासा-संस्थया अन्तरिक्ष-विज्ञान-क्षेत्रे बहूनि ऐतिहासिकानि कीर्तिमानानि स्थापितानि। अपोलो-अभियानेन १९६९ तमे वर्षे प्रथमवारं मानवः चन्द्रतले स्थापितः। स्पेस्-शटल्-कार्यक्रमः, हबल-अन्तरिक्ष-दूरदर्शिनी, मङ्गल-ग्रहस्य रोवर-अभियानानि, वॉयेजर-अन्तर्ग्रहीय-अभियानानि, आर्टेमिस्-अभियानं च तस्याः प्रमुखाः उपलब्धयः सन्ति।
अद्य नासा विश्वस्य प्रतिष्ठिततमासु अन्तरिक्ष-अनुसन्धान-संस्थासु गण्यते। तस्याः वैज्ञानिक-अनुसन्धानैः तथा प्रौद्योगिक-नवोन्मेषैः केवलम् अन्तरिक्ष-विज्ञानस्यैव नूतना दिशा प्रदत्ता, अपि तु ऋतो: पूर्वानुमानं, सञ्चार-व्यवस्था, पृथिवी-अवलोकनं, अन्ताराष्ट्रिय-वैज्ञानिक-सहयोगश्च अपि महत्त्वपूर्णतया संवर्धितः।
प्रमुखा: घटनाः
१५६७ — जेम्स षष्ठः स्कॉटलैण्ड-देशस्य राजा अभिषिक्तः।
१७४८ — ईस्ट् इण्डिया-निर्माण्याः साहाय्यार्थं ब्रिटिश-सैन्यस्य प्रथमा सैन्य-समूह: भारतम् आगत:।
१८५८ — संयुक्तराज्यम् (अमेरिका) तथा जापान-देशः हैरिस्-सन्धौ हस्ताक्षरं कृतवन्तौ।
१८७६ — साइन्स्-एसोसिएशन् इत्यस्य स्थापना अभवत्।
१९०० — इटली-देशस्य राजा अम्बर्टो-प्रथमः गेटानो-ब्रेस्सी-नाम्ना अराजकतावादिना हतः।
१९११ — मोहन-बगान-दलेन प्रथमवारम् आई.एफ. शील्ड स्पर्धा विजिता।
१९१४ — केप-कॉड-कूल्याया: उद्घाटनम् अभवत्।
१९२० — क्लमाथ-परियोजनायाः अन्तर्गतं लिङ्क्-नदी-बन्धस्य निर्माणम् आरब्धम्।
१९२१ — एडोल्फ-हिटलरः नेशनल सोशलिस्ट जर्मन वर्कर्स पार्टी इत्यस्य नेता अभवत्।
१९३१ — ज्ञानपीठ-पुरस्कार-विजेता तेलुगु-कविः सी. नारायण-रेड्डी जन्म अलभत।
१९३७ — जापानी-सैन्येन चीनदेशस्य बीजिङ् तथा तियान्जिन् नगरयोः अधिकारः कृतः।
१९४५ — बी.बी.सी. लाइट्-प्रोग्राम-रेडियो-सेवायाः शुभारम्भः अभवत्।
१९४९ — ब्रिटिश् ब्रॉडकास्टिङ् कॉर्पोरेशन रेडियो-प्रसारणम् आरब्धम्।
१९५० — कोरियायुद्धे अमेरिकीय-सैन्यस्य सप्तमं कैवेलरी-दलं प्रत्यावर्तितम्।
१९५७ — अन्ताराष्ट्रिय-परमाणु-ऊर्जा-अभिकरणस्य स्थापना अभवत्।
१९६५ — अमेरिकादेशस्य १०१ वायुसैनिक-दलस्य प्रथमं ४,००० सैनिकाः वियतनामम् आगतवन्तः।
१९६७ — यू.एस.एस. फोरेस्टल-युद्धपोतस्य अग्निकाण्डे १३४ जनाः मृताः।
१९६८ — पोप् षष्ठेन गर्भनिरोधक-उपयोगे धार्मिक-प्रतिबन्धः यथावत् धारितः।
१९७३ — डच ग्राण्ड-प्रिक्स-स्पर्धायां चालकः रोजर-विलियम्सन् मृतः।
१९८० — इस्लामी-क्रान्तेः अनन्तरम् ईरानदेशेन नूतनः पवित्र-ध्वजः स्वीकृतः।
१९८१ — प्रिन्सचार्ल्स: तथा लेडी डायना स्पेन्सरयोः विवाहः विश्वव्यापी दूरदर्शनदर्शकैः दृष्टः।
१९८७ — ब्रिटेन-फ्रान्सदेशयोः यूरोटनल-निर्माणार्थं सन्ध्यां हस्ताक्षरम् अभवत्।
१९८७ — भारत-श्रीलङ्का-सन्ध्यां राजीव-गान्धी तथा जे.आर. जयवर्धने हस्ताक्षरं कृतवन्तौ।
१९९६ — चीनदेशेन लोप-नोर स्थले ४५ तमं भूमिगत-परमाणु-परीक्षणं कृतम्।
२००० — अमेरिकादेशेन पैनएमसैट्-९ सञ्चार-उपग्रहः प्रक्षेपितः।
२००४ — प्रधानमन्त्री मनमोहनसिंहः बिम्सटेक्-ई.सी. सम्मेलनाय बैंकॉकनगरं प्रस्थितम्।
२००५ — खगोलविद्भिः एरिस्-नामकस्य बौन-ग्रहस्य आविष्कारः घोषितः।
२००६ — माहेला-जयवर्धनः कुमार-संगकारा च ६२४ धावनानां विश्वकीर्तिमानं स्थापितवन्तौ।
२००७ — वैज्ञानिकैः एथेन्स्-नगरे प्रागैतिहासिक-गजदन्तस्य आविष्कारः कृतः।
२००८ — इजरायल-प्रधानमन्त्री एहुद् ओल्मर्ट् सीरियादेशेन सह शान्तिवार्तायै प्रतिनिधिद्वयं तुर्कीदेशं प्रेषितवान्।
२०१० — संयुक्तराष्ट्र-मानवाधिकार-परिषदा स्वच्छ-जलम् मानवाधिकाररूपेण स्वीकर्तुं प्रस्तावः पारितः।
२०१३ — स्विट्जरलैण्ड-देशे द्वयोः रेलयानयोः सङ्घर्षे २५ यात्रिकाः आहताः।
२०१५ — माइक्रोसॉफ्ट्-निर्माण्या विण्डोज्-१० इति प्रणाली प्रवर्तिता।
जन्म
१८९४ — एडौर्ड् गौबर्टः, पुदुच्चेरी-राज्यस्य प्रथमः मुख्यमन्त्री।
१९०४ — जे. आर्. डी. टाटा, आधुनिक-भारतस्य प्रमुखः उद्योगपतिः।
१९०५ — डैग् हैमरस्क्जोल्ड्, संयुक्तराष्ट्र-सङ्घस्य द्वितीयः महासचिवः।
१९२२ — बाबासाहेब पुरन्दरे, मराठी-साहित्यकारः।
१९३१ — सी. नारायण-रेड्डी, ज्ञानपीठ-पुरस्कार-विजेता तेलुगु-कविः।
१९४४ — तुलसी रामसे, चलचित्र-निर्माता निर्देशकश्च।
१९५३ — अनूप-जलोटा, गायकः सङ्गीतकारश्च।
१९५९ — संजय-दत्तः, अभिनेता।
१९६० — उत्पल-कुमार-सिंहः, लोकसभायाः महासचिवः।
निधनम्
१८९० — विन्सेण्ट वान् गोः, नेदरलैण्ड्-देशस्य विख्यातः चित्रकारः।
१८९१ — ईश्वरचन्द्र-विद्यासागरः, समाज-सुधारकः शिक्षाविद् च।
१९९६ — अरुणा आसफ-अली, भारतीय-स्वाधीनता-सङ्ग्रामस्य प्रमुखा सेनानी।
२००१ — एडवर्ड: गियरेक:, पोलैण्ड-देशस्य नेता।
२००३ — जॉनी वॉकरः, प्रसिद्धः भारतीयः हास्य-अभिनेता।
२००९ — महारानी गायत्रीदेवी, जयपुरस्य महारानी।
२०१२ — वेम्पति: चिन्ना सत्यम्, कुचिपुडी-नृत्यस्य प्रख्यातः नर्तकः गुरुः च।
२०१५ — वसुन्धरा कोमकली, भारतीय-शास्त्रीय-सङ्गीत-गायिका।
२०१७ — स्नेहमयी चौधरी, प्रसिद्धा हिन्दी-कवयित्री।
महत्त्वपूर्णः अवसरः
विश्व-व्याघ्र-दिवसः।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan